GİRİŞ VE TEFSÎRÎ TEMEL: MENÂZİLÜ'L-KAMER'İN İLAHÎ NİZAMI
Kâinatın yaratılışındaki muazzam hendese ve kozmik nizam, Cenâb-ı Hakk'ın ezelî ilim, irade ve kudret sıfatlarının göz kamaştırıcı bir tecellîgâhıdır. Kur'ân-ı Kerîm, göklerin ve yerin tanziminde akıl sahipleri için nice âyetler ve ibretler bulunduğunu ısrarla beyan buyurur. Bu kozmik delillerin başında ise semâvâtın kandili olan Güneş ve takvim ölçüsü kılınan Ay'ın yörüngesel intizamı gelmektedir. Yûnus Sûresi 5. âyet-i celîlesinde ferman buyrulur:
"Güneş'i aydınlatıcı, Ay'ı ise bir nur kılan ve yılların sayısını ve hesabı bilesiniz diye ona menziller takdir eden O'dur. Allah bunu ancak hak ve hikmetle yaratmıştır. O, bilen bir kavim için âyetlerini böyle açıklar." (Yûnus, 10/5)
Yine Yâ-Sîn Sûresi 39. âyetinde melekûtî kanun şöyle tescil edilir:
"Ay için de menziller takdir ettik; nihayet o, kurumuş eski hurma dalı gibi (hilâl olup) geri döner." (Yâ-Sîn, 36/39)
Arap astronomisinde ve İslam metafiziğinde Menâzilü'l-Kamer (28 Ay Menzili), Ay'ın 360 derecelik zodyak dairesi üzerindeki yaklaşık 27.32 günlük yıldızıl (sidereal) hareketi esnasında her bir gece misafir olduğu 12 derece 51 dakika 25.7 saniyelik göksel konaklardır (360° / 28 = 12° 51' 26"). Kadim Havas mektepleri, Muhyiddîn İbnü'l-Arabî, Ebü'l-Abbâs Ahmed el-Bûnî ve Fahreddin Râzî gibi büyük şârihler; 28 menzilin kâinattaki 28 Arapça hecâ harfine, İsm-i A'zam'ın 28 tecellîsine ve her bir menzile müvekkil kılınan melekûtî ruhanî görevlilere (Ulvî Hâdimlere) tekabül ettiğini şerh etmişlerdir.
FASIL I: 28 AY MENZİLİ VE RUHANÎ MÜVEKKELLERİ BÜYÜK CETVELİ
Aşağıdaki cetvel; İbnü'l-Arabî'nin el-Fütûhâtü'l-Mekkiyye'si (özellikle 198. Bâb: Nefes-i Rahmânî ve Hurûf Mertebeleri), Ahmed el-Bûnî'nin Şemsü'l-Ma'ârifü'l-Kübrâ'sı ve İmam Ceberti'nin felek şerhleri doğrultusunda 28 menzilin astronomik konumunu, harfini, melekûtî hâdimini ve ilahî isim tecellîsini eksiksiz olarak ihtiva etmektedir:
| No | Menzil Adı | Arapça | Burç Derecesi | Harf & Değer | Melekûtî Hâdim | Unsur | İbnü'l-Arabî Tecellîsi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | eş-Şaratayn | الشَّرَطَيْن | Koç 0°00' - 12°51' | Elif (ا) - 1 | Seyyid Cebraîlî | Nârî (Ateş) | el-Bedî' (İlk İbda/Yaratılış) |
| 2 | el-Butayn | البُطَيْن | Koç 12°51' - 25°43' | Be (ب) - 2 | Seyyid Cibrâîlî | Turâbî (Toprak) | el-Bâis (Ruhların Ba'sı) |
| 3 | es-Süreyyâ | الثُّرَيَّا | Koç 25°43' - Boğa 8°34' | Cim (ج) - 3 | Seyyid Semsemâîlî | Hevâî (Hava) | el-Bâtın (Gayb Sırları) |
| 4 | ed-Deberân | الدَّبَرَان | Boğa 8°34' - 21°26' | Dal (د) - 4 | Seyyid Mîkâîlî | Mâî (Su) | el-Âhir (Nihayetsiz Bekâ) |
| 5 | el-Hak'a | الهَقْعَة | Boğa 21°26' - İkizler 4°17' | He (هـ) - 5 | Seyyid Sarfiyâîlî | Nârî (Ateş) | ez-Zâhir (Âşikâr Varlık) |
| 6 | el-Hen'a | الهَنْعَة | İkizler 4°17' - 17°09' | Vav (و) - 6 | Seyyid Anyâîlî | Turâbî (Toprak) | el-Hakîm (Hikmet Düzeni) |
| 7 | ez-Zirâ' | الذِّرَاع | İkizler 17°09' - Yengeç 0°00' | Ze (ز) - 7 | Seyyid Kesfiyâîlî | Hevâî (Hava) | el-Muhît (Kuşatıcı İlim) |
| 8 | en-Nesre | النَّثْرَة | Yengeç 0°00' - 12°51' | Ha (ح) - 8 | Seyyid Şemhûreşî | Mâî (Su) | eş-Şekûr (Nimet Artışı) |
| 9 | et-Tarf | الطَّرْف | Yengeç 12°51' - 25°43' | Tı (ط) - 9 | Seyyid Atfiyâîl | Nârî (Ateş) | el-Ganî (Zâtî Zenginlik) |
| 10 | el-Cebhe | الجَبْهَة | Yengeç 25°43' - Aslan 8°34' | Ye (ي) - 10 | Seyyid Kemyâîl | Turâbî (Toprak) | el-Mugnî (İnayet ve Lütuf) |
| 11 | ez-Zübre | الزُّبْرَة | Aslan 8°34' - 21°26' | Kef (ك) - 20 | Seyyid Munkıyâîl | Hevâî (Hava) | el-Mu'tî (Sonsuz Bahşediş) |
| 12 | es-Sarfe | الصَّرْفَة | Aslan 21°26' - Başak 4°17' | Lam (ل) - 30 | Seyyid Lemyâîl | Mâî (Su) | el-Mâni' (Zararı Engelleyen) |
| 13 | el-Avvâ | العَوَّاء | Başak 4°17' - 17°09' | Mim (م) - 40 | Seyyid Mahyâîl | Nârî (Ateş) | ed-Dârr (Celâlî İmtihan) |
| 14 | es-Simâk | السِّمَاك | Başak 17°09' - Terazi 0°00' | Nun (ن) - 50 | Seyyid Nûryâîl | Turâbî (Toprak) | en-Nâfi' (Menfaat Veren) |
| 15 | el-Gafir | الغَفْر | Terazi 0°00' - 12°51' | Sin (س) - 60 | Seyyid Salsayâîl | Hevâî (Hava) | en-Nûr (Âlemleri Aydınlatan) |
| 16 | ez-Zübânâ | الزُّبَانَى | Terazi 12°51' - 25°43' | Ayn (ع) - 70 | Seyyid Azyâîl | Mâî (Su) | el-Hâdî (Hidâyet Rehberi) |
| 17 | el-İklîl | الإِكْلِيل | Terazi 25°43' - Akrep 8°34' | Fe (ف) - 80 | Seyyid Fatyâîl | Nârî (Ateş) | el-Bedî' (Benzeri Olmayan) |
| 18 | el-Kalb | القَلْب | Akrep 8°34' - 21°26' | Sad (ص) - 90 | Seyyid Sadyâîl | Turâbî (Toprak) | el-Bâkî (Ebedî Varlık) |
| 19 | eş-Şevle | الشَّوْلَة | Akrep 21°26' - Yay 4°17' | Kaf (ق) - 100 | Seyyid Kadyâîl | Hevâî (Hava) | el-Vâris (Mülkün Hakiki Sahibi) |
| 20 | en-Neâim | النَّعَائِم | Yay 4°17' - 17°09' | Rı (ر) - 200 | Seyyid Ramyâîl | Mâî (Su) | er-Reşîd (Doğruya İleten) |
| 21 | el-Belde | البَلْدَة | Yay 17°09' - Oğlak 0°00' | Şın (ش) - 300 | Seyyid Şamyâîl | Nârî (Ateş) | es-Sabûr (Sonsuz Hilm) |
| 22 | Sa'du'z-Zâbih | سَعْد الذَّابِح | Oğlak 0°00' - 12°51' | Te (ت) - 400 | Seyyid Tahyâîl | Turâbî (Toprak) | el-Kuddûs (Noksanlıktan Münezzeh) |
| 23 | Sa'du Bula' | سَعْد بُلَع | Oğlak 12°51' - 25°43' | Se (ث) - 500 | Seyyid Sanyâîl | Hevâî (Hava) | es-Selâm (Esenlik Kaynağı) |
| 24 | Sa'du's-Su'ûd | سَعْد السُّعُود | Oğlak 25°43' - Kova 8°34' | Hı (خ) - 600 | Seyyid Hazyâîl | Mâî (Su) | el-Mü'min (Emniyet Veren) |
| 25 | Sa'du'l-Ahbiye | سَعْد الأَخْبِيَة | Kova 8°34' - 21°26' | Zel (ذ) - 700 | Seyyid Zamyâîl | Nârî (Ateş) | el-Müheymin (Gözetip Koruyan) |
| 26 | el-Fer'u'l-Mukaddem | فَرْغ الدَّلْو المُقَدَّم | Kova 21°26' - Balık 4°17' | Dad (ض) - 800 | Seyyid Damyâîl | Turâbî (Toprak) | el-Azîz (Mutlak Galip) |
| 27 | el-Fer'u'l-Muahhar | فَرْغ الدَّلْو المُؤَخَّر | Balık 4°17' - 17°09' | Zı (ظ) - 900 | Seyyid Zaryâîl | Hevâî (Hava) | el-Cebbâr (Dilediğini Yaptıran) |
| 28 | Batnu'l-Hût / er-Reşâ | بَطْن الحُوت / الرِّشَاء | Balık 17°09' - Koç 0°00' | Gayn (غ) - 1000 | Seyyid Gamyâîl | Mâî (Su) | el-Mütekebbir (Büyüklük Sahibi) |
FASIL II: 28 AY MENZİLİNİN HER BİRİNİN AYRINTILI TEFSÎRİ VE RUHANÎ BOYUTLARI
Her bir menzil, kâinattaki kozmik tecellîlerin farklı bir frekansına ve mahreç noktasına işaret eder. Aşağıda 28 menzilin her birinin astronomik vasıfları, harfî hakikatleri, ruhanî hâdimleri ve manevi irfan şerhleri tek tek izah edilmiştir:
1. Eş-Şaratayn (الشَّرَطَيْن) — Koç'un İki Boynuzu & Elif (ا) Sırrı
Astronomik Konumu: Koç (Hamel) Burcunun 0° 00' ile 12° 51' 26" dereceleri arası. Hamel takımyıldızının en parlak iki yıldızı olan Şeratan (Beta Arietis) ve Mesartim (Gamma Arietis) yıldızlarıdır.
