Kitâbü'l-Lüma' ve Tasavvufun İlk Esasları: Şeriat ile Tasavvufun Bütünlüğü
Ebû Nasr es-Serrâc et-Tûsî'nin el-Lüma' şaheseri; tasavvufun tarifi, Kitap ve Sünnet'e mutlak bağlılık ilkesi ve zâhir-bâtın tevhidi.
Tasavvuf tarihinin en erken ve en muteber el kitabı olan Kitâbü'l-Lüma' fî't-Tasavvuf'un müellifi Ebû Nasr es-Serrâc et-Tûsî'nin (v. 378 / 988) şeriat-hakikat bütünlüğü, 7 makam, 10 hâl, tasavvuf ıstılahları, semâ âdâbı ve şathiyyât tahlillerini cem eden 10 müstakil şaheserlik tam metin ilim portalı.
Ebû Nasr es-Serrâc et-Tûsî'nin el-Lüma' şaheseri; tasavvufun tarifi, Kitap ve Sünnet'e mutlak bağlılık ilkesi ve zâhir-bâtın tevhidi.
el-Lüma'da sûfiyyenin ahkâm-ı şer'iyyeye riayeti; farzların ikamesi, ruhsatlardan kaçınıp azimete sarılma ve nebevî istikamet.
Serrâc'ın el-Lüma'da sistemleştirdiği 7 makam (tövbe, vera', zühd, fakr, sabır, tevekkül, rızâ) ve 10 kalbî hâlin rûhânî dinamikleri.
el-Lüma'ın Bâbü'l-İşârât bölümü; cem'-fark, fenâ-bekâ, kabz-bast, sahv-sekr, vakit ve nefes ıstılahlarının lügat ve hakikat şerhi.
Kitâbü's-Semâ' tahlili; dinlemenin dereceleri, vecd, vücûd ve tevâcüd farkı, semâ meclislerinin kat'î şartları ve nefis hileleri.
Serrâc'ın Bâyezîd-i Bistâmî ve Hallâc'ın şathiyelerine getirdiği tevil metodu; tasavvuf kisvesine bürünen cahillerin yanılgılarının (galatât) tenkidi.
el-Lüma'da tevhidin mertebeleri; avamın tevhidi, ulemânın tevhidi ve havassın hakikî tevhidi; marifetullaha ulaşma yolları.
el-Lüma'da dervişlerin ahlâkı; şeyh-mürid münasebeti, hırka giyme şartları, sefer ve hazar âdâbı, fakirlere hizmet ve cömertlik.
el-Lüma'da âyet ve hadislerin bâtınî tefsiri; işârî nükte çıkarma usûlü, zâhir ile bâtın arasındaki sarsılmaz nizam.
Tâvûsü'l-fukarâ unvanlı Serrâc'ın Horasan'dan Bağdat'a ilim seferleri, Cüneyd ekolüne intisabı, el-Lüma'ın Kuşeyrî ve Gazzâlî'ye tesirleri.