Fasıl I: Seyyidü'l-Âyât ve Arş-ı Âzam Kürsüsü: Âyetü'l-Kürsî'nin Kozmik O
Fasıl I: Tenzîl ve Te'vîl Ayrımı
Azîzüddîn Nesefî'nin Kur'ân hermenötiğindeki başucu eseri *Beyânü't-Tenzîl* (İndirilişin Beyânı); lafzın indirilmesi olan 'Tenzîl' ile mânânın aslına döndürülmesi olan 'Te'vîl' arasındaki kudsî farkı vaz'eder.
Tenzîl Peygamber Efendimiz'e (s.a.v.) mahsustur; te'vîl ise o vahyin bâtınî nûrlarını keşfeden rüsuh sahibi kâmil ariflerin nasibidir.
Fasıl II: Kur'ân'ın Dört Katmanı: Zâhir, Bâtın, Hadd ve Matla'
Hadis-i şerifte buyrulduğu üzere: 'Kur'ân'ın bir zâhiri, bir bâtını, bir haddi ve bir matla'ı vardır.'
- Zâhir: Okunan lafızlar, nahiv kuralları ve şer'î emir-yasaklar.
- Bâtın: Lafzın altındaki kalbî hikmetler ve irfânî mânâlar.
- Hadd: Her hükmün melekûtî hududu ve helâl-haram mîzânı.
- Matla': Doğuş yeri; her âyetin Cenâb-ı Hakk'ın Zât ve sıfatlarına bakan arşî menbaı.
Fasıl III: Âyetlerin İnsanın İç Âlemine İndirilmesi
Nesefî'ye göre gerçek tilâvet; Kur'ân'ı dışarıda kalmış eski bir tarih kitabı gibi okumak değil, her bir âyetin bizzat kendi kalbine ve nefsine indiğini hissetmektir.
Firavun senin azgın nefsindir; Mûsâ senin kalbî aklındır; Tûr Dağı senin gönül zirvendir; Nîl Nehri ise seni boğmaya çalışan dünyevî şehvetlerdir.
Fasıl IV: Besmele ve Fâtiha'nın Bâtınî Sırları
Nesefî Fâtiha-i Şerîfe'yi varlığın özeti olarak şerh eder. 'Elhamdülillâh' bütün hamdlerin Zât-ı Ehad'e rücû etmesidir; 'İyyâke na'büdü' kesretin tevhide boyun eğişidir; 'Sırât-ı Müstakîm' ise ifrat ve tefritten arınmış adalet yoludur.
Fasıl V: Hurûf-ı Mukattaa ve Şifreli Hitaplar
Sûre başlarındaki mukattaa harfleri (Elif-Lâm-Mîm, Kâf-Hâ-Yâ-Ayn-Sâd vb.); Sevgili ile Sevgili (Hakk ile Peygamber) arasındaki gaybî şifrelerdir.
Bu harfler akıl terazisiyle tartılamaz; ancak kalpteki melekûtî işitme duyusuyla zevk edilir.
Fasıl VI: Harflerin Sayısal Simetrisi ve Ebced Dengesi
Vahiy kelâmı tesadüfi harf dizilimleri değildir. Her kelimenin ebced değeri, kâinattaki feleklerin dönüşü ve melekûtî ağırlıklarla tam bir tevafuk içerisindedir.
Fasıl VII: İrfânî Hülâsa: Canlı Kur'ân Olmak
Nesefî'nin nihai çağrısı şudur: Gaye sadece mushafı yaprak yaprak okumak değil; ahlâkıyla ahlâklanıp yaşayan, yürüyen canlı bir Kur'ân (İnsân-ı Kâmil) haline gelmektir.
Sihravemen Beyân Külliyatı; vahiy pınarının bâtınî lezzetini kalplere ulaştırmaktadır.
Fasıl I: Tenzîl ve Te'vîl Ayrımı
Azîzüddîn Nesefî'nin Kur'ân hermenötiğindeki başucu eseri *Beyânü't-Tenzîl* (İndirilişin Beyânı); lafzın indirilmesi olan 'Tenzîl' ile mânânın aslına döndürülmesi olan 'Te'vîl' arasındaki kudsî farkı vaz'eder.
Tenzîl Peygamber Efendimiz'e (s.a.v.) mahsustur; te'vîl ise o vahyin bâtınî nûrlarını keşfeden rüsuh sahibi kâmil ariflerin nasibidir.
Fasıl II: Kur'ân'ın Dört Katmanı: Zâhir, Bâtın, Hadd ve Matla'
Hadis-i şerifte buyrulduğu üzere: 'Kur'ân'ın bir zâhiri, bir bâtını, bir haddi ve bir matla'ı vardır.'
- Zâhir: Okunan lafızlar, nahiv kuralları ve şer'î emir-yasaklar.
- Bâtın: Lafzın altındaki kalbî hikmetler ve irfânî mânâlar.
- Hadd: Her hükmün melekûtî hududu ve helâl-haram mîzânı.
- Matla': Doğuş yeri; her âyetin Cenâb-ı Hakk'ın Zât ve sıfatlarına bakan arşî menbaı.
Fasıl III: Âyetlerin İnsanın İç Âlemine İndirilmesi
Nesefî'ye göre gerçek tilâvet; Kur'ân'ı dışarıda kalmış eski bir tarih kitabı gibi okumak değil, her bir âyetin bizzat kendi kalbine ve nefsine indiğini hissetmektir.
Firavun senin azgın nefsindir; Mûsâ senin kalbî aklındır; Tûr Dağı senin gönül zirvendir; Nîl Nehri ise seni boğmaya çalışan dünyevî şehvetlerdir.
Fasıl IV: Besmele ve Fâtiha'nın Bâtınî Sırları
Nesefî Fâtiha-i Şerîfe'yi varlığın özeti olarak şerh eder. 'Elhamdülillâh' bütün hamdlerin Zât-ı Ehad'e rücû etmesidir; 'İyyâke na'büdü' kesretin tevhide boyun eğişidir; 'Sırât-ı Müstakîm' ise ifrat ve tefritten arınmış adalet yoludur.
Fasıl V: Hurûf-ı Mukattaa ve Şifreli Hitaplar
Sûre başlarındaki mukattaa harfleri (Elif-Lâm-Mîm, Kâf-Hâ-Yâ-Ayn-Sâd vb.); Sevgili ile Sevgili (Hakk ile Peygamber) arasındaki gaybî şifrelerdir.
Bu harfler akıl terazisiyle tartılamaz; ancak kalpteki melekûtî işitme duyusuyla zevk edilir.
Fasıl VI: Harflerin Sayısal Simetrisi ve Ebced Dengesi
Vahiy kelâmı tesadüfi harf dizilimleri değildir. Her kelimenin ebced değeri, kâinattaki feleklerin dönüşü ve melekûtî ağırlıklarla tam bir tevafuk içerisindedir.
Fasıl VII: İrfânî Hülâsa: Canlı Kur'ân Olmak
Nesefî'nin nihai çağrısı şudur: Gaye sadece mushafı yaprak yaprak okumak değil; ahlâkıyla ahlâklanıp yaşayan, yürüyen canlı bir Kur'ân (İnsân-ı Kâmil) haline gelmektir.
Sihravemen Beyân Külliyatı; vahiy pınarının bâtınî lezzetini kalplere ulaştırmaktadır.