Fasıl I: Kırk Kuralın Menbaı: Çilehanesiz Gönül İrfânı

Şems-i Tebrîzî'nin irfan mirasından süzülen ve halk arasında 'Aşkın Kırk Kuralı' olarak şöhret bulan bu kudsî kaideler; insanı dünya zindanından ve zihnin vesveselerinden çekip gönül kâbesine ulaştıran kırk basamaklı mânevî bir merdivendir.

Bu kurallar katı tekke disiplinleri değil; gündelik hayatın, insan ilişkilerinin, sevinçlerin ve acıların tam ortasında Hakk ile beraber olmanın pratik hikmetleridir.

Fasıl II: İlk On Kural: Yaradan'ı Anlamak ve İçsel Aynaya Bakmak

İlk on kural insanın Allah tasavvuru ve kendi iç dünyasıyla ilgilidir:

  • 1. Kural: Yaradan'ı hangi kelimelerle tanımladığımız, kendimizi nasıl gördüğümüze ayna tutar. Allah'ı korku ve öfke ile ananlar içlerinde korku taşırlar; O'nu sevgi ve merhamet ile ananlar ise gönüllerinde rahmet bulurlar.
  • 2. Kural: Hak yolunda ilerlemek yürek işidir, akıl işi değil. Kılavuzun daima yüreğin olsun, omzunun üstündeki zihnin değil.
  • 3. Kural: Kur'an dört seviyede okunur: Zâhir ehli harfi görür, bâtın ehli mânâyı, velîler sırrı, kâmiller ise vasıtasız hakikati müşâhede eder.

Fasıl III: İkinci On Kural: İnsanla Münasebet ve Kınayanın Kınamasından Kurtuluş

On birinci kuraldan yirminci kurala kadar olan kısım cemiyet hayatında tevhidi muhafaza etmeyi öğretir:

Kader, yolun çatallandığı her noktada kula tercih hakkı tanır; ancak son tahlilde bütün nehirler aynı denize dökülür. İnsanları yargılamaktan, ayıplamaktan ve kınamaktan vazgeçmeyen kimse asla kendi kusurlarını göremez.

Fasıl IV: Üçüncü On Kural: Kader, Rıza, Teslimiyet ve Sabır Sırrı

Yirmi birinci ile otuzuncu kural arasında sabır ve tevekkülün derin metafiziği işlenir:

'Sabır, öylece durup beklemek değil; dikene bakıp gülü, geceye bakıp gündüzü görebilmektir.' Başına gelen belâlara isyan etmek yerine, o belânın içindeki ilâhî terbiyeyi keşfeden kul selâmete erer.

Fasıl V: Dördüncü On Kural: Aşkın Ateşinde Pişmek ve Vuslat

Otuz birinci kuraldan kırkıncı kurala kadar aşkın yakıcı sırrı zirveye taşınır:

'Aşksız geçen bir ömür heba olmuştur. İlâhî aşkın peşinde koş, fâni sevgilerin gölgesinde oyalanma.' Kırkıncı kural ise son noktayı koyar: 'Aşksız geçen bir hayat beyhudedir. Acaba ilâhî aşk peşinde mi koşmalıyım yoksa mecâzî mi diye sorma; zira aşk ne bir sıfata sığar ne de bir isme!'

Fasıl VI: Gönül Kâbesi: Taş ve Topraktan Kalp Beytullahına Hicret

Şems hatırlatır: Mekke'deki Kâbe taştan ve harçtan yapılmıştır; fakat insanın kalbi bizzat Cenâb-ı Hakk'ın nazargâhıdır. Bir kalbi kırmak, bin Kâbe'yi yıkmaktan daha ağırdır.

Gönül kırmayan, kırılan gönülleri imar eden kimse; her an tavaf halinde olan hakiki bir hacıdır.

Fasıl VII: İrfânî Hülâsa: Kırk Makamı Bir Ânda Cem Etmek

Kırk kuralı okumak birkaç dakika sürer; ancak onu hayata geçirmek bir ömürlük seyr-i sülûktur. Bu kuralları zihnine değil kalbine nakşeden kimse, iki cihanda kederden ve hüzünden emin olur.

Sihravemen Gönül Mektebi; Şems'in bu paha biçilmez reçetesini arayış içindeki ruhlara takdim eder.