İslâm düşünce tarihinin en cüretkâr, sıradışı ve felsefî açıdan en tavizsiz şahsiyetlerinden biri Ebû Muhammed Abdülhak b. İbrâhîm b. Muhammed el-Mürsî, meşhur lakabıyla İbn Seb'în'dir (614–669 / 1217–1270).

Endülüs'ün Mürsiye (Murcia) şehrinde asil bir aileden doğan İbn Seb'în; felsefe, mantık, tıp, simya ve havas ilimlerinde derya misali bir vukûfiyete erişmiştir. Şöhreti Endülüs ve Mağrip sınırlarını aşmış; etrafında 'Seb'îniyye' adıyla anılan derin bir irfan halkası teşekkül etmiştir.

Dönemin taklitçi fukahâsının husumeti sebebiyle Ceuta (Sebte), Bicâye, Tunus ve Kahire'yi dolaşmak zorunda kalmış; nihayet Mekke-i Mükerreme'ye yerleşerek Harem-i Şerîf'in civarında vefat etmiştir.

İbn Seb'în'in felsefî tasavvufunun mihveri Vahdet-i Mutlaka (Mutlak Birlik) nazariyesidir. İbnü'l-Arabî vahdet-i vücûdda çokluğu (kesreti) Hakk'ın esmâ ve sıfâtının tecellî mertebeleri olarak izah ederken, İbn Seb'în kesreti dahi mutlak mânâda vehmî sayar.

Ona göre hakiki mânâda var olan yalnızca 'el-Vücûdü'l-Mutlak'tır. Varlıkta ikiliğe, parçalanmaya, taaddüde zerre kadar yer yoktur. Yaratılış, Hak'tan gayrı bir şeyin varlık sahnesine çıkması değil; Varlığın kendi zâtıyla kāim olmasıdır.

İbn Seb'în bu sebeple meşhur zikir formülü olarak 'Leyse illallâh' (Allah'tan başkası yoktur) kelâmını esas almış; kesret perdesini aklî ve zevkî olarak yırtıp atmıştır.

İbn Seb'în'i dünya felsefe tarihinin zirvesine taşıyan en mühim hâdise, Kutsal Roma-Cermen İmparatoru ve Sicilya Kralı II. Friedrich (Frederik) tarafından İslâm dünyasının en büyük ulemâsına gönderilen felsefî soruları tek başına cevaplandırmasıdır.

Muvahhidler Sultanı Abdülvâhid er-Reşîd, imparatorun yönelttiği bu çetin soruları cevaplama vazifesini genç yaşındaki İbn Seb'în'e tevdi etmiştir. Sorular şunlardı:

1. Âlemin ezeliyeti ve hudûsu meselesi, Aristoteles'in delilleri.
2. İlahiyat ilminin (metafizik) gayesi ve önkabulleri.
3. Aristoteles'in On Kategorisi'nin (Makūlât-ı Aşere) zihnî ve hâricî varlığı.
4. Nefsin bekāsı ve rûhun mahiyeti; İbn Rüşd ve İbn Sînâ'nın delilleri.

İbn Seb'în'in kaleme aldığı el-Mesâ'ilü's-Sıkılliyye, Aristoteles mantığını ve Helenistik felsefeyi hallaç pamuğu gibi atan, İslâm irfanının felsefî üstünlüğünü Hristiyan Batı'ya tescil ettiren muazzam bir şaheserdir.

İbn Seb'în'in en kapsamlı felsefî eseri Büddü'l-Ârif ve Akîdetü'l-Muhakkık adını taşır. Eser, mantık ilmiyle başlar; ardından tabiat ilimleri, metafizik ve nihayet mutlak tevhide ulaşır.

Ona göre mantık, hakikate ulaşmak için bir vasıtadır fakat mutlak hakikatin kendisi değildir. Aristo'nun biçimsel mantığını yetersiz bulan İbn Seb'în, kalbî müşahedeyi ve zevkî idraki mantığın kemâli olarak tanımlar.

Kitap boyunca Fârâbî, İbn Sînâ, Gazzâlî ve İbn Rüşd gibi devleri cesurca tenkit eder; felsefecileri 'akıl putuna tapanlar', taklitçi kelâmcıları ise 'lafız köleleri' olarak niteler.

İbn Seb'în'in irfan ekolü, en meşhur müridi olan Endülüslü sûfî şair Ebû'l-Hasen eş-Şüşterî vasıtasıyla halk tabakalarına ve musikî meclislerine kadar intikal etmiştir.

Şüşterî, hocasının Vahdet-i Mutlaka felsefesini zecel ve müveşşah tarzı halk şiirleriyle terennüm etmiş; bu ilâhîler Kuzey Afrika tekkelerinde asırlarca vecde vesile olmuştur.

İbn Seb'în'in mirası, İslâm tefekküründe aklın sınırlarını en uç noktaya kadar zorlayan, mutlak tevhîdin tavizsiz felsefî kalesi olarak yaşamaya devam etmektedir.