Tefsîrü'l-Celâleyn: Lafzî İ'câz, Vecîz Tefsir ve Medrese Mirası

Celâleddîn el-Mahallî'nin Kehf sûresinden Nâs sûresine kadar ve Fâtiha'yı yazdıktan sonra vefat etmesi üzerine; rüyasında gördüğü nebevî işaretle genç Süyûtî'nin Bakara'dan İsrâ'ya kadar olan kısmı kırk günde tamamlamasının mucizevî hikâyesi.

Âlimlerin kelime sayımıyla tespit ettiği hayret verici nükte: Tefsirdeki açıklama kelimelerinin adedi, Kur'an-ı Kerîm'in kendi kelime adedine neredeyse birebir denktir; ne bir fazlalık ne bir eksiklik vardır.

Her âyetteki en kritik kelimenin lügat karşılığı, âmil-ma'mûl dengesi ve kıraat farklarının tek bir kelimeyle vuzuha kavuşturulması usûlü.

Âyetlerden istinbât edilen fıkhî ahkâmın veciz bir surette beyânı ve müctehidlerin ihtilaf noktalarına yapılan zarif işaretler.

Sahn-ı Semân'dan Ezher'e kadar bütün İslâm coğrafyasında tefsir icâzetinin Celâleyn üzerinden verilmesi; eserin bereketli tedrisat tarihi.

Bu kadar muazzam bir cildin sadece kırk günde hiçbir tezat olmaksızın Mahallî'nin üslubuyla aynen yazılması, Süyûtî'nin mazhar olduğu vehbî ilmin ve nebevî feyzin delilidir.

Celâleyn, Kur'an'ın manasını dağıtmadan doğrudan kalbe aktaran bir rahmet özetidir. Mümin bu tefsirle lafızdan manaya, manadan tefekküre yükselir.