Fasıl I: Seyyidü'l-Âyât ve Arş-ı Âzam Kürsüsü: Âyetü'l-Kürsî'nin Kozmik Ontolojisi
Fasıl I: Esfâr-ı Erba'a'nın Zuhûru ve İrfânî Mimarisi
İslâm felsefe ve irfan tarihinin en zirve sentezi kabul edilen *el-Hikmetü'l-Müte'âliye fi'l-Esfâri'l-Akliyyeti'l-Erba'a* (Dört Akli Seferde Yüce Hikmet); Şîrâzlı büyük hakîm ve mutasavvıf Sadrüddîn Muhammed b. İbrâhîm eş-Şîrâzî (Molla Sadrâ, v. 1050/1640) tarafından telif edilmiştir.
Eser; Meşşâî mantığını (İbn Sînâ), İşrâkî ışık metafiziğini (Sühreverdî), kelâm diyalektiğini ve İbnü'l-Arabî mektebinin vahdet-i vücûd irfânını Kur'ân ve Ehl-i Beyt pınarından beslenen yekpare bir 'Hikmet-i Müte'âliye' (Aşkın Hikmet) bünyesinde cem etmiştir.
Sadrâ insan ruhunun kemâle eriş serüvenini dört ontolojik ve mânevî sefere (Esfâr) ayırmış, felsefî meseleleri bu seyr-i sülûk güzergâhında tahlil etmiştir.
Fasıl II: Birinci Sefer: Mahlûktan Hakk'a Seyir (es-Sefer mine'l-halk ile'l-Hakk)
İlk sefer, sâlikin kesret (çokluk) ve mâsivâ karanlığından sıyrılarak Vahdet-i Mutlaka'ya doğru yönelişidir. Bu merhalede kaba maddeye, cisimlere ve geçici arazlara olan bağımlılık kırılır.
Molla Sadrâ bu seferde umûmî varlık felsefesini (umûr-ı âmme), asâlet-i vücûdu ve cevherî hareketi ele alarak aklı fâni tabiatın prangalarından kurtarır ve Vâcibü'l-Vücûd'un kapısına ulaştırır.
Fasıl III: İkinci Sefer: Hakk ile Hakk'ta Seyir (es-Sefer bi'l-Hakk fi'l-Hakk)
İkinci seferde arif, zât-ı ilâhiyyeye vâsıl olduktan sonra Cenâb-ı Hakk'ın Zât'ı, Esmâ ve Sıfâtı deryasında seyreder. Bu sefer tevhîd-i zâtî ve sıfâtî makamıdır.
Sâlik kendi benliğinden fâni olmuş, artık basar-ı ilâhî ile görür, sem'-i ilâhî ile işitir hale gelmiştir. Allah Teâlâ'nın ilim, kudret, irade ve hayat sıfatlarının kudsî intizamı bu mertebede tefekkür edilir.
Fasıl IV: Üçüncü Sefer: Hakk'tan Mahlûka Seyir (es-Sefer mine'l-Hakk ile'l-halk)
Üçüncü sefer, fenâ makamında eriyip kalmak değil; Hakk'ın nûru ile kuşanmış olarak yeniden mahlûkāt âlemine dönüş (bekā billâh) seferidir.
Bu mertebede arif, Cenâb-ı Hakk'ın fiillerini, kâinatın yaratılışını (ef'âl-i ilâhiyye), melekût ordularını ve göklerin hendesesini bizzat Hâlık'ın nazarıyla temaşa eder. Baktığı her şeyde önce ve sonra Allah'ı görür.
Fasıl V: Dördüncü Sefer: Mahlûk İçinde Hakk ile Seyir (es-Sefer fi'l-halk bi'l-Hakk)
Dördüncü ve nihai sefer, peygamberlerin ve kâmil mürşidlerin irşad makamıdır. Arif insan cemiyetinin içine döner; ticaret yapar, aile kurar, halkla hemhâl olur.
Ancak kalbi bir an bile Hakk'tan gafil olmaz. Bu seferde nefsin tezkiyesi, ahlâkın ikmâli, ölüm ötesi ahvâl (me'âd) ve cismanî haşir kanunları vaz'edilir.
Fasıl VI: Felsefe, Kelâm ve Tasavvufun Tevhidi (Hikmet-i Müte'âliye)
Molla Sadrâ, felsefeyi kuru bir zihin jimnastiği olmaktan çıkarmış; tasavvufu da delilsiz ve disiplinsiz vecd hezeyanlarından muhafaza etmiştir.
Ona göre akıl nurdur, vahiy nurdur, kalp keşfi nurdur. Hakiki hakikat bu üç nurun birleştiği kavşakta parıldar.
Fasıl VII: İrfânî Hülâsa: İnsân-ı Kâmil'in Ebedî Miracı
Esfâr-ı Erba'a; sadece bir felsefe ansiklopedisi değil, insanın kozmik gurbetten ebedî vatanına yaptığı muazzam bir miraç haritasıdır.
Sihravemen Molla Sadrâ Külliyatı; bu aşkın hikmetin kapılarını hakikat sevdalılarına aralamaktadır.
x 20px; margin-top:60px; color:#a0a5b0; font-family:'Inter',sans-serif; font-size:0.95rem;">
SİHRAVEMEN
Klasik İslam yazmaları, Kur'an havâssı, ebced hendesesi, tasavvufi tefekkür ve bilinç boyutları üzerine bağımsız akademik ve irfânî araştırma kütüphanesi.
📍 Trabzon, Türkiye
Kurumsal & Yasal
© 2026 Sihravemen (sihra.com.tr). Tüm hakları saklıdır. Sitedeki araştırmalar akademik, tarihi ve tefekkür amaçlıdır.
Fasıl I: Esfâr-ı Erba'a'nın Zuhûru ve İrfânî Mimarisi
İslâm felsefe ve irfan tarihinin en zirve sentezi kabul edilen *el-Hikmetü'l-Müte'âliye fi'l-Esfâri'l-Akliyyeti'l-Erba'a* (Dört Akli Seferde Yüce Hikmet); Şîrâzlı büyük hakîm ve mutasavvıf Sadrüddîn Muhammed b. İbrâhîm eş-Şîrâzî (Molla Sadrâ, v. 1050/1640) tarafından telif edilmiştir.
Eser; Meşşâî mantığını (İbn Sînâ), İşrâkî ışık metafiziğini (Sühreverdî), kelâm diyalektiğini ve İbnü'l-Arabî mektebinin vahdet-i vücûd irfânını Kur'ân ve Ehl-i Beyt pınarından beslenen yekpare bir 'Hikmet-i Müte'âliye' (Aşkın Hikmet) bünyesinde cem etmiştir.
Sadrâ insan ruhunun kemâle eriş serüvenini dört ontolojik ve mânevî sefere (Esfâr) ayırmış, felsefî meseleleri bu seyr-i sülûk güzergâhında tahlil etmiştir.
Fasıl II: Birinci Sefer: Mahlûktan Hakk'a Seyir (es-Sefer mine'l-halk ile'l-Hakk)
İlk sefer, sâlikin kesret (çokluk) ve mâsivâ karanlığından sıyrılarak Vahdet-i Mutlaka'ya doğru yönelişidir. Bu merhalede kaba maddeye, cisimlere ve geçici arazlara olan bağımlılık kırılır.
Molla Sadrâ bu seferde umûmî varlık felsefesini (umûr-ı âmme), asâlet-i vücûdu ve cevherî hareketi ele alarak aklı fâni tabiatın prangalarından kurtarır ve Vâcibü'l-Vücûd'un kapısına ulaştırır.
Fasıl III: İkinci Sefer: Hakk ile Hakk'ta Seyir (es-Sefer bi'l-Hakk fi'l-Hakk)
İkinci seferde arif, zât-ı ilâhiyyeye vâsıl olduktan sonra Cenâb-ı Hakk'ın Zât'ı, Esmâ ve Sıfâtı deryasında seyreder. Bu sefer tevhîd-i zâtî ve sıfâtî makamıdır.
Sâlik kendi benliğinden fâni olmuş, artık basar-ı ilâhî ile görür, sem'-i ilâhî ile işitir hale gelmiştir. Allah Teâlâ'nın ilim, kudret, irade ve hayat sıfatlarının kudsî intizamı bu mertebede tefekkür edilir.
Fasıl IV: Üçüncü Sefer: Hakk'tan Mahlûka Seyir (es-Sefer mine'l-Hakk ile'l-halk)
Üçüncü sefer, fenâ makamında eriyip kalmak değil; Hakk'ın nûru ile kuşanmış olarak yeniden mahlûkāt âlemine dönüş (bekā billâh) seferidir.
Bu mertebede arif, Cenâb-ı Hakk'ın fiillerini, kâinatın yaratılışını (ef'âl-i ilâhiyye), melekût ordularını ve göklerin hendesesini bizzat Hâlık'ın nazarıyla temaşa eder. Baktığı her şeyde önce ve sonra Allah'ı görür.
Fasıl V: Dördüncü Sefer: Mahlûk İçinde Hakk ile Seyir (es-Sefer fi'l-halk bi'l-Hakk)
Dördüncü ve nihai sefer, peygamberlerin ve kâmil mürşidlerin irşad makamıdır. Arif insan cemiyetinin içine döner; ticaret yapar, aile kurar, halkla hemhâl olur.
Ancak kalbi bir an bile Hakk'tan gafil olmaz. Bu seferde nefsin tezkiyesi, ahlâkın ikmâli, ölüm ötesi ahvâl (me'âd) ve cismanî haşir kanunları vaz'edilir.
Fasıl VI: Felsefe, Kelâm ve Tasavvufun Tevhidi (Hikmet-i Müte'âliye)
Molla Sadrâ, felsefeyi kuru bir zihin jimnastiği olmaktan çıkarmış; tasavvufu da delilsiz ve disiplinsiz vecd hezeyanlarından muhafaza etmiştir.
Ona göre akıl nurdur, vahiy nurdur, kalp keşfi nurdur. Hakiki hakikat bu üç nurun birleştiği kavşakta parıldar.
Fasıl VII: İrfânî Hülâsa: İnsân-ı Kâmil'in Ebedî Miracı
Esfâr-ı Erba'a; sadece bir felsefe ansiklopedisi değil, insanın kozmik gurbetten ebedî vatanına yaptığı muazzam bir miraç haritasıdır.
Sihravemen Molla Sadrâ Külliyatı; bu aşkın hikmetin kapılarını hakikat sevdalılarına aralamaktadır.
SİHRAVEMEN
Klasik İslam yazmaları, Kur'an havâssı, ebced hendesesi, tasavvufi tefekkür ve bilinç boyutları üzerine bağımsız akademik ve irfânî araştırma kütüphanesi.
Kurumsal & Yasal
© 2026 Sihravemen (sihra.com.tr). Tüm hakları saklıdır. Sitedeki araştırmalar akademik, tarihi ve tefekkür amaçlıdır.