Bağdat Tasavvuf Mektebinin Kuruluşu ve Ma'rûf-i Kerhî: İrfanın Kurucu Babası
Ma'rûf-i Kerhî'nin İslâm tasavvuf tarihindeki merkezi yeri; Bağdat irfan ekolü, şeriat dairesinde zühd ve hakikat mektebi.
Bağdat tasavvuf mektebinin kurucu atası, duası müstecâb büyük velî 'Tiryâk-ı Mücerreb' Şeyh Ebû Mahfûz Ma'rûf b. Fîrûzân el-Kerhî'nin (v. 200 / 815) fütüvvet ahlâkı, zühdü, İmam Ali er-Rızâ ile buluşması ve tasavvuf silsileleri ekseninde 10 müstakil şaheserlik tam metin ilim portalı.
Ma'rûf-i Kerhî'nin İslâm tasavvuf tarihindeki merkezi yeri; Bağdat irfan ekolü, şeriat dairesinde zühd ve hakikat mektebi.
Ma'rûf'un Hristiyan veya Sâbiî bir ailede doğuşu, İmam Ali er-Rızâ'nın elinde Müslüman oluşu, kapıcılığı ve kaburgalarının kırılışı.
Bağdat ulemâsının ittifakı: 'Ma'rûf-i Kerhî'nin kabri tecrübe edilmiş bir tiryaktır (panzehirdir)'; duanın kabulü ve hacet kapısı.
Dicle kenarında içki içip eğlenen gençlere beddua etmeyip: 'Allahım, onları bu dünyada sevindirdiğin gibi âhirette de sevindir (tövbe nasip et)!' duası.
Serî-i Sakatî'nin dükkânını terk edip Ma'rûf'a intisabı; 'Allah seni dünyadan kurtarsın' duası, Cüneyd-i Bağdâdî'ye uzanan altın silsile.
Ma'rûf'un dünyadan istiğnâsı; açlığı azık edinmesi, tek bir hırkası, ölüm tefekkürü ve 'Dünya peşinde koşan ahmaktır' hikmeti.
Ma'rûf'un hikmetli sözleri; 'Allah bir kulu severse ona amel kapısını açar, cedel kapısını kapatır', marifetullâh ve muhabbet.
Hicrî 200'de Bağdat'ta vefatı; cenazesindeki izdiham, Hristiyan ve Yahudilerin 'O bizim pîrimizdi' iddiaları, vasiyeti ve türbesi.
Kâdiriyye, Nakşibendiyye, Rifâiyye ve Şâzeliyye silsilelerinde Ma'rûf-i Kerhî; ortak payda oluşu ve irfan mayası.
Ma'rûf-i Kerhî'nin virdleri, duaları; belâlardan korunma niyâzı, İsm-i Âzam sırrı ve Hakk'a iltica âdâbı.