Ma'rifetü'l-Kurrâi'l-Kibâr: Kur'an Kıraat İmamları ve Hıfz Geleneği
Fasıl I: Kur'an Kıraatlerinin Mahiyeti ve Yedi Harf Ruhsatının Hikmeti
İmâm ez-Zehebî'nin Ma'rifetü'l-Kurrâi'l-Kibâr ala't-Tabakāt ve'l-A'sâr adlı eseri, Kur'an-ı Kerîm'in tilâvet, kıraat ve hıfz tarihini cem eden en muteber tabakat kitabıdır. Eser, Resûlullah'ın (s.a.v.) 'Kur'an yedi harf üzere nâzil olmuştur' beyanı mucibince ümmete tanınan kolaylık ve kıraatlerin tevatür sırrını inceler.
Fasıl II: Sahâbe Kıraat İmamları: Ubey b. Ka'b, Ali b. Ebî Tâlib ve İbn Mes'ûd
Kur'an'ı Resûl-i Ekrem'in (s.a.v.) fem-i saâdetinden doğrudan arz tarikiyle alan sahâbe kurrâsı: 'Ümmetimin en iyi Kur'an okuyanı Ubeyy'dir' övgüsüne mazhar olan Ubey b. Ka'b; ilmin kapısı Hz. Ali; Kûfe mektebinin üstadı Abdullah b. Mes'ûd ve Zeyd b. Sâbit.
Fasıl III: Hicaz Kıraat İmamları: Nâfi' el-Medenî ve İbn Kesîr el-Mekkî
Medîne-i Münevvere kıraatinin imamı Nâfi' b. Abdirrahman (râvileri Kālûn ve Verş) ve ağzından misk kokusu yayılan tilâveti; Mekke-i Mükerreme imamı Abdullah b. Kesîr (râvileri Bezzî ve Kunbül) ve Mescid-i Harâm'daki kırâat halkaları.
Fasıl IV: Irak Kıraat İmamları: Âsım, Hamza, Kisâî ve Ebû Amr
Kûfe ekolünün büyük imamı Âsım b. Behdele (râvileri Hafs ve Şu'be); bugün İslâm âleminin ekseriyetinde okunan Hafs tilâveti; Hamza ez-Zeyyât'ın riyazet ve takvâsı; Basra imamı Ebû Amr b. el-Alâ ve Kisâî'nin Arap dili incelikleriyle tezyin edilmiş kıraati.
Fasıl V: Şam Kıraat Ekolü: İbn Âmir ed-Dımaşkī ve Şam Kurrâsı
Dımaşk Emeviyye Camii'nin baş imamı ve tâbiîn âlimi Abdullah b. Âmir ed-Dımaşkī (râvileri Hişâm ve İbn Zekvân); sahâbeden bizzat Kur'an dinleyen bu ulu imamın Şam ve Anadolu coğrafyasındaki derin tesirleri.
Fasıl VI: On Kıraatin Tevatürü ve Şâz Kıraatlerin Fıkhî Statüsü
Mütevatir olan yedi ve on kıraat ile tevatür derecesine ulaşmayan şâz kıraatlerin tefriki: Bir kıraatin sahih kabul edilmesi için aranan üç rükün: Sahih senet, Hz. Osman'ın mushaf hattına uygunluk ve Arap lisan kaidelerine muvafakat.
Fasıl VII: İrfânî Hülâsa: Kur'an'ı Tertil ve Huşû ile Okumanın Fütûhâtı
Kur'an harflerini mahreç ve tecvidle okumak zâhirî edebtir; asıl gaye ise âyetlerin mânasını tefekkür ederek kalbi ilâhî hitaba muhatap kılmaktır. Zehebî, Kur'an ehlinin 'Allah'ın ehli ve has kulları' olduğunu hadis müjdeleriyle hatırlatır.
Sıkça Sorulan Sorular ve Mütalaalar
Bu risalede İmâm ez-Zehebî'nin hangi ilmî metodolojisi esas alınmıştır?
Hâfız Şemsüddîn ez-Zehebî'nin rical tenkidinde adalet ve insaf, hadis tahkikinde senet ve metin illetleri, tarihte ise vefeyât ve menâkıb tahlili metodolojisi esas alınmıştır.
Eserdeki nebevî ve irfânî düsturlar günlük hayata nasıl tatbik edilir?
Nebevî tıbbın koruyucu hekimlik ve hıfzıssıhha ilkeleri, kebâirden sakınma hassasiyeti, Kur'an tertili ve selef-i sâlihînin zühd ve takvâ numuneleriyle amel edilerek hayata geçirilir.
Metinde nakledilen rivayetlerin ve menâkıbın kaynakları nelerdir?
Zehebî'nin Siyeru A'lâmi'n-Nübelâ, Târîhu'l-İslâm, Mîzânü'l-İ'tidâl, et-Tıbbü'n-Nebevî, Kitâbü'l-Kebâir ve Tezkiretü'l-Huffâz eserlerindeki muhkem senetler ve muteber tabakat kayıtlarıdır.