Fasıl I: Seyyidü'l-Âyâ

Fasıl I: Tabakāt Geleneğinin Zirvesi: Levâkıhu'l-Envâr

İslâm tasavvuf tarihinde Sülemî, Ebû Nuaym el-İsfahânî, Kuşeyrî ve Attâr ile devam eden evliyâ tezkireciliği geleneği; İmam Abdülvehhâb eş-Şa'rânî'nin et-Tabakātü'l-Kübrâ (Levâkıhu'l-Envâr fî Tabakāti'l-Ahyâr) adlı abidevî eseriyle en kemâl mertebesine ulaşmıştır.

Eser; Dört Büyük Halife ve Aşere-i Mübeşşere ile başlar, Tâbiîn, Tebe-i Tâbiîn, ilk zühd dönemi arifleri, tarikat kurucusu büyük kutuplar ve nihayet Şa'rânî'nin bizzat görüp el aldığı kendi asrındaki velîlerle tamamlanır (400'ü aşkın biyografi).

Fasıl II: Hulefâ-yi Râşidîn ve Sahâbe-i Kirâm'ın Tasavvufî Öncülüğü

Şa'rânî tasavvufun kaynağının sahâbe-i kirâm olduğunu kesin delillerle ortaya koyar: Hz. Ebû Bekir'in sıdkı ve hafî zikri, Hz. Ömer'in adalet ve murakabesi, Hz. Osman'ın hayâ ve cömertliği, Hz. Ali'nin ilim kapısı ve cehrî zikir talimi.

Bütün tarikat silsileleri bu dört kudsî sütuna dayanır; sahâbeyi örnek almayan hiçbir tasavvufî hareket meşru olamaz.

Fasıl III: İlk Dönem Zâhidleri ve Horasan-Bağdat Ekolleri

Hasan-ı Basrî, İbrâhim b. Edhem, Fudayl b. İyâz, Râbiatü'l-Adeviyye, Mâruf-ı Kerhî, Cüneyd-i Bağdâdî ve Bâyezîd-i Bistâmî gibi kurucu simaların menkıbeleri, vecd halleri, hikmetli sözleri ve riyâzetleri nakledilir.

Bu ariflerin hayatları; açlık, uykusuzluk, tevekkül ve sırf Allah rızası yolunda çekilen meşakkatlerin melekûtî tablolarıdır.

Fasıl IV: Büyük Kutuplar Devri: Geylânî, Rifâî, Bedevî ve Desûkî

Şa'rânî dört büyük kutbun (Aktâb-ı Erba'a) hayatına ve kerametlerine geniş yer ayırır: Seyyid Abdülkâdir Geylânî'nin heybeti, Seyyid Ahmed er-Rifâî'nin tevazu ve şefkati, Seyyid Ahmed el-Bedevî'nin melekûtî cezbesi ve İbrâhim ed-Desûkî'nin ilâhî fütûhâtı.

Bu kutupların halkı irşad edişleri ve kurdukları tarikatların İslâm coğrafyasını nasıl muhafaza ettiği gözler önüne serilir.

Fasıl V: Şa'rânî'nin Çağdaşı Olan Ümmî Velîler: Ali el-Havvâs Sırrı

et-Tabakātü'l-Kübrâ'nın en orijinal ve büyüleyici ciheti; Şa'rânî'nin bizzat müridi olduğu ümmî (okuma yazma bilmeyen) mürşidi Şeyh Ali el-Havvâs (r.a.) ve Şeyh Muhammed eş-Şinnâvî'nin menkıbeleridir.

Ali el-Havvâs zahiren bir hasırcı ve ümmî bir halk adamı iken; bâtınen kâinatın esrârına, hayvanların diline ve Kur'an'ın en derin remizlerine vâkıf bir kutuptur. Bu hal, ilmin diplomada değil kalbî takvâda olduğunu ispat eder.

Fasıl VI: Kerametlerin Mahiyeti ve İstidrac İle Farkı

Şa'rânî velîlerden sâdır olan kerametleri naklederken mühim bir usûl kaidesi koyar: Keramet haktır; fakat asıl keramet havada uçmak veya suda yürümek değil, Şeriat-ı Garra üzere istikamet sahibi olmaktır ('el-İstikāmetü fevka'l-kerâme').

Şeriatsız harikulade haller keramet değil, şeytanın bir tuzağı olan 'istidrac'tır.

Fasıl VII: İrfânî Hülâsa: Sâlihlerin Hatırlandığı Yere Rahmet İner

Süfyân b. Uyeyne hazretlerinin buyurduğu gibi: 'İnde zikri's-sâlihîne tenzilü'r-rahmeh' (Sâlih zatlar anıldığı zaman oraya ilâhî rahmet iner). İmam Şa'rânî'nin Tabakât'ı, okuyanın kalbini dünya kirlerinden arındırıp evliyâullahın nûruyla yıkayan bir rahmet pınarıdır.

Sihravemen Tabakāt Külliyatı; bu kutlu velâyet zincirini asrımızın insanına ilham meşalesi olarak sunar.