Harfi ve Ebcedi: Elif (ا) — Sayısal değeri: 1. Mutlak Vahdetin, zuhurun ilk noktasının ve bütün harflerin menşeinin timsalidir.
Melekûtî Hâdimi: Seyyid Cebraîlî melekût orduları. İlk ibda ve varlık emrinin gaybden şehâdete intikaliyle vazifelidir.
İrfanî Şerhi: Muhyiddîn İbnü'l-Arabî'ye göre bu menzil, el-Bedî' ism-i şerîfinin mazharıdır. Kâinatta hiçbir misali ve örneği yokken mahlukatı var eden İlahî Kudret burada tecelli eder. Ay bu menzilde iken sâlik, kalbindeki dağınıklıkları toparlamalı, tevhidi tefekkür etmeli ve her türlü yeni hayırlı başlangıçta "Bismillâhirrahmânirrahîm" sırrına sarılmalıdır.
2. El-Butayn (البُطَيْن) — Koç'un Karnı & Be (ب) Sırrı
Astronomik Konumu: Koç Burcunun 12° 51' 26" ile 25° 42' 51" dereceleri arası. Delta, Epsilon ve Rho Arietis yıldızlarının teşkil ettiği üçgenimsi yıldız kümesidir.
Harfi ve Ebcedi: Be (ب) — Sayısal değeri: 2. Vahdetten kesrete ilk tenezzülün, Besmele'nin ilk harfinin ve Hz. Ali'nin (r.a.) "İlim bir nokta idi, cahiller onu çoğalttı; ben Be'nin altındaki noktayım" sırrının mazharıdır.
Melekûtî Hâdimi: Seyyid Cibrâîlî melekût zümresi.
İrfanî Şerhi: İbnü'l-Arabî'ye göre bu menzil el-Bâis isminin tecellîsidir. Ölü toprakların baharda dirilmesi gibi, gafil kalplerin ilahi feyizle uyanışını temsil eder. Sâlik bu menzilde nefis terbiyesine, tövbeye ve kalbî dirilişe odaklanmalıdır.
3. Es-Süreyyâ (الثُّرَيَّا) — Ülker (Pleiades) & Cim (ج) Sırrı
Astronomik Konumu: Koç Burcunun 25° 42' 51" ile Boğa Burcunun 8° 34' 17" dereceleri arası. Gökyüzünün en meşhur açık yıldız kümesi olan 7 kandilli Ülker kümesidir.
Harfi ve Ebcedi: Cim (ج) — Sayısal değeri: 3. Cem' ve cemiyetin, toplanmanın ve birlikteliğin harfidir.
Melekûtî Hâdimi: Seyyid Semsemâîlî melekût orduları.
İrfanî Şerhi: Resûlullah (s.a.v.) Sahîh-i Müslim'de rivayet edildiği üzere: "İlim Süreyyâ yıldızında dahi olsa, Fars neslinden bazı kimseler ona mutlaka ulaşır" buyurarak bu kümenin hikmet sembolü olduğuna işaret etmiştir. Bu menzil el-Bâtın isminin aynasıdır; gaybî ilimlerin, hikmet ve marifetin kalbe ilham edilmesini remzeder.
4. Ed-Deberân (الدَّبَرَان) — Takipçi (Aldebaran) & Dal (د) Sırrı
Astronomik Konumu: Boğa (Sevr) Burcunun 8° 34' 17" ile 21° 25' 43" dereceleri arası. Boğa'nın parlayan kırmızı dev gözü olan Alfa Tauri (Aldebaran) yıldızıdır.
Harfi ve Ebcedi: Dal (د) — Sayısal değeri: 4. Dört unsurun (ateş, hava, su, toprak) ve dört rüknün temel taşıdır.
Melekûtî Hâdimi: Seyyid Mîkâîlî melekût müvekkilleri.
İrfanî Şerhi: Bu menzil el-Âhir isminin mazharıdır. Kâinattaki her şeyin fani olduğunu, baki kalacak olanın ancak Cenâb-ı Hakk'ın Zât-ı Akdesi olduğunu hatırlatır. Sabır, sebat ve rızık genişliği için yapılan duaların tefekkür konağıdır.
5. El-Hak'a (الهَقْعَة) — Avcının Başı & He (هـ) Sırrı
Astronomik Konumu: Boğa Burcunun 21° 25' 43" ile İkizler Burcunun 4° 17' 09" dereceleri arası. Orion (Avcı) takımyıldızının baş kısmını oluşturan Meissa (Lambda Orionis) ve civarındaki yıldızlardır.
Harfi ve Ebcedi: He (هـ) — Sayısal değeri: 5. Huve/Hû hüviyetinin ve Zât-ı İlahî'nin harfidir.
