FASIL I: İslam Düşüncesinde Hendese'nin (Geometri) Tanımı ve Yeri

İslam felsefesinde Hendese (Geometri); kâinattaki maddelerin boyutlarını, hacimlerini, oranlarını ve birbirleriyle olan ilahi uyumunu inceleyen rükündür. İhvân-ı Safâ risalelerinde hendese; 'Maddi şekillerden soyut akla geçişin ve ilahi birliğe (tevhide) ulaşmanın en yüce köprüsü' olarak tarif edilmiştir.

Cenâb-ı Hak Mülk Sûresi 3. âyette şöyle buyurur: 'O ki, yedi göğü birbiriyle tam bir uyum (tıbâkan) içinde yarattı. Rahmân'ın yaratışında hiçbir düzensizlik göremezsin. Gözünü çevir de bak, hiçbir çatlak, kusur görüyor musun?' Kâinattaki bu kusursuz matematiksel ahenk hendesenin konusudur.

FASIL II: Altın Oran (Phi: 1.618) ve Fibonacci Dizisi

Kâinatta deniz kabuklarından ayçiçeğine, kasırgalardan galaksi kollarına, insan yüzünün oranlarından DNA zincirine kadar her yerde 1.618033... sayısı olan Altın Oran (Phi) tecelli eder. Bir doğrunun ikiye bölünmesinde küçük parçanın büyük parçaya oranı, büyük parçanın bütüne oranına eşit olduğunda altın oran meydana gelir. Bu oran, göze en estetik, en dinlendirici ve kusursuz gelen ilahi güzellik mizanıdır.

FASIL III: Selçuklu 8 Köşeli Yıldızı ve Kündekâri Felsefesi

Selçuklu mimarisinin ve sanatının kalbinde yer alan 8 Köşeli Yıldız; iki karenin 45 derecelik açıyla üst üste binmesinden doğar. Kare dünyayı ve 4 elementi (toprak, su, hava, ateş) temsil ederken; 8 köşe cennetin sekiz kapısını ve İslam'ın 8 temel ahlaki prensibini remzeder:

  1. Merhamet ve Şefkat
  2. Sabır ve Tahammül
  3. Doğruluk ve Sıdk
  4. Sır Tutmak ve Güvenilirlik
  5. Sadakat ve Ahde Vefa
  6. Fakirlik ve Tevazu
  7. Cömertlik ve İkram
  8. Rabbine Şükretmek

Kündekâri sanatında hiç çivi ve tutkal kullanılmadan geometrik ahşap parçaların birbirine kilitlenmesi; kâinattaki bütün farklı unsurların ilahi bir nizamla bir arada duruşunun sembolüdür.

[ Google AdSense - İlgili Külliyat Reklam Alanı 1 ]

FASIL IV: Mimar Sinan ve Süleymaniye'nin Geometrik Akustiği

Koca Mimar Sinan, Süleymaniye ve Selimiye camilerinde hendese ilmini zirveye taşımıştır. Kubbe yüksekliği, kemer eğrileri, kubbe içine yerleştirilen 64 adet içi boş pişmiş toprak rezonatör küp ve kandillerden çıkan isin tek bir noktada (is odasında) toplanması; hendesenin, akustiğin ve aerodinamiğin birleştiği ilahi bir deha harikasıdır.