Fasıl I: Sahâbeden Türkistan'a Köprü: Arslan Baba Kimdir?

Türk tasavvuf menkıbelerinin en kudsî simalarından biri olan Arslan Baba; rivayete göre ashab-ı kiramdan olup uzun ömür lütfedilmiş (muammerûn) ulu bir zattır.

Arslan Baba; İslâm'ın doğduğu Hicaz toprakları ile Türkistan'ın Yesi bozkırları arasında zaman ve mekân köprüsü kuran melekûtî bir elçidir.

Fasıl II: Kudsî Hurma Emâneti: Resûlullah'ın (s.a.v.) 500 Yıllık Müjdesi

Menkıbeye göre bir gün Resûlullah Efendimiz (s.a.v.) ashâbıyla hurma yerken bir hurma tabağın dışına düşer. Cebrâîl (a.s.) nâzil olup: 'Yâ Resûlallâh! Bu hurma senin ümmetinden Ahmed Yesevî adlı bir çocuğun kısmetidir' der.

Efendimiz ashâbına döner: 'Bu emâneti kim sahibine ulaştırır?' Arslan Baba öne atılır: 'Eğer ömrüm yeterse ben ulaştırırım yâ Resûlallâh!' Efendimiz dua buyurur ve hurmayı Arslan Baba'nın damağına emanet eder.

Fasıl III: Yesi Şehrindeki Tarihî Buluşma: 'Hakk Teâlâ Hurmanı Verdi'

Arslan Baba beş asır sonra Türkistan'ın Sayram ve Yesi topraklarına varır. Sokakta oynayan yedi yaşındaki çocuk Ahmed, Arslan Baba'nın eteğine yapışır:

'Baba! Emânetimi ver!' Arslan Baba hayretle bakar: 'Oğlum sen kimsin, hangi emâneti istersin?' Çocuk Ahmed tebessüm eder: 'Resûlullah'ın damağında sakladığın hurmayı!'

Fasıl IV: Çekirdeğin Ağızda Saklanması: Zaman ve Mekân Ötesi İntikal

Arslan Baba damağındaki hurmayı çıkarır; beş yüz yıldır bozulmadan taptaze duran hurmanın etini Ahmed yer, çekirdeğini ise Arslan Baba'ya iade ederek: 'Çekirdeği de senin olsun baba' der.

Bu sembolik menkıbe; İslâm'ın özünün (feyiz ve nübüvvet nurunun) bozulmadan doğrudan Ahmed Yesevî'ye intikal ettiğini remzeder.

Fasıl V: Arslan Baba'nın Terbiyesi ve Zâhir-Bâtın Dengesi

Arslan Baba küçük Ahmed'i ilk terbiye eden, ona Kur'an'ı ve zikir adabını öğreten ilk pîridir. Vefat edeceği vakit Ahmed'e: 'Ben göçtükten sonra Buhara'ya git, Hâce Yûsuf Hemedânî'nin dizinin dibine otur' vasiyetinde bulunmuştur.

Fasıl VI: Türbesindeki Mânevî Nöbet: 'Önce Arslan Baba'yı Ziyaret Et'

Türkistan'da asırlardır süregelen kudsî bir gelenek vardır: Ahmed Yesevî türbesini ziyarete gidenler, önce Otrar yakınlarındaki Arslan Baba türbesini ziyaret edip destur alırlar.

'Yesevî'ye varacaksan önce Baba'ya uğra' kuralı; pîre ve hocaya hürmetin ebedî bir nişanesidir.

Fasıl VII: İrfânî Hülâsa: Silsile-i Zeheb'in Nûrânî Halkası

Hurma menkıbesi; Yeseviyye yolunun doğrudan doğruya Asr-ı Saâdet'e ve Resûlullah Efendimiz'in kudsî sinesine bağlı olduğunun melekûtî mührüdür.

Sihravemen Arslan Baba Külliyatı; bu nurlu silsilenin irfânî manasını günümüze taşır.