Ref'u'l-Hâcib an Muhtasarı İbni'l-Hâcib: Usûl Mantığı ve İlmî Tahkik
İbnü'l-Hâcib'in Muhtasar'ı üzerine yazılan en derin şerh; lafız delâletleri, kıyas felsefesi ve nazarî istidlâl incelikleri.
Fasıl I: Ref'u'l-Hâcib'in Telif Hikayesi ve Muhtasaru'l-Müntehâ
İbnü'l-Hâcib'in Mâlikî fıkhı ve usûlünde zirve olan Muhtasaru'l-Müntehâ'sı, medreselerin en çetin metinlerindendi. Tâceddîn es-Sübkî, henüz genç yaşta kaleme aldığı Ref'u'l-Hâcib an Muhtasarı İbni'l-Hâcib şerhiyle bu çetin metnin kapılarını açmış, usûl dünyasında fırtınalar estirmiştir.
Fasıl II: Mantık ve Dil Felsefesinin Usûle Tatbiki
Lafızların vaz'ı, delâlet vecihleri (mutâbaka, tazammun, iltizam), hakikat ve mecazın hudutları. Sübkî, Aristo mantığının İslâmî ilimlerle mezcedilmiş halini büyük bir vukufla kullanarak dil tahlillerini berraklaştırır.
Fasıl III: Şâfiî ve Mâlikî Usûlünün Mukayesesi
Eserde Şâfiî mezhebinin usûl prensipleri ile Mâlikî ekolünün Medine ehlinin ameli, mesâlih-i mürsele ve sedd-i zerâi' yaklaşımları mukayese edilir. Sübkî, mezhepler arasındaki ihtilafların kökenini tarafsızca ortaya koyar.
Fasıl IV: Kıyasın Mantıkî Temelleri ve İllet Münakaşaları
Kıyasın geçerlilik şartları, illet ile hikmet arasındaki farklar, tard ve aks delilleri, sebri ve taksim usûlü. Sübkî, hasımlarının itirazlarını teker teker zikredip çürüterek fıkıh mantığını tahkim eder.
Fasıl V: İcmâın Kat'iyeti ve Şâz Görüşlerin Reddi
Ümmetin dalalet üzerinde birleşmeyeceği hadis-i şerifinin şerhi; icmâın inkâr edilemez hüccet değeri; sahâbe döneminden sonra zuhur eden fıkhî ittifakların bağlayıcılığı.
Fasıl VI: Babası Takıyyüddîn es-Sübkî'nin Tahkikleriyle İntikal
Eserin en kıymetli taraflarından biri, babası Şeyhü'l-İslâm Takıyyüddîn es-Sübkî'nin ders halkalarında bizzat zikrettiği orijinal tahkik ve tercihlerin bu esere dercedilmiş olmasıdır.
Fasıl VII: İrfânî Hülâsa: Derin İlmin Tevazu ile Zirveye Ulaşması
Ref'u'l-Hâcib; bir allâmenin gençlik dehasının, pederinin irfanıyla yoğrulup nasıl devâsa bir ilim abidesine dönüştüğünün şahididir. Usûlde derinleşmek, kulu kibirden uzaklaştırıp ilahî acziyete sevk eder.