Melekûtî Hâdimi: Seyyid Sarfiyâîlî melekût zümresi.
İrfanî Şerhi: Bu menzil ez-Zâhir isminin aynasıdır. Kâinattaki her zerrenin Allah'ın varlığına açık bir delil olduğunu gösterir. Sâlik burada basiretini keskinleştirmeli, eşyanın ardındaki Sanatkâr'ı görmelidir.
6. El-Hen'a (الهَنْعَة) — İkizlerin Ayakları & Vav (و) Sırrı
Astronomik Konumu: İkizler (Cevzâ) Burcunun 4° 17' 09" ile 17° 08' 34" dereceleri arası. Alhena (Gamma Geminorum) ve Mu Geminorum yıldızlarıdır.
Harfi ve Ebcedi: Vav (و) — Sayısal değeri: 6. Altı cihetin ve kâinatın 6 günde (devirde) yaratılışının timsalidir.
Melekûtî Hâdimi: Seyyid Anyâîlî melekût görevlileri.
İrfanî Şerhi: El-Hakîm ism-i şerîfinin mazharıdır. İnsanlar arasında ülfet, muhabbet ve hikmetli kelamın yayılmasına vesiledir.
7. Ez-Zirâ' (الذِّرَاع) — Aslanın Kolu & Ze (ز) Sırrı
Astronomik Konumu: İkizler Burcunun 17° 08' 34" ile Yengeç Burcunun 0° 00' dereceleri arası. Kastor (Alfa Geminorum) ve Polluks (Beta Geminorum) ikiz yıldızlarıdır.
Harfi ve Ebcedi: Ze (ز) — Sayısal değeri: 7. Yedi kat göklerin ve yerlerin remzidir.
Melekûtî Hâdimi: Seyyid Kesfiyâîlî melekût orduları.
İrfanî Şerhi: El-Muhît isminin aynasıdır. İlahî ilmin her şeyi çepeçevre kuşattığını hatırlatır.
8. En-Nesre (النَّثْرَة) — Arı Kovanı (Praesepe) & Ha (ح) Sırrı
Astronomik Konumu: Yengeç (Seratân) Burcunun 0° 00' ile 12° 51' 26" dereceleri arası. M44 (Praesepe / Arı Kovanı) açık yıldız kümesidir.
Harfi ve Ebcedi: Ha (ح) — Sayısal değeri: 8. Arş'ı taşıyan sekiz meleğin ve Cennet'in sekiz kapısının remzidir.
Melekûtî Hâdimi: Seyyid Şemhûreşî melekût zümresi.
İrfanî Şerhi: Eş-Şekûr isminin tecellîsidir. Şükrün nimetleri artırması sırrını taşır.
9. Et-Tarf (الطَّرْف) — Aslanın Gözü & Tı (ط) Sırrı
Astronomik Konumu: Yengeç Burcunun 12° 51' 26" ile 25° 42' 51" dereceleri arası. Aslan ve Yengeç sınırındaki yıldızlardır.
Harfi ve Ebcedi: Tı (ط) — Sayısal değeri: 9. Dokuz felek dairesinin harfidir.
Melekûtî Hâdimi: Seyyid Atfiyâîl melekût orduları.
İrfanî Şerhi: El-Ganî isminin tecellîsidir. Kalbin masivadan müstağni olup yalnız Allah'a muhtaç olduğunun idrakidir.
10. El-Cebhe (الجَبْهَة) — Aslanın Alnı (Regulus) & Ye (ي) Sırrı
Astronomik Konumu: Yengeç Burcunun 25° 42' 51" ile Aslan Burcunun 8° 34' 17" dereceleri arası. Aslan kalbi olan Regulus (Alfa Leonis) yıldızıdır.
Harfi ve Ebcedi: Ye (ي) — Sayısal değeri: 10. Kemâl mertebesinin harfidir.
Melekûtî Hâdimi: Seyyid Kemyâîl.
İrfanî Şerhi: El-Mugnî isminin aynasıdır. İnayet, izzet ve manevi hükümdarlık sırrını taşır.
11. Ez-Zübre (الزُّبْرَة) — Aslanın Yelesi & Kef (ك) Sırrı
Astronomik Konumu: Aslan (Esed) Burcunun 8° 34' 17" ile 21° 25' 43" dereceleri arası. Zosma (Delta Leonis) ve Chertan (Teta Leonis) yıldızlarıdır.
Harfi ve Ebcedi: Kef (ك) — Sayısal değeri: 20. "Kün" (Ol) emrinin ilk harfidir.
Melekûtî Hâdimi: Seyyid Munkıyâîl.
İrfanî Şerhi: El-Mu'tî isminin tecellîsidir. Sonsuz lütuf ve cömertlik kapılarının açılışını remzeder.
12. Es-Sarfe (الصَّرْفَة) — Mevsim Dönüşü (Denebola) & Lam (ل) Sırrı
Astronomik Konumu: Aslan Burcunun 21° 25' 43" ile Başak Burcunun 4° 17' 09" dereceleri arası. Denebola (Beta Leonis) yıldızıdır.
Harfi ve Ebcedi: Lam (ل) — Sayısal değeri: 30. Lütuf ve celâlin dengesidir.
