FASIL I: Zikr-i Kalbî (Zikr-i Hafî) Nedir? Bâtınî Kalp Çarpıntısı
İslam tasavvufunda zikir ikiye ayrılır: Dille sesli yapılan Zikr-i Celî ve dilden bağımsız olarak kalbin ve letaiflerin derinliklerinde sessizce icra edilen Zikr-i Kalbî (Zikr-i Hafî / Gizli Zikir).
A'râf Sûresi 205. âyette Cenâb-ı Hak: 'Rabbini içinden (tazarru ile), yalvararak, korkarak ve sesini yükseltmeksizin sabah akşam an; gafillerden olma!' buyurmuştur. Hadis-i şerifte (Beyhakî, İbn Hibbân): 'Hafaza meleklerinin bile duyamayacağı gizli zikir, meleklerin duyduğu zikirden yetmiş kat daha üstündür' buyrularak kalbî zikrin riyadan uzaklığı vurgulanmıştır.
FASIL II: Hûş der Dem (Nefeste Uyanıklık) ve Habbs-i Nefes Fiziği
Hâcegân mektebinin (Şâh-ı Nakşibend ekolü) 11 altın kuralının birincisi Hûş der Demdir; yani alınıp verilen her nefeste gafletten uzak olup Allah'ı hatırlamaktır. Nefes alırken 'Lâ ilâhe', nefes verirken 'illallâh' kalbe vurulur.
Habbs-i Nefes (Nefesi Tutma): Göbeğin altından alınan nefes tutularak zikir lafzı kalbin üzerinde yoğunlaştırılır. Bu pratik biyolojik olarak kandaki karbondioksit-oksijen dengesini değiştirerek beynin parasempatik sinir sistemini devreye sokar, zihinsel kaosu durdurur ve derin bir vecd hali meydana getirir.
FASIL III: Letaif-i Sitte (Altı İnce Ruhanî Merkez) Tahlili
İmam-ı Rabbânî hazretlerinin Mektûbât'ında detaylandırdığı üzere insanın bedeninde 6 latif ruhanî merkez bulunur:
- Kalp (Sol memenin iki parmak altı - Sarı Işık): İmanın ve sevginin merkezi.
- Ruh (Sağ memenin iki parmak altı - Kırmızı Işık): Aşk ve cezbelerin merkezi.
- Sır (Sol memenin iki parmak üstü - Beyaz Işık): İlahi keşif ve müşahede merkezi.
- Hafî (Sağ memenin iki parmak üstü - Siyah/Nurlu Işık): Vuslat ve فنا (yokluk) merkezi.
- Ahfâ (Göğüs kafesinin tam ortası - Yeşil Işık): Zât-ı İlâhiyye'ye yakınlık merkezi.
- Nefs (Alın ortası/Beyin - Mavi Işık): Nefs-i Nâtıka'nın itminana erdiği merkez.
FASIL IV: Çile-i Erba'în: Kırk Günlük Nefis Terbiyesi ve Halvet
Hz. Mûsâ'nın Tûr Dağı'ndaki kırk gecelik itikafına (A'râf 142) dayanan Erba'în; sâlikin 40 gün boyunca karanlık ve dar bir halvet hücresine çekilerek dünyevi alakaları kesmesidir. Dört temel sütunu vardır: Kıllet-i Ta'âm (Az yemek), Kıllet-i Menâm (Az uyumak), Kıllet-i Kelâm (Az konuşmak) ve Uzlet-i ani'l-Enâm (İnsanlardan uzaklaşıp Hakk ile baş başa kalmak). Kırk günün sonunda kalp kirlerinden arınarak billurlaşır.