FASIL I: Hikmet-i Melikiyye'nin Hakikati ve Hükümranlık Sırrı
İbnü'l-Arabî'nin Fusûsü'l-Hikem adlı eserinde on üçüncü fasıl Hz. Lût'a (a.s.) ayrılmıştır ve bu hikmet Hikmet-i Melikiyye olarak vasfedilir. 'Melikî' hikmet; Cenâb-ı Hakk'ın mülkünde mutlak tasarruf sahibi olmasını, mahlukatın haddini aşıp fıtratı bozduğu noktada ilahi adalet kılıcının inmesini ifade eder. Mülk O'nundur, hüküm O'nundur ve hiçbir azgın güç ilahi nizamın sınırlarını ebediyen çiğneyemez.
FASIL II: Hz. İbrâhîm ile Olan Akrabalık ve Tevhid Hicreti
Hz. Lût, Hz. İbrâhîm'in (a.s.) yeğenidir (kardeşinin oğludur). İbrâhîm'e (a.s.) Babil'de ilk iman edenlerdendir (Ankebût Sûresi 26. âyet: 'Bunun üzerine Lût ona iman etti ve İbrâhîm: Doğrusu ben Rabbime hicret ediyorum dedi'). Birlikte putperest Nemrut diyarından Şam ve Ken'an topraklarına hicret etmişler; Cenâb-ı Hak Hz. Lût'u Ölü Deniz (Lût Gölü / Şeria vadisi) havzasında bulunan Sodom ve Gomore şehirlerinin halkına peygamber olarak memur etmiştir.
FASIL III: Sodom Kavminin Ahlaki Çöküşü ve Fıtrat Tahrifi
Sodom halkı, insanlık tarihinde daha önce hiçbir kavmin işlemediği büyük bir fıtrat tahrifine ve sapıklığa (livâta / eşcinsellik) batmıştı. Yol kesiyor, ticaret kervanlarını soyuyor, meclislerinde açıkça hayasızlık yapıyor ve helal kadınları bırakıp şehvetle erkeklere yöneliyorlardı (A'râf Sûresi 80-81). Hz. Lût onları uyardığında: 'Doğrusu siz kadınları bırakıp şehvetle erkeklere yanaşıyorsunuz; siz gerçekten haddi aşan taşkın bir kavimsiniz!' buyurdu. Kavmi ise: 'Çıkarın bunları memleketinizden, çünkü onlar fazla temizlik taslayan insanlarmış!' diyerek alay etti.
FASIL IV: Tebliğ ve Tehdit Karşısında Peygamberî Sabır
Hz. Lût yıllarca bıkmadan, usanmadan onları uyardı; Allah'ın azabından sakındırdı. Kavmi ise kibre kapılarak: 'Eğer doğru söylüyorsan bize Allah'ın azabını getir de görelim!' diyerek açıkça ilahi gazabı talep etti (Ankebût Sûresi 29). İnsanın fıtratı bozulduğunda ve kalbi mühürlendiğinde, en açık nasihatlerin bile fayda vermediğinin ibret verici misalidir bu kavim.
FASIL V: Meleklerin Gelişi ve Hz. Lût'un Çaresizliği
Cenâb-ı Hak, kavmi helak etmek üzere Hz. Cebrâîl, Mîkâîl ve İsrâfîl'i son derece yakışıklı genç delikanlılar suretinde Lût'un evine misafir olarak gönderdi. Hz. İbrâhîm'e uğrayıp İshak müjdesini verdikten sonra Sodom'a gelen melekleri Lût'un hain hanımı kavme haber verdi. Şehir halkı sarhoş bir şehvet azgınlığıyla evi kuşatarak misafirleri kendilerine teslim etmesini istediler.
Hz. Lût kapıyı kilitleyip: 'Bunlar benim misafirlerimdir, beni rezil etmeyin! Allah'tan korkun! İşte kızlarım (kavmin kadınları), eğer evlenecekseniz onlar sizin için daha temizdir!' dedi. Azgınlar ise: 'Sen de bilirsin ki bizim senin kızlarında hiçbir hakkımız ve arzumuz yoktur; sen bizim ne istediğimizi pek iyi bilirsin!' dediler (Hûd Sûresi 77-80).
FASIL VI: Hz. Lût'un Kalp Feryadı: 'Keşke Sağlam Bir Kaleye Sığınabilseydim!'
Kapı zorlanırken Hz. Lût derin bir çaresizlikle: 'Keşke size karşı koyacak bir gücüm olsaydı yahut sağlam bir kaleye (rükn-i şedîd) sığınabilseydim!' diye feryat etti. Hadis-i şerifte Resûl-i Ekrem (s.a.v.) Efendimiz şöyle buyurmuştur: 'Allah kardeşim Lût'a rahmet eylesin; o gerçekten çok sağlam bir kaleye (Cenâb-ı Hakk'ın bizzat Kendisine) sığınıyordu!'
FASIL VII: Meleklerin Hakikati Açıklaması ve Kör Edilen Gözler
Kavim kapıyı kırmaya kalktığında melekler kimliklerini açıkladılar: 'Yâ Lût! Korkma ve kederlenme, biz Rabbinin elçileriyiz. Onlar sana asla dokunamazlar!' Hz. Cebrâîl (a.s.) kanadının ucuyla bir işaret yaptı; kapıdaki azgınların gözleri anında kör oldu, körler birbirine çarparak duvarları tırmalayarak kaçıştılar (Kamer Sûresi 37).
FASIL VIII: Mukaddes Gece Hicreti ve Hanımının İhaneti
Melekler emrettiler: 'Gecenin bir vaktinde ailenle birlikte çık git. Hiçbiriniz arkasına bakmasın; ancak karın müstesna! Çünkü kavminin başına gelecek olan azap onun da başına gelecektir. Onların helak vakti sabah vaktidir. Sabah yakın değil mi?' (Hûd Sûresi 81). Hz. Lût mümin kızlarıyla gece karanlığında yola çıktı. Kalbi münafık olan hanımı ise arkada kaldı ve azgınlarla birlikte helak oldu.
FASIL IX: Taş Yağmuru ve Şehirlerin Altının Üstüne Getirilmesi
Tan yeri ağarırken korkunç bir gürültü (Sayha) koptu. Hz. Cebrâîl (a.s.) beş şehri (Sodom, Gomore, Admah, Seboyim, Zoar) kanadıyla kökünden söküp gökyüzüne kaldırdı; öyle ki gök ehli köpeklerin ulumasını ve horozların sesini işitti. Ardından şehirleri ters çevirerek yere çaldı ve üzerlerine ateşte pişirilmiş, Rabbin katında işaretlenmiş balçık taşları yağdırdı (Hicr Sûresi 73-74, Hûd Sûresi 82-83).
Bugün Lût Gölü (Ölü Deniz) havzasında yapılan jeolojik ve arkeolojik kazılar; yer kabuğunun dehşetli bir sarsıntı ve kükürt patlamasıyla çöktüğünü, deniz seviyesinin 400 metre altına inerek canlı hayatın tamamen yok olduğu tuz ve kükürt bataklığına dönüştüğünü bilimsel olarak teyit etmektedir.
FASIL X: Lûtî Hikmetin Günümüz Aile ve Fıtrat Muhafazasına Dersleri
Hz. Lût'un kıssası; cinsi fıtratın bozulmasına, haya ve iffetin ayaklar altına alınmasına karşı ilahi adaletin nasıl harekete geçtiğini gösteren en sarsıcı ilahi ihtardır. Ailenin, neslin ve fıtratın korunması; medeniyetlerin ayakta kalmasının yegâne şartıdır. Bu kıssa, günümüz insanına iffeti bir kalkan gibi kuşanmayı öğütler.