Osmanlı'nın son büyük klasik matematik ve mantık dâhisi Gelenbevî İsmâil Efendi'nin (1730-1791) Risâletü'l-Adlâ', Risâle fi'l-Hisâb ve Risâletü'l-Kıyâs şaheserleri; düzlem ve küresel trigonometri, logaritma cetvellerinin teşrihi, Fransız elçisiyle yapılan logaritma imtihanı, cedel ve aklî kıyas kuralları ile vahdet-i vücûd arasındaki tefekkür rabıtası.