Melekûtî Hâdimi: Seyyid Lemyâîl.
İrfanî Şerhi: El-Mâni' isminin mazharıdır. Zararlı şeylerin def'i ve korunma dualarının vaktidir.
13. El-Avvâ (العَوَّاء) — Havlayan Köpekler & Mim (م) Sırrı
Astronomik Konumu: Başak (Sünbüle) Burcunun 4° 17' 09" ile 17° 08' 34" dereceleri arası. Beta, Gamma, Delta Virginis yıldızlarıdır.
Harfi ve Ebcedi: Mim (م) — Sayısal değeri: 40. Hz. Muhammed'in (s.a.v.) ve 40 günlük erbain riyazetinin harfidir.
Melekûtî Hâdimi: Seyyid Mahyâîl.
İrfanî Şerhi: Ed-Dârr isminin tecellîsidir. Celâlî terbiyenin, nefsin hevalarını kırmanın remzidir.
14. Es-Simâk (السِّمَاك) — Silahsız Simak (Spica) & Nun (ن) Sırrı
Astronomik Konumu: Başak Burcunun 17° 08' 34" ile Terazi Burcunun 0° 00' dereceleri arası. Göğün en parlak safir yıldızlarından Spica (Alfa Virginis) yıldızıdır.
Harfi ve Ebcedi: Nun (ن) — Sayısal değeri: 50. Kalem ve Levh sırrının, nûrun harfidir.
Melekûtî Hâdimi: Seyyid Nûryâîl.
İrfanî Şerhi: En-Nâfi' isminin tecellîsidir. Bütün hayırlı menfaatlerin, şifanın ve bereketin kalbe inmesidir.
15. El-Gafir (الغَفْر) — Örtücü Yıldızlar & Sin (س) Sırrı
Astronomik Konumu: Terazi (Mizan) Burcunun 0° 00' ile 12° 51' 26" dereceleri arası. Başak ve Terazi ayağındaki narin yıldızlardır.
Harfi ve Ebcedi: Sin (س) — Sayısal değeri: 60. Sırr-ı Sübhanî'nin ve Yâ-Sîn'in harfidir.
Melekûtî Hâdimi: Seyyid Salsayâîl.
İrfanî Şerhi: En-Nûr isminin aynasıdır. Kalp gözünün basiretle nurlanması ve günahların örtülmesidir.
16. Ez-Zübânâ (الزُّبَانَى) — Akrebin Kıskaçları & Ayn (ع) Sırrı
Astronomik Konumu: Terazi Burcunun 12° 51' 26" ile 25° 42' 51" dereceleri arası. Zubenelgenubi (Alfa Librae) ve Zubeneschamali (Beta Librae) yıldızlarıdır.
Harfi ve Ebcedi: Ayn (ع) — Sayısal değeri: 70. İlim ve aynü'l-yakîn basiretinin harfidir.
Melekûtî Hâdimi: Seyyid Azyâîl.
İrfanî Şerhi: El-Hâdî isminin mazharıdır. Hakiki hidayet ve dosdoğru istikamet talebidir.
17. El-İklîl (الإِكْلِيل) — Akrebin Tacı & Fe (ف) Sırrı
Astronomik Konumu: Terazi Burcunun 25° 42' 51" ile Akrep Burcunun 8° 34' 17" dereceleri arası. Beta, Delta, Pi Scorpii yıldızlarıdır.
Harfi ve Ebcedi: Fe (ف) — Sayısal değeri: 80. Feth-i Mübîn ve inşirah harfidir.
Melekûtî Hâdimi: Seyyid Fatyâîl.
İrfanî Şerhi: El-Bedî' isminin cemalî tecellîsidir. Kalp kapılarının manevi fetihlere açılmasıdır.
18. El-Kalb (القَلْب) — Akrebin Kalbi (Antares) & Sad (ص) Sırrı
Astronomik Konumu: Akrep (Akreb) Burcunun 8° 34' 17" ile 21° 25' 43" dereceleri arası. Kırmızı süperdev Antares (Alfa Scorpii) yıldızıdır.
Harfi ve Ebcedi: Sad (ص) — Sayısal değeri: 90. Sıdk, sadakat ve ihlasın harfidir.
Melekûtî Hâdimi: Seyyid Sadyâîl.
İrfanî Şerhi: El-Bâkî isminin tecellîsidir. Kalbin masivadan fani olup Bâkî olan Zât'ta beka bulmasıdır.
19. Eş-Şevle (الشَّوْلَة) — Akrebin İğnesi (Shaula) & Kaf (ق) Sırrı
Astronomik Konumu: Akrep Burcunun 21° 25' 43" ile Yay Burcunun 4° 17' 09" dereceleri arası. Shaula (Lambda Scorpii) ve Lesath yıldızlarıdır.
Harfi ve Ebcedi: Kaf (ق) — Sayısal değeri: 100. Kâf dağının, Kur'an'ın ve kudretin harfidir.
Melekûtî Hâdimi: Seyyid Kadyâîl.
İrfanî Şerhi: El-Vâris isminin aynasıdır. Mülkün ve varlığın hakiki sahibine dönmesidir.
