el-Bürhân fî Usûli'l-Fıkh: Fıkıh Usûlünde Akıl ve Nass Dengesi
İmâmü'l-Haremeyn el-Cüveynî'nin iki ciltlik kurucu usûl şaheseri el-Bürhân; 'Kelâmcılar Metodu'nun zirvesi, kıyas, deliller hiyerarşisi ve makāsıdın doğuşu.
Büyük kelâm ve usûl dâhisi, Gazâlî'nin üstadı İmâmü'l-Haremeyn Ebü'l-Meâlî Abdülmelik b. Abdillâh el-Cüveynî'nin (v. 478 / 1085) kurucu usûl metni el-Bürhân, meşhur el-Verekāt, devletler hukuku Gıyâsü'l-Ümem ve Eş'arî kelâmı ekseninde 10 müstakil şaheserlik tam metin ilim portalı.
İmâmü'l-Haremeyn el-Cüveynî'nin iki ciltlik kurucu usûl şaheseri el-Bürhân; 'Kelâmcılar Metodu'nun zirvesi, kıyas, deliller hiyerarşisi ve makāsıdın doğuşu.
Cüveynî'nin meşhur muhtasarı el-Verekāt; şer'î hükümler, emir, nehiy, âm, hâs, icmâ, kıyas ve İslâm medreselerindeki ilk basamak oluşu.
Cüveynî'nin 'el-Gıyâsî' diye bilinen siyaset şaheseri; hilafet teorisi, devlet idaresi, müctehidsiz kalan çağın fıkhı ve anayasa hukuku.
Cüveynî'nin kelâm şaheseri el-İrşâd; tevhid, âlemin hudûsu, sıfâtullâh, kader ve nübüvvet delillerinin aklî ve naklî isbâtı.
Cüveyn'de doğuşu, babası Ebû Muhammed, Tuğrul Bey devrindeki sürgün, Mekke ve Medine'de dört yıl imameti, Nizâmiye Medresesi reisliği.
Cüveynî ile Huccetü'l-İslâm Gazâlî arasındaki münasebet; Gazâlî'nin el-Menhûl eseri, hocanın 'Beni sağlığımda gömdün!' iltifatı.
Cüveynî'nin fürû-i fıkıh külliyatı Nihâyetü'l-Matlab; Şâfiî mezhebinin bütün görüşlerinin delillerle tahkiki, mezhebin en büyük anıtı.
Cüveynî'nin vefatına yakın kelâmî cedelleri bırakıp 'Kocakarıların imanı üzere ölüyorum' deyişi, Risâle fi'l-İstivâ ve teslimiyet irfânı.
Nizâmiye Medreseleri modeli; Selçuklu devlet aklı, Osmanlı ulemâsının el-Verekāt ve el-Bürhân şerhleri.
Cüveynî'nin sûfîlerle münasebeti; Ebû Saîd-i Ebü'l-Hayr ve Kuşeyrî meclisleri, zühd, ihlâs ve bâtınî takvâ.