İhtilâfü'l-Fukahâ: Müctehidlerin Görüş Farkları ve Mukayeseli Fıkıh
Ebû Hanîfe, İmam Mâlik, İmam Şâfiî, Evzâî, Sevrî ve diğer müctehidlerin ictihadlarının mukayeseli tahlili.
📑 İÇİNDEKİLER VE FASIL DÜZENİ
- Fasıl I: İhtilâfü'l-Fukahâ İlminin Mahiyeti ve Gayesi
- Fasıl II: Hicaz ve Irak Ekolleri Arasındaki Metodoloji Farkı
- Fasıl III: Kıyas, İstihsan ve Maslahat-ı Mürsele Dengesi
- Fasıl IV: Sahâbe İctihadlarının Fürûa Akisleri
- Fasıl V: Tahâvî'nin İlmî İnsafı ve Mezhepçi Taassuptan Uzaklığı
- Fasıl VI: Cessâs'ın Muhtasarı ve Eserin İntikali
- Fasıl VII: İrfânî Hülâsa: İctihad Çeşitliliğinde Tevhid Vahdeti
Fasıl I: İhtilâfü'l-Fukahâ İlminin Mahiyeti ve Gayesi
Mezhep taassubunu kırarak her müctehidin dayandığı delili, ictihad usulünü ve nass anlayışını insafla ortaya koymak.
Fasıl II: Hicaz ve Irak Ekolleri Arasındaki Metodoloji Farkı
Ehl-i Eser (Medine) ile Ehl-i Re'y (Kûfe) ekollerinin ictihad mekanizmaları ve delil hiyerarşisi.
Fasıl III: Kıyas, İstihsan ve Maslahat-ı Mürsele Dengesi
Zâhirî kıyasın terk edilip daha kuvvetli bir gerekçeyle istihsana başvurulmasının meşru temelleri.
Fasıl IV: Sahâbe İctihadlarının Fürûa Akisleri
Hz. Ömer, Hz. Ali, İbn Mes'ûd ve İbn Abbas'ın fetvalarının fıkıh mezheplerine kaynaklık edişi.
Fasıl V: Tahâvî'nin İlmî İnsafı ve Mezhepçi Taassuptan Uzaklığı
Hanefî olmasına rağmen Şâfiî ve Mâlikî delillerini hakkıyla teslim eden, hakikati mezhebin üstünde tutan yüksek âlim ahlakı.
Fasıl VI: Cessâs'ın Muhtasarı ve Eserin İntikali
Eserin Cessâs tarafından özetlenerek günümüze ulaşan nüshaları ve fıkıh usulüne katkısı.
Fasıl VII: İrfânî Hülâsa: İctihad Çeşitliliğinde Tevhid Vahdeti
Müctehidlerin ihtilafı ümmet için bir rahmettir; her bir mezhep aynı tevhid kaynağından beslenen nur kollarıdır.
💡 SIKÇA SORULAN SORULAR VE İRFÂNÎ CEVAPLAR
❓ İhtilâfü'l-Fukahâ: Müctehidlerin Görüş Farkları ve Mukayeseli Fıkıh bâbında öne çıkan temel irfânî nükte nedir?
Bu ilim ve marifet menzilinde zâhir ile bâtın dengesi korunarak kulun Hakk'a yakınlığı, esmâ tecellîleri ve amelî ahlâk tekâmülü hedeflenir.
❓ Bu eserin seyr-i sülûk ehline sunduğu temel rehberlik nedir?
Nefis tezkiyesi, kalp tasfiyesi ve dâimî zikir şuuruyla masivâdan yüz çevirip rızâ makamına erişmeyi temin eder.
❓ İlim talebeleri bu külliyattan nasıl istifade etmelidir?
Metinler tedebbürle okunmalı, her faslın irfânî mîzânı ve hikmeti hayatın amelî sahasına tatbik edilmelidir.
📚 KAYNAKÇA VE AKADEMİK REFERANSLAR
- İmâm Ebû Hâmid el-Gazâlî, İhyâu Ulûmi'd-Dîn, Beyrut, Dârü'l-Ma'rife.
- Şeyh-i Ekber Muhyiddin İbnü'l-Arabî, el-Fütûhâtü'l-Mekkiyye, Dâru Sâdır.
- İmâm Kuşeyrî, er-Risâletü'l-Kuşeyriyye, nşr. Abdülhalîm Mahmûd, Kahire.
- İsmail Hakkı Bursevî, Rûhu'l-Beyân, İstanbul, Matbaa-i Osmâniyye.
- Seyyid Şerîf Cürcânî, et-Ta'rîfât, Dârü'l-Kütübi'l-İlmiyye, Beyrut.