Taberânî'nin Hadis ve Sünnet Savunması: Bid'at Fırkalarına Karşı İlim Kalkanı
Fasıl I: Fikrî Fitneler Çağında Sünnetin Yılmaz Muhafızı
Hicrî dördüncü asrın başlarında İslâm dünyasında Bâtınîlik, Mu'tezilî kelâm ve felsefî cereyanlar zihinleri bulandırırken; İmam Taberânî sünnet-i seniyyeyi saf nakil ve sağlam isnadlarla müdafaa eden en muhkem kale olmuştur. O, felsefî cedeller yerine nassın bizzat kendisini konuşturarak bid'atleri çürütmüştür.
Fasıl II: Sahâbe-i Kirâmın Umumunun Âdil Olduğu İnancı
Taberânî; sahâbeye dil uzatan Hâricî ve aşırı Şiî fırkalara karşı, ashâb-ı kirâmın tamamının Allah Teâlâ tarafından tezkiye edildiğini bildiren âyet ve hadisleri serdetmiştir: 'Ashâbım gökteki yıldızlar gibidir; hangisine uyarsanız hidâyet bulursunuz!' hakikatini tahkik etmiştir.
Fasıl III: Kader ve Sıfâtullâh Konusunda Ehl-i Sünnet İstikameti
Allah Teâlâ'nın ezelî sıfatlarını inkâr eden Cehmiyye'ye ve kaderi inkâr eden Kaderiyye'ye karşı Nebevî nassları ortaya koymuştur. Sıfatların te'vilsiz ve teşbihsiz kabul edilmesi, hayır ve şerrin takdirinin Allah'a ait olduğu akāidini savunmuştur.
Fasıl IV: Haber-i Vâhidin Dindeki Kesin Delil Değeri
Akılcıların ve Mu'tezile'nin haber-i vâhidi dinde hüccet saymayan yaklaşımlarına karşı; Resûlullah'ın (s.a.v.) tek bir sahâbîyi kabilelere elçi ve muallim olarak göndermesini delil getirerek sahih haber-i vâhidin bağlayıcılığını ispatlamıştır.
Fasıl V: Şefaat, Kabir Hayatı ve Ru'yetullâh Müdafaası
Kıyamet gününde Peygamber Efendimiz'in günahkâr müminlere şefaat edeceği, kabir azabının hürriyeti ve cennet ehlinin Cenâb-ı Hakk'ı müşahede edeceği hakikatleri Taberânî'nin mu'cemlerinde en sağlam rivayetlerle teyit edilmiştir.
Fasıl VI: Dinde Aşırılık ve Hevâya Uymanın Tehlikesi
Sünnetin hudutlarını aşarak dinde aşırılığa kaçanları (gulüvv) ikaz eden hadisler sıralanır. Nebevî itidalin dindeki yegâne selâmet yolu olduğu, aşırıların helâk olduğu nasslarla açıklanır.
Fasıl VII: İrfânî Hülâsa: Sünnet Kalesinin Ebedî Bekçisi
İmam Taberânî; ilmiyle, isnadıyla ve takvâsıyla sünnet kalesini koruyan muazzam bir hakikat eridir. O'nun müdafaası; Ehl-i Sünnet ve'l-Cemâat'in saf ve berrak çizgisini asırlara taşıyan ebedî bir zafer meş'alesidir.
Sıkça Sorulan Sorular ve Mütalaalar
Bu risalede İmam Taberânî'nin hangi temel eserleri ve metodolojisi esas alınmıştır?
el-Mu'cemü'l-Kebîr, el-Mu'cemü'l-Evsat, el-Mu'cemü's-Sagīr, Kitâbü'd-Duâ ve Müsnedü'ş-Şâmiyyîn külliyatı esas alınmıştır.
İmam Taberânî'nin hadis tarihindeki kurucu vasfı ve unvanı nedir?
'Müsnidü'd-Dünyâ' unvanıyla anılan Taberânî, İslâm tarihinin en geniş mu'cemlerini telif eden ve yüz yıllık ömrünü hadise vakfeden büyük hadis hâfızıdır.
Taberânî'nin üç meşhur mu'cemi (Meâcimü's-Selâse) arasındaki fark nedir?
Kebîr sahâbe tertibine göre tanzim edilirken; Evsat ve Sagīr, bini aşkın hocasının isimlerine göre alfabetik olarak tertip edilmiştir.