20. En-Neâim (النَّعَائِم) — Deve Kuşları & Rı (ر) Sırrı
Astronomik Konumu: Yay (Kavs) Burcunun 4° 17' 09" ile 17° 08' 34" dereceleri arası. Samanyolu merkezine bakan Yay takımyıldızının 8 parlak yıldızıdır.
Harfi ve Ebcedi: Rı (ر) — Sayısal değeri: 200. Rahmet ve Rıdvan'ın harfidir.
Melekûtî Hâdimi: Seyyid Ramyâîl.
İrfanî Şerhi: Er-Reşîd isminin tecellîsidir. Rüşd ve doğru yola irşad edilmenin bereketidir.
21. El-Belde (البَلْدَة) — Şehir / Boşluk & Şın (ش) Sırrı
Astronomik Konumu: Yay Burcunun 17° 08' 34" ile Oğlak Burcunun 0° 00' dereceleri arası. Parlak yıldızlardan yoksun dingin gök bölgesidir.
Harfi ve Ebcedi: Şın (ش) — Sayısal değeri: 300. Şuhûd ve şükrün harfidir.
Melekûtî Hâdimi: Seyyid Şamyâîl.
İrfanî Şerhi: Es-Sabûr isminin tecellîsidir. Sukût ve derin tefekkür konağıdır.
22. Sa'du'z-Zâbih (سَعْد الذَّابِح) — Kurbanın Bahtı & Te (ت) Sırrı
Astronomik Konumu: Oğlak (Cedy) Burcunun 0° 00' ile 12° 51' 26" dereceleri arası. Dabih (Beta Capricorni) ve Alfa Capricorni yıldızlarıdır.
Harfi ve Ebcedi: Te (ت) — Sayısal değeri: 400. Tevbe ve takvanın harfidir.
Melekûtî Hâdimi: Seyyid Tahyâîl.
İrfanî Şerhi: El-Kuddûs isminin aynasıdır. Her türlü kusur ve noksanlıktan arınma ameliyesidir.
23. Sa'du Bula' (سَعْد بُلَع) — Yutanın Bahtı & Se (ث) Sırrı
Astronomik Konumu: Oğlak Burcunun 12° 51' 26" ile 25° 42' 51" dereceleri arası. Albali (Epsilon Aquarii) ve civarındaki yıldızlardır.
Harfi ve Ebcedi: Se (ث) — Sayısal değeri: 500. Sebât ve sevabın harfidir.
Melekûtî Hâdimi: Seyyid Sanyâîl.
İrfanî Şerhi: Es-Selâm isminin tecellîsidir. Maddi ve manevi selamete erişme durağıdır.
24. Sa'du's-Su'ûd (سَعْد السُّعُود) — Bahtların En Kutlusu & Hı (خ) Sırrı
Astronomik Konumu: Oğlak Burcunun 25° 42' 51" ile Kova Burcunun 8° 34' 17" dereceleri arası. Sadalsuud (Beta Aquarii) yıldızıdır.
Harfi ve Ebcedi: Hı (خ) — Sayısal değeri: 600. Hilkat ve hayrın harfidir.
Melekûtî Hâdimi: Seyyid Hazyâîl.
İrfanî Şerhi: El-Mü'min isminin tecellîsidir. Kalbe ilahî güven, huzur ve kutluluk inişidir.
25. Sa'du'l-Ahbiye (سَعْد الأَخْبِيَة) — Çadırların Bahtı & Zel (ذ) Sırrı
Astronomik Konumu: Kova (Delv) Burcunun 8° 34' 17" ile 21° 25' 43" dereceleri arası. Sadachbia (Gamma Aquarii) ve etrafındaki üçgen yıldızlardır.
Harfi ve Ebcedi: Zel (ذ) — Sayısal değeri: 700. Zât ve zikrin harfidir.
Melekûtî Hâdimi: Seyyid Zamyâîl.
İrfanî Şerhi: El-Müheymin isminin aynasıdır. Gizli olan sırların korunması ve muhafazasıdır.
26. El-Fer'u'l-Mukaddem (فَرْغ الدَّلْو المُقَدَّم) — Kovanın Ön Ağzı & Dad (ض) Sırrı
Astronomik Konumu: Kova Burcunun 21° 25' 43" ile Balık Burcunun 4° 17' 09" dereceleri arası. Kanatlı At takımyıldızındaki Markab (Alfa Pegasi) ve Scheat (Beta Pegasi) yıldızlarıdır.
Harfi ve Ebcedi: Dad (ض) — Sayısal değeri: 800. Ziyâ ve darp harfidir.
Melekûtî Hâdimi: Seyyid Damyâîl.
İrfanî Şerhi: El-Azîz isminin tecellîsidir. İzzet ve manevi galebe çalma durağıdır.
27. El-Fer'u'l-Muahhar (فَرْغ الدَّلْو المُؤَخَّر) — Kovanın Arka Ağzı & Zı (ظ) Sırrı
Astronomik Konumu: Balık (Hût) Burcunun 4° 17' 09" ile 17° 08' 34" dereceleri arası. Algenib (Gamma Pegasi) ve Alpheratz (Alfa Andromedae) yıldızlarıdır.
Harfi ve Ebcedi: Zı (ظ) — Sayısal değeri: 900. Zuhûr ve zafer harfidir.
Melekûtî Hâdimi: Seyyid Zaryâîl.
İrfanî Şerhi: El-Cebbâr isminin tecellîsidir. Kırık kalplerin tamiri ve ilahî nizamın kemâlidir.
28. Batnu'l-Hût / Er-Reşâ (بَطْن الحُوت / الرِّشَاء) — Balığın Karnı / İp & Gayn (غ) Sırrı
Astronomik Konumu: Balık Burcunun 17° 08' 34" ile Koç Burcunun 0° 00' dereceleri arası. Andromeda Galaksisi civarındaki Mirach (Beta Andromedae) yıldızıdır.
Harfi ve Ebcedi: Gayn (غ) — Sayısal değeri: 1000. Bin sayısıyla döngünün tamamlanışının ve yeniden Elif'e dönüşün harfidir.
Melekûtî Hâdimi: Seyyid Gamyâîl.
İrfanî Şerhi: El-Mütekebbir isminin tecellîsidir. Yaratılış devranının 28 basamağını tamamlayarak nihayete ermesi ve kulun aczini itiraf ederek mutlak azamet sahibi olan Allah'a teslim oluşudur.
FASIL II: İBNÜ'L-ARABÎ'NİN NEFES-İ RAHMÂNÎ VE MENZİLLER METAFİZİĞİ
Şeyhü'l-Ekber Muhyiddîn İbnü'l-Arabî, el-Fütûhâtü'l-Mekkiyye adlı şaheserinde harflerin ve göksel menzillerin zuhurunu "Nefes-i Rahmânî" doktriniyle izah eder. Ona göre kâinat, Cenâb-ı Hakk'ın varlık bahşeden kelimelerinden ibarettir ("Kün!" / "Ol!" emrinin sonsuz tecellîleri). İnsan gırtlağından çıkan nefes nasıl 28 mahreçten geçerek 28 harfe bürünüyorsa; gayb âleminden şehâdet âlemine tenezzül eden ilahî tecellîler de 28 kozmik felek ve Ay konağından süzülerek madde kesafetine ulaşır.
İbnü'l-Arabî şöyle buyurur: "Bilesin ki feleklerin dönüşü, meleklerin tesbihi ve harflerin melekûtî sırları tek bir kaynaktan nebean eder. Ay'ın her bir menzili, ilahî bir ismin kâinattaki aynasıdır. Ay o menzile girdiğinde, o ismin melekûtî müvekkili (hâdimi) Arş'tan inen nurları yeryüzündeki kabiliyet sahiplerine tevzi eder."
Bu sebeple 28 menzil, asla gökyüzündeki kuru yıldız gruplarından ibaret değildir; her biri varlık mertebelerinden bir mertebeye, Arş, Kürsî, Levh, Kalem, Cennetler, Cehennem, Melekler, Cinler ve İnsanî letaiflere tekabül eden ontolojik bir düğüm noktasıdır.
FASIL III: ŞEMSÜ'L-MA'ÂRİF VE KLASİK HAVAS DOKTRİNİNDE RUHANÎ GÖREVLİLER
Ebü'l-Abbâs Ahmed el-Bûnî, Şemsü'l-Ma'ârifü'l-Kübrâ'da menzillerin ruhanî görevlilerinin (Ulvî Meleklerin) mahiyetini tafsilatıyla inceler. Bûnî mektebine göre bu ruhanîler; insanî nefsin süflî heveslerinden tamamen münezzeh, yalnızca emr-i ilahîyi infaz etmekle vazifeli nuranî zevattır. Kur'ân-ı Kerîm'in Tahrîm Sûresi 6. âyetinde meleklerin vasfı beyan edildiği vechile:
"Kendilerine emrettiği şeylerde Allah'a asla isyan etmezler ve emrolundukları her şeyi harfiyen yaparlar." (Tahrîm, 66/6)
Havas ilminde bir âyetin veya ismin vefki tertip edilirken yahut tefekkür ve riyazet saatleri tayin edilirken Ay'ın bulunduğu menzilin tabiatı (Nârî, Turâbî, Hevâî, Mâî) nazara alınır. Örneğin zihni tefekkür, ilim tahsili ve kalp basiretinin açılması için Hevâî (Hava) ve Mâî (Su) unsurlu menzillerin saatleri; sabır, nefis tezkiyesi ve sebat için Turâbî (Toprak) menziller; celâlî arınma ve kalpteki manevi putları kırmak için ise Nârî (Ateş) menziller tefekkür penceresi olarak kabul edilmiştir.
FASIL IV: ASTRONOMİK HAREKET VE EFEMERİS İLİMLERİ
Modern astrofizik ve klasik İslami İlm-i Felek (Astronomi) verilerine göre Ay, Yer etrafındaki eliptik yörüngesini ortalama 27 gün 7 saat 43 dakikada tamamlar. Bu süre zarfında Güneş'in yıllık zahirî yolu olan ekliptik düzlem üzerinde her gün yaklaşık 13° 10' ilerler. 360 derecelik zodyak dairesi 28 menzile bölündüğünde her menzile tam 12° 51' 26" düşer.
Güneş, her bir burçta yaklaşık 30 gün kalırken Ay her bir burçta yaklaşık 2.3 gün (54 saat) kalır. Her bir menzilden geçişi ise yaklaşık 23-24 saat sürer. Dolayısıyla Ay, yeryüzünden bakan bir müşahedeci için kâinatın en süratli ve en dinamik göksel efemeris göstergesidir. Kadim İslam rasathanelerinde (Bağdat Şemmâsiye Rasathanesi, Merâga Rasathanesi, Semerkand Uluğ Bey Rasathanesi) bu menzil dereceleri dakikası dakikasına hesaplanmış ve astronomik zîcler (Zîc-i İlhânî, Zîc-i Uluğ Bey) meydana getirilmiştir.
FASIL V: TEVHİD AKİDESİ VE YILDIZ TAPICILIĞI (ŞİRK) İLE KESİN AYRIM
İslam akaidinin en hassas olduğu ve tavizsiz durduğu saha Tevhid inancıdır. Câhiliye Arapları ve Keldânî müşrikleri, yıldızların ve menzillerin bizzat kendi başlarına müstakil bir kudret sahibi olduklarına, yağmuru onların yağdırdığına veya kaderi onların tayin ettiğine inanırlardı ("Envâ" inancı). Sahîh-i Müslim'de rivayet edilen meşhur Hadis-i Şerîf'te Resûlullah (s.a.v.) Hudeybiye gecesi yağan yağmurun ardından şöyle buyurmuştur:
"Rabbimizin ne buyurduğunu biliyor musunuz? Cenâb-ı Hak buyurdu ki: 'Kullarımdan kimi bana mü'min, kimi de kâfir olarak sabahladı. Kim Allah'ın lütfu ve rahmetiyle yağmur yağdı derse o Bana inanmış, yıldızları inkâr etmiştir. Kim de falan ve filan menzilin (yıldızın) batmasıyla yağdı derse o Beni inkâr etmiş, yıldıza inanmıştır.'" (Müslim, Îmân 125; Buhârî, Ezân 156)
Bu sebeple İslam irfanında 28 Ay Menzili;
- Asla müstakil bir güç, ilah veya tesir kaynağı değildir. Yegâne fâil-i mutlak, yaratıcı ve rızık verici olan Cenâb-ı Allah'tır (Lâ fâile illallâh).
- Menziller ve gezegenler, sadece Allah Teâlâ'nın kâinata koyduğu deterministik tabiat kanunlarının, zaman ölçüsünün ve kozmik saatlerin ibretlik akrebi ve yelkovanıdır. Bir saatin kadranına bakıp saati öğrenmek nasıl şirke girmezse; Ay'ın menzillerine bakıp vakitleri, mevsimleri ve efemeris döngülerini anlamak da ilahi nizama tefekkür nazarıyla bakmaktır.
- Menzil ruhanîleri (melekler) ise tıpkı rüzgârları sevk eden, yağmuru indiren melekler gibi ilahî emri icra eden masum ve muti memurlardır; kendilerine dua edilmez, ibadet edilmez, şefaat ve hacet yalnız Allah'a arz edilir.
FASIL VI: MANEVİ AMELİYATLAR, TAHASSUN VE GÖKSEL İKAZLAR
Külliyatın bu menzilinde sâliklere ve ilim taliplerine tavsiye edilen en mühim husus, tefekkürün amelle ve korunma (tahassun) zırhlarıyla taçlandırılmasıdır. Ay menzillerinin döngüleri takip edilirken şu manevi adap muhafaza edilmelidir:
- Her Menzil Başlangıcında Hamd ve Tesbih: Ay'ın yeni bir menzile intikali müşahede edildiğinde Yâ-Sîn 39 ve Yûnus 5. âyetleri okunarak kâinatın Hâlık'ı tesbih edilmelidir.
- Ayetü'l-Kürsî Zırhı: Süflî tesirlerden ve vehimlerden muhafaza olmak için günde 7 defa Âyetü'l-Kürsî ve Felak-Nâs sûreleri tilavet edilerek manevi daire içine girilmelidir.
- Ebced ve Zikir Dengesi: O menzile tekabül eden İlahî İsim (örneğin eş-Şaratayn için Yâ Bedî', es-Süreyyâ için Yâ Bâtın) zikredilirken sayıların sırrı aranmalı, ancak zikrin asıl gayesinin kalbi gafletten uyandırmak olduğu bir an olsun unutulmamalıdır.
- Riyazet ve Oruç: Eyyâm-ı Bîz (her kamerî ayın 13, 14 ve 15. günleri, yani dolunay evresi) oruç tutmak sünnet-i seniyyedir. Bu günlerde Ay'ın yerçekimi ve çekimsel med-cezir tesiri insan biyolojisinde zirveye çıkar; oruç bu biyofiziksel enerjiyi sükûnet ve ruhanî tekâmüle tahvil eder.
FASIL VII: NİHAİ İRFÂNİ NETİCE
Netice itibarıyla 28 Ay Menzili (Menâzilü'l-Kamer); gökyüzüne nakşedilmiş 28 harfli muazzam bir kâinat kitabıdır. Her harfi bir melekût ordusunun tesbihiyle mühürlenmiş, her konağı ezelî kaderin hikmetli bir durağı olarak takdir edilmiştir. Bu ilimden nasipdar olan bir mü'min, baktığı her gök cisminde esmâ-i hüsnânın tecellîlerini görür; cehalet ve batıl hurafelerden uzaklaşarak kâmil bir tevhid ve teslimiyet makamına erer.