FASIL I: Cevşen-i Kebîr'in Tarihî ve Nebevî Menşei
Cevşen-i Kebîr (Büyük Zırh); İslam irfanında ve dua külliyatında en azametli, en kapsamlı ve en tesirli kudsî münacatların başında gelir. Rivayet edildiğine göre Uhud Gazvesi'nin en çetin anında, hava son derece sıcakken ve Fahr-i Kâinât Efendimiz'in (s.a.v.) üzerindeki demir zırh mübarek bedenini yakıp ağırlık verirken Cebrail (a.s.) nüzul etmiştir.
Hz. Cebrail (a.s.) şöyle buyurmuştur: 'Yâ Muhammed! Rabbin sana selâm ediyor ve buyuruyor ki: Üzerindeki demir zırhı çıkar ve bu duayı oku! Bu dua hem senin hem de ümmetin için demir zırhtan çok daha hayırlı ve koruyucudur!' Bu müjde, Cevşen'in fiziki zırhları aşan manevi bir kalkan olduğunun tescilidir.
FASIL II: Yüz Ukdenin (Bölümün) Riyazî ve Kozmolojik Mimarisi
Cevşen-i Kebîr, kusursuz bir matematiksel ve semantik simetriyle 100 Ukdeye (bölüme) ayrılmıştır. Her bir ukdede Cenâb-ı Hakk'ın on adet Esmâ-i Şerîf'i zikredilir. Böylece toplamda 1.000 ilahi isim zikredilmiş olur. Münacatın başındaki ve aralarındaki özel isimlerle birlikte bu sayı 1.001 İsm-i İlâhîye ulaşır.
Her bir ukdenin hitamında bütün meleklerin ve müminlerin ortak nidası olan şu kudsî nakarat okunur: سُبْحَانَكَ يَا لَا إِلٰهَ إِلَّا أَنْتَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ خَلِّصْنَا مِنَ النَّارِ ('Sübhâneke yâ lâ ilâhe illâ ente el-gavse el-gavse hallisnâ mine'n-nâr' - 'Seni noksan sıfatlardan tenzih ederiz Allah'ım! Senden başka ilah yoktur. Ey feryatlara yetişen Medetkâr! Bizi cehennem ateşinden ve nefis karanlığından kurtar!'). Bu nakarat, her fasılda kalbin pasını silen bir tecdîd-i imandır.
FASIL III: Cevşen'deki Celâl ve Cemâl Denge Matrisi
Cevşen-i Kebîr'i diğer dualardan ayıran en mühim hususiyet; Celâlî isimler (Kahhâr, Cebbâr, Azîm, Mümît) ile Cemâlî isimlerin (Rahmân, Rahîm, Latîf, Vedûd, Gafûr) kusursuz bir rezonansla dizilmesidir. Kul bu isimleri okurken hem ilahi azametin heybeti karşısında huşû duyar, hem de sonsuz rahmetin şefkatiyle emniyet ve sekinete kavuşur.
FASIL IV: Biyoenerji Aurası ve Manyetik Hıfz Kalkanı İnşası
Modern biyofizik ve parapsikoloji açısından bakıldığında; yüksek frekanslı ses titreşimleri ve ilahi isimlerin ritmik zikri, insan vücudunu çevreleyen elektromanyetik alanı (aurayı) güçlendirir. Cevşen okunduğunda, hücrelerdeki su moleküllerinin geometrisi düzelir; bedenin etrafında psişik saldırıları, nazarı, hasedi ve negatif varlık frekanslarını geçirmeyen nûrani bir Faraday kafesi oluşur.
FASIL V: Günlük Vird Adabı ve Sabah-Akşam Kıraati
Cevşen-i Kebîr'in tamamını her gün okumak büyük bir fazilet olmakla birlikte; vakti dar olanlar için günde 10 veya 20 ukde okuyarak haftada bir hatmetmek tavsiye edilmiştir. Sabah namazından sonra veya seher vaktinde taharetle ve kıbleye yönelerek okunması ruhanî tecellîleri kat kat artırır.
FASIL VI: Cevşen-i Kebîr'in 10 Tematik İsim Kümesi
Cevşen'deki yüz ukde, gelişigüzel bir sıralama olmayıp kalbin manevi hastalıklarına şifa veren 10 büyük tematik halkadan meydana gelir:
- 1-10. Ukdeler: Tevhid ve Zâtî Tenzihat: Allah'ın birliği, ezeliyeti, ebediyeti ve benzeri olmaktan münezzehliği ikrar edilir.
- 11-20. Ukdeler: İhsan ve Karşılıksız Lütuf: Vehhâb, Kerîm, Latîf isimleriyle kulun ilahi rahmet deryasına dalması sağlanır.
- 21-30. Ukdeler: Mağfiret ve Af Sığınağı: Tevvâb, Gaffâr, Afüvv isimleriyle günahların yükünden kurtulma kapısı açılır.
- 31-40. Ukdeler: Adalet, Kudret ve Celâl: Zalimlerin şerrinden ve haksızlıktan korunmak için ilahi adalete iltica edilir.
- 41-50. Ukdeler: Nûr ve Hidayet: Nûru'l-Envâr, Hâdî ve Basîr isimleriyle akıl ve kalp körlüğüne karşı şifa dilenir.
- 51-60. Ukdeler: Hayat ve Diriliş (İhyâ): Muhyî, Kayyûm ve Hayy isimleriyle bedensel ve ruhsal hastalıklara deva talep edilir.
- 61-70. Ukdeler: Rızık ve Zenginlik (Gınâ): Rezzâk, Fettâh, Bâsıt isimleriyle kilitli kapıların açılması niyaz edilir.
- 71-80. Ukdeler: Selamet ve Korkulardan Emin Olma: Selâm, Mü'min, Müheymin isimleriyle vesvese ve panik hali defedilir.
- 81-90. Ukdeler: Yakınlık ve Vuslat (Kurbiyet): Karîb, Mücîb, Habîb isimleriyle kul ile Rabbi arasındaki perdeler kalkar.
- 91-100. Ukdeler: İsm-i Âzam ve Ebedi Kurtuluş: Bütün ilahi kemâlâtın birleştiği nihai ukdelerle dua mühürlenir.
FASIL VII: İlm-i Cevşen'in Manevi Kalkan Olarak Taşınması ve Yazım Adabı
Osmanlı pâdişahlarının giydiği 'Tılsımlı Gömlekler' ve zırhların üzerine hattatlar tarafından Cevşen-i Kebîr ukdeleri nakşedilmiştir. Müminin temiz bir kağıda safran mürekkebiyle yazılmış Cevşen nüshasını üzerinde taşıması veya her sabah en az bir cüzünü okuması, melekût aleminde görünmez bir kalkanın aktif kalmasını temin eder.