FASIL I: Kenzü'l-Arş'ın Tarihî Menşei, Rivayet İsnadları ve Arş'ın Dört Rüknü

İslam tefekkür ve münâcât edebiyatında Kenzü'l-Arş (Arş-ı A'zam'ın Gizli Hazinesi), asırlardır hem zahir uleması hem de bâtın arifleri tarafından en celîl, en tesirli ve en kuşatıcı hıfz (korunma) dualarından biri olarak kabul edilmiştir. Bu mukaddes münâcât, İbn Abbâs, Enes b. Mâlik ve Hz. Ali (kerremallâhu vecheh) tarikiyle nakledilen rivayetlerde, Cenâb-ı Hakk'ın Arş-ı A'zam'ı kuşatan en yüce isimlerini, peygamberlerin ruhanî sırlarını ve melekût ordularının tesbihâtını cem eden ilahi bir sığınaktır.

Kenzü'l-Arş kelimesinin kökeninde yer alan 'Kenz' (Hazine), keşfedilmeyi bekleyen ve idrakin sınırlarını aşan ilahi esmâ menbaını remzeder. 'Arş' ise; mekândan, zamandan ve maddî sınırlardan münezzeh olan Cenâb-ı Hakk'ın bütün kâinatı sevk ve idare ettiği, emir ve irade sıfatlarının tecellî merkezidir. Büyük müfessir Fahreddîn-i Râzî ve Şeyhü'l-Ekber Muhyiddîn İbnü'l-Arabî'nin Fütûhât-ı Mekkiyye'de beyan ettiği vechile; Arş-ı A'zam dört büyük melekûtî rükün (sütun) üzerinde kâimdir:

  • Birinci Rükün (Hayat / İhyâ): İsrâfîl (a.s.) tecellîsidir. Bütün mevcudatın dirilişi, nefes alışı, kozmik titreşimi ve Sûr borusuyla yeniden diriliş hakikatini temsil eder. Kenzü'l-Arş duasındaki 'Yâ Hayyü yâ Kayyûm' nidası doğrudan bu sütuna dayanır.
  • İkinci Rükün (İlim / Marifet): Cebrâîl (a.s.) tecellîsidir. Levh-i Mahfuz'dan peygamberlerin kalplerine inen vahiy, ilham, gaybî sırlar ve idrak nurlarını temsil eder. Duadaki 'Yâ Alîmü yâ Allâmü'l-Guyûb' niyazı bu rükünle rezonansa girer.
  • Üçüncü Rükün (Kudret / Rezzâkıyyet): Mîkâîl (a.s.) tecellîsidir. Atom altı parçacıklardan dev galaksilere kadar bütün kâinatın rızkını, manyetik dengesini, yağmurları ve biyolojik varoluşu idare eden ilahi kudret tecellîsidir.
  • Dördüncü Rükün (İrade / Kabz ve Bast): Azrâîl (a.s.) tecellîsidir. Suretlerin fani alemden berzah ve melekût alemine intikalini, nefislerin arınmasını ve ilahi vuslatı temsil eder.

Kenzü'l-Arş duası okunduğunda, kul kalben ve lisanen bu dört melekûtî sütuna raptolur; kâinatın koruyucu zırhına bürünerek yeryüzünün ve gökyüzünün bütün şerlerinden Allah'ın Arş'ına sığınır.

FASIL II: Kenzü'l-Arş Duası'nın Tam Metni, Arapça Aslı ve Esmâ Terkibi

Kenzü'l-Arş duası, tevhidin en berrak ve sarsılmaz ikrarı olan Kelime-i Tevhid ile başlar; her bir esmânın hürmetine ilahi mağfiret, nusret ve hıfz niyaz eder:

بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ
لَا إِلَهَ إِلَّا اللّٰهُ الْمَلِكُ الْحَقُّ الْمُبِينُ.
لَا إِلَهَ إِلَّا اللّٰهُ الْحَكَمُ الْعَدْلُ الْمَتِينُ.
رَبُّنَا وَرَبُّ آبَائِنَا الْأَوَّلِينَ.
لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ سُبْحَانَكَ إِنِّي كُنْتُ مِنَ الظَّالِمِينَ.
لَا إِلَهَ إِلَّا اللّٰهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ، يُحْيِي وَيُمِيتُ، وَهُوَ حَيٌّ لَا يَمُوتُ، بِيَدِهِ الْخَيْرُ، وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ.
نَسْتَغْفِرُ اللّٰهَ الْعَظِيمَ الَّذِي لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ الْحَيَّ الْقَيُّومَ وَنَتُوبُ إِلَيْهِ.
اللّٰهُمَّ صَلِّ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ كَمَا صَلَّيْتَ عَلَى إِبْرَاهِيمَ وَعَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ...

Duanın devam eden azametli fasıllarında peygamberler silsilesi tek tek zikredilerek onların ilahi huzurdaki manevi makamlarına tevessül edilir:

  • Âdem Safiyyullâh hürmetine ilahi hilafet ve tevbe kabulü sırrı,
  • Nûh Neciyyullâh hürmetine dünya tufanlarından ve bela fırtınalarından selamet gemisine erişme sırrı,
  • İbrâhîm Halîlullâh hürmetine Nemrut'un ateşlerinin gül bahçesine dönüşmesi sırrı,
  • İsmâîl Zebîhullâh hürmetine nefsaniyetin kurban edilip rıza makamına vasıl olma sırrı,
  • Mûsâ Kelîmullâh hürmetine Tûr-ı Sînâ'daki kelâm tecellîsi ve Firavunların helaki sırrı,
  • Dâvûd Halîfetullâh hürmetine demirin balmumu gibi yumuşaması ve hikmet lisanı sırrı,
  • Süleymân Rûhullâh hürmetine rüzgarlara ve cinler taifesine hükmeden mühür sırrı,
  • Îsâ Rûhullâh hürmetine ölü kalplerin dirilmesi ve göğe ref edilme sırrı,
  • Ve nihayet Muhammedün Habîbullâh (s.a.v.) hürmetine iki cihanın saadeti, şefaat-i uzmâ ve vuslat sırrı.