Taberânî Külliyatının İslâm Düşüncesine Tesiri: Asırlara Hükmeden İsnad Güneşi
Fasıl I: İsfahan'ın İlim Başkenti Haline Gelişi ve Taberânî Kürsüsü
İmam Taberânî'nin İsfahan'a yerleşmesi, bu şehri İslâm dünyasının Bağdat ve Nîşâbur ile yarışan en büyük hadis merkezlerinden biri kılmıştır. İbn Mende, Ebû Nuaym el-İsfahânî ve İbn Merdeveyh gibi dev allâmeler Taberânî'nin rahle-i tedrisinde yetişerek Horasan ve İran havzasını ilimle donatmışlardır.
Fasıl II: Ebû Nuaym el-İsfahânî ve Hilyetü'l-Evliyâ'daki Taberânî İmzası
Tasavvuf tarihinin en büyük biyografi ve hadis anıtı olan Hilyetü'l-Evliyâ müellifi Ebû Nuaym el-İsfahânî, İmam Taberânî'nin en gözde talebesidir. Hilye'de yer alan binlerce zühd ve velâyet hadisi doğrudan Taberânî'nin semâ' meclislerinden iktibas edilmiştir.
Fasıl III: Zevâid Mektebi ve Mecma'u'z-Zevâid'in İnşası
İslâm hadis tarihinde Kütüb-i Sitte'nin tamamlayıcısı olan Zevâid sahası, bütünüyle Taberânî'nin eserleri üzerinden inşa edilmiştir. Heysemî'nin Mecma'u'z-Zevâid'i, Bûsîrî'nin İthâfü'l-Hıyere'si Taberânî'nin rivayetleriyle vücut bulmuştur.
Fasıl IV: Fıkıh Mezheplerinin Delil Hazinesi
Hanefî, Şâfiî, Mâlikî ve Hanbelî fukahâsı; fürû-i fıkıhta hakkında nass aradıkları pek çok meselede Taberânî'nin mu'cemlerindeki rivayetlerle hüküm istinbât etmişlerdir. Serahsî, Kâsânî, İbn Kudâme ve Nevevî sık sık Taberânî'den delil getirmişlerdir.
Fasıl V: Tefsir Kütüphanesindeki Hadis Kaynağı
İbn Kesîr, Kurtubî ve Süyûtî gibi rivayet tefsirinin büyük üstadları, âyetlerin esbâb-ı nüzûlünü ve nebevî tefsirlerini şerhederken Taberânî'nin eserlerini birincil kaynak kabul etmişlerdir.
Fasıl VI: Osmanlı Medreselerinde Taberânî İhtisası ve Kütüphane Mirası
Osmanlı Dârülhadislerinde Taberânî'nin eserleri başvuru külliyatı olarak mütalaa edilmiş; Süleymaniye ve Beyazıt kütüphanelerinde mu'cemlerinin nefis yazma nüshaları istinsah edilerek muhafaza edilmiştir.
Fasıl VII: İrfânî Hülâsa: Zamanı Aşan Nebevî İlim Şaheseri
İmam Taberânî; ömrünü Nebevî sünnetin tesciline adamış bir medeniyet mimarıdır. O'nun yüz yıllık ilim ömrü; milyonlarca müminin kalbini ve aklını aydınlatan sönmez bir hakikat güneşi olarak kıyamete kadar parlamaya devam edecektir.
Sıkça Sorulan Sorular ve Mütalaalar
Bu risalede İmam Taberânî'nin hangi temel eserleri ve metodolojisi esas alınmıştır?
el-Mu'cemü'l-Kebîr, el-Mu'cemü'l-Evsat, el-Mu'cemü's-Sagīr, Kitâbü'd-Duâ ve Müsnedü'ş-Şâmiyyîn külliyatı esas alınmıştır.
İmam Taberânî'nin hadis tarihindeki kurucu vasfı ve unvanı nedir?
'Müsnidü'd-Dünyâ' unvanıyla anılan Taberânî, İslâm tarihinin en geniş mu'cemlerini telif eden ve yüz yıllık ömrünü hadise vakfeden büyük hadis hâfızıdır.
Taberânî'nin üç meşhur mu'cemi (Meâcimü's-Selâse) arasındaki fark nedir?
Kebîr sahâbe tertibine göre tanzim edilirken; Evsat ve Sagīr, bini aşkın hocasının isimlerine göre alfabetik olarak tertip edilmiştir.