İlm-i Cifr ve Ebced: Hz. Ali Ekolü, Harf Şifreleri ve Tarih İstihracı

FASIL I: İlm-i Cifr'in Menşei ve Hz. Ali (k.v.) Ekolü

İlm-i Cifr (veya Cefr); harflerin sayısal değerleri, kâinattaki hadiselerin şifreli takvimi ve gelecekte vuku bulacak gaybî ve melhamî hadiselerin Kur'an ve hadis remizlerinden istihracı ilmidir. İslam irfan geleneğinde Cifr ilminin menbaı, Resûlullâh'ın (s.a.v.): 'Ben ilmin şehriyim, Ali ise onun kapısıdır' müjdesine mazhar olan Hz. Ali'dir (kerremallâhu vecheh).

Cifr, lügatte 'sütten kesilmiş oğlak derisi' demektir. Hz. Ali'nin peygamberlikten tevarüs ettiği gaybî sırları, kıyamete kadar ümmetin başına gelecek fitneleri ve ahir zaman hadiselerini bir oğlak derisi üzerine harf ve sembollerle kaydettiği rivayet edilir. İmam Ca'fer-i Sâdık bu ilmi sistemleştirmiş; İbnü'l-Arabî ve Şeyh el-Bûnî ise eserlerinde şerh etmişlerdir.

FASIL II: Ebced Sistemleri: Kebîr, Sagîr, Vasat ve Ekber

Cifr ilminin anahtarı Ebced hesabıdır. Arap alfabesinin kadim dizilişi (Ebced, Hevvez, Huttî, Kelemen, Sa'fes, Karaşet, Sehaz, Dazığ) dört farklı hesap derecesine sahiptir:

• Ebced-i Kebîr (Büyük Ebced): En yaygın sistemdir; Elif=1'den Gayn=1000'e kadar 28 harfe sabit sayısal değerler verilir.
• Ebced-i Sagîr (Küçük Ebced): Her harfin değerinin 9 veya 12 modülüne göre sadeleştirilmesiyle elde edilen taban sayılardır.
• Ebced-i Vasat (Orta Ebced): Harflerin yazılışındaki isimlerinin açılımıyla (Örn: Elif = ا + ل + ف = 1+30+80 = 111) yapılan hesaplamadır.
• Ebced-i Ekber (En Büyük Ebced): Harf açılımlarının tekrar tekrar açılmasıyla ulaşılan en derin batınî sayılardır.

FASIL III: Kur'an Âyetlerinden Tarih ve Hadise İstihracı

İslam tarihinde büyük müfessirler ve ulema, Kur'an âyetlerindeki ebced değerlerinin tarihi dönüm noktalarına işaret ettiğini göstermişlerdir. En meşhur misal; Rûm Sûresi 2-4. âyetlerindeki: 'Elif-Lâm-Mîm. Ğulibeti'r-Rûm fî edne'l-ardı ve hüm min ba'di galebihim seyağlibûn' (Rumlar yenildi; fakat onlar bu yenilgiden sonra birkaç yıl içinde galip geleceklerdir) âyetinin ebced hesabının, Bizans'ın Sasanileri yendiği tam yıla tekabül etmesidir.

Yine İbn Kemâl ve Akşemseddîn Hazretleri, Sebe' Sûresi 15. âyetindeki بَلْدَةٌ طَيِّبَةٌ ('Beldetün tayyibetün' - Güzel bir belde) terkibinin Ebced-i Kebîr hesabının 857 ettiğini ve bunun İstanbul'un Fethi yılına (Hicri 857 / Miladi 1453) birebir işaret ettiğini Fatih Sultan Mehmed'e fetihten önce müjdelemişlerdir.

FASIL IV: Cifr Levhaları, Bast ve Taksîr Kaideleri

Cifrde bir sualin cevabını veya bir ismin bâtınî açılımını bulmak için 'Bast' (harfleri açma) ve 'Taksîr' (harfleri birbiriyle çaprazlama karıştırma) ameliyeleri uygulanır. Bu riyazi yöntemlerle harflerin içindeki melekûtî sırlar ve istihraç edilen melek isimleri ortaya çıkarılır.

FASIL V: Cifr ve Melahim: Ahir Zaman Alametleri

Cifr kitaplarının en geniş fasılları 'Melâhim ve Eşrâtü's-Sâa' (Büyük Savaşlar ve Kıyamet Alametleri) bahisleridir. Deccal'in zuhuru, Mehdi'nin nüzulü, Dabbetü'l-Arz, Güneş'in batıdan doğması gibi kozmik hadiselerin zaman dilimleri sembolik remizlerle ifade edilmiştir.

FASIL VI: Cifr İlminde Ehl-i Sünnet Ölçüsü ve Gayb İddiası Yasağı

Ehl-i Sünnet akidesine göre gaybı mutlak olarak yalnızca Allah Teâlâ bilir (Lokmân, 34). Cifr ilmiyle elde edilen bilgiler kat'î ve bağlayıcı şer'î hüküm değil; zannî ve işarî istihraçlardır. Cifr ilmini kehanet, fal veya gelecekten kesin haber verme iddiasına dönüştürmek haramdır; ancak ilahi kelâmın mucizevi derinliğini temaşa için bir vesiledir.

BÂB V: Ebced-i Kebîr, Ebced-i Sagîr ve Ebced-i Vasat Hesaplama Metotları

İlm-i Ebced, 28 Arap harfinin kadim sayısal değerleri üzerine kurulu matematiksel ve metafiziksel bir tahlil sistemidir. Havas âlimleri hesaplamalarda üç temel Ebced mertebesi kullanmışlardır:

• Ebced-i Kebîr (Büyük Ebced):** Standart 1'den 1000'e kadar olan harf tablosudur (Elif=1, Yâ=10, Kâf=100, Gayn=1000). İsim ve âyetlerin asıl sayısal frekansı bununla bulunur.
• Ebced-i Sagîr (Küçük Ebced):** Her harfin büyük ebced değerinin 9'a veya 12'ye bölünmesinden kalan sayıdır. Hızlı element ve mizaç teşhislerinde kullanılır.
• Ebced-i Vasat (Orta Ebced):** Harflerin isimlerinin telaffuzundaki harflerin tek tek toplanmasıyla elde edilen derûnî ebceddir (Örn: Elif harfi Elif-Lâm-Fâ olarak açılır ve bu üç harfin toplamı alınır). Bu metod harfin bâtınî sırrını açığa çıkarır.

BÂB VI: Cifr Tabloları ve Zâirçe Usulüyle Tarih Düşürme Sırları

Osmanlı ve İslam medeniyetinde binaların kitabelerine, doğum ve vefat hadiselerine, fetih günlerine ebced hesabı ile şiirsel tarihler düşürülmüştür (Tarih Düşürme Sanatı). Örneğin İstanbul'un fethi olan Hicrî 857 yılı, Kur'an'daki 'Beldetün Tayyibetün' (Hoş ve temiz bir belde - Sebe 15) ibaresinin ebced karşılığına denk gelir. Bu muazzam tevafuk, Cifr ilminin tarih ve kader levhasındaki izdüşümüdür.

BÂB VII: Hz. Ali (k.v.) ve Ca'fer-i Sâdık Ekolünde İlm-i Cifr'in Sınırları

İlm-i Cifr'in menşei, İlim Şehrinin Kapısı olan Hazret-i Ali Efendimiz (k.v.) ve onun torunu İmam Ca'fer-i Sâdık Hazretleri'ne dayanır. Rivayet olunur ki Cifr, bir ceylan derisi (cefr) üzerine yazılmış ilahi ve kaderi sırlar manzumesidir. Ancak Ehl-i Beyt imamları bu ilmin ehil olmayanların elinde bir kehanet ve istismar aracına dönüşmemesi için daima ketum davranmışlar ve şöyle buyurmuşlardır: 'Gaybın mutlak anahtarları sırf Allah'ın katındadır. Cifr ise ancak Levh-i Mahfuz'un izin verilen işaretlerini tefekkür etme ilmidir.'

BÂB VIII: Hurûfun Zât, Sıfât ve Esmâ Mertebelerindeki Bâtınî Karşılıkları

Tasavvuf felsefesinde harfler, Allah'ın 'Kün' (Ol!) emrinin tezahür basamaklarıdır. Elif harfi Zât-ı Bârî'yi, Bâ harfi ilk tecellî olan Akl-ı Evvel ve Nûr-ı Muhammedî'yi temsil eder. Harflerin mahreçleri (ağızdan çıkış noktaları) ile göklerdeki felekler ve insanın iç organları arasında tam bir kozmik ahenk mevcuttur.

FASIL VI: Cifr-i Kebîr ve Cifr-i Sagîr: Hz. Ali ve Ehl-i Beyt Mirası

İslam irfanında Cifr ilmi, Hz. Ali (k.v.) Efendimiz'e intikal eden ve Ehl-i Beyt imamları vasıtasıyla nesilden nesile aktarılan bâtınî bir tevil ve istihraç disiplinidir. Cifr, lafzen kuzu veya ceylan derisi manasına gelmekle birlikte ıstılahta; harflerin ebcedi sayısal değerleri, 28 menzil ve feleki devirlerle cem edilerek Kur'an âyetlerinin istikbale matuf işaretlerini çözme ilmidir.

Cifr-i Kebîr, harflerin zâhirî basît ve mürekkep mertebelerini 700'e varan kombine tablolarla tahlil ederken; Cifr-i Sagîr, kelimelerin kök harflerini Ebced-i Sagîr (küçük ebced) usulüyle asıl elementlerine indirger. Bu ilim, bir kehanet veya gaybı mutlak bilme iddiası değil; Levh-i Mahfuz'daki tecelliyâtın Kur'an âyetlerindeki matematiksel izdüşümlerini basiretle okuma cehdidir.

FASIL VII: Müstahrece Kaideleri ve Harflerin Sayısal İmtizacı

Cifr ameliyesinin kalbini Müstahrece (harflerden sır ve netice çıkarma) kaideleri teşkil eder. Bir âyetin veya ismin ebced hesabı yapıldıktan sonra, elde edilen sayısal bloklar dört anâsır-ı erba'a (ateş, hava, su, toprak) cetvellerine göre tasnif edilir. Bu harflerin devir ve tekasür kurallarına göre birbiriyle imtizacı sağlanır; hasıl olan yeni harf bileşimleri, o meselenin bâtınî hikmetini ve ruhaniyetini aşikâr eder.

Muhakkik ulema, müstahrece ameliyesinde aklın yanı sıra keşf ve ilham-ı rabbânînin şart olduğunu vurgulamışlardır. Zira kuru bir matematiksel işlem, manevi nurdan yoksun kalırsa lafız labirentlerinde kaybolmaktan öteye geçemez.

FASIL VIII: Cifr İlminde Zaman Algısı ve Gayb Hudutlarının Şer'î Kalkanı

Kur'ân-ı Kerîm'in kat'î beyanıyla: 'Gaybın anahtarları yalnızca O'nun katındadır; onları O'ndan başkası bilemez' (En'âm, 59). Cifr ile meşgul olan hakiki arifler, asla kıyametin kesin vaktini tayin etme veya ferdî kader levhalarını mutlak bildiklerini iddia etme hadsizliğine düşmezler. Onların gayesi, ilahi nizamın matematiksel ahengini temaşa ederek imanı tahkike erdirmek ve Kur'an'ın zamanlar üstü mucizesine şahitlik etmektir.