Fasıl I: Seyyidü'l-Âyât ve Arş-ı Âz
Fasıl I: İki Âlemin Ayniyeti: 'İnsanda Dürülmüş Koca Âlem'
Hz. Ali (k.v.) Efendimiz'in meşhur kelâmı: 'Sen kendini küçük bir cisim zannedersin; oysa en büyük âlem (Âlem-i Ekber) senin içinde dürülmüştür!'
Azîzüddîn Nesefî bu hikmetin sırlarını açarak kâinat (Makrokozmos / Âlem-i Kebîr) ile insan bedeni ve rûhu (Mikrokozmos / Âlem-i Sagîr) arasındaki milimetrik denkliği tahlil eder.
Fasıl II: Gök Felekleri ile İnsan Organlarının Eşleşmesi
Kâinattaki felekler ile insan bedenindeki hayati organlar arasındaki rezonans:
- Güneş (Şems): Bedendeki kalp; hayat enerjisini ve kanı dağıtan merkez.
- Ay (Kamer): Bedendeki beyin ve dimağ; zihnî nûrları ve algıları yöneten ayna.
- Satürn (Zühal): Dalak ve kemikler; soğukluk ve tutucu güç.
- Jüpiter (Müşteri): Karaciğer; büyüme, kan yapımı ve bereket.
- Mars (Merih): Safra kesesi; hararet, savunma ve cesaret.
- Venüs (Zühre): Üreme organları ve böbrekler; şehvet, neşe ve cemâl.
- Merkür (Utarid): Akciğer ve dil; nefes, konuşma ve zekâ.
Fasıl III: Dört Unsur ve Dört Hılt Dengesi
Kâinattaki dört temel unsur (Ateş, Hava, Su, Toprak); insan bedeninde dört hılt (Safra, Kan, Balgam, Sevda) olarak tecelli eder.
Bu hıltların dengede olması bedensel ve ruhsal sıhhati, dengeden sapması ise hastalıkları ve mânevî sapmaları doğurur.
Fasıl IV: Yeryüzü Dağları, Nehirleri ve İnsan Anatomisi
Kâinattaki dağlar insanın kemikleri gibidir; yeryüzündeki nehirler insanın damarları gibidir; denizler mide ve bağırsaklar gibidir; madenler insanın et ve dokuları gibidir; ağaçlar ve bitkiler ise insanın saçları ve kılları gibidir.
İnsan yeryüzünün yürüyen ve düşünen bir kopyasıdır.
Fasıl V: Arş, Kürsî ve İnsanın Kalp-Göz Sistemi
Kâinattaki Arş-ı A'zam insanın kalbine tekabül eder ('Yere göğe sığmadım, mü'min kulumun kalbine sığdım').
Kürsî insanın göğsü ve aklıdır; Levh-i Mahfûz hafızasıdır; Kalem-i A'lâ ise insanın basiret idrakidir.
Fasıl VI: Zamanın İki Boyutu: Âfâkî ve Enfüsî Zaman
Dış dünyadaki güneşin doğup batması 'Âfâkî Zaman'dır; insanın nefes alıp vermesi ve kalbinin atışları ise 'Enfüsî Zaman'dır.
Kâmil arif enfüsî zamanını her an zikrullâh ile doldurarak dış dünyanın fâni zamanını melekûtî bir ebediyete dönüştürür.
Fasıl VII: İrfânî Hülâsa: Âlemi Kendinde Okumak
Nesefî'nin kozmik anatomisi; insanı kâinata bir yabancı gibi bakmaktan kurtarıp, bastığı her toprakta, baktığı her yıldızda kendi hakikatini temâşâ eden bir şuur zirvesine ulaştırır.
Sihravemen Kozmik Anatomi Külliyatı; kâinat ile insanın ezelî dansını irfan meydanına sermektedir.
Fasıl I: İki Âlemin Ayniyeti: 'İnsanda Dürülmüş Koca Âlem'
Hz. Ali (k.v.) Efendimiz'in meşhur kelâmı: 'Sen kendini küçük bir cisim zannedersin; oysa en büyük âlem (Âlem-i Ekber) senin içinde dürülmüştür!'
Azîzüddîn Nesefî bu hikmetin sırlarını açarak kâinat (Makrokozmos / Âlem-i Kebîr) ile insan bedeni ve rûhu (Mikrokozmos / Âlem-i Sagîr) arasındaki milimetrik denkliği tahlil eder.
Fasıl II: Gök Felekleri ile İnsan Organlarının Eşleşmesi
Kâinattaki felekler ile insan bedenindeki hayati organlar arasındaki rezonans:
- Güneş (Şems): Bedendeki kalp; hayat enerjisini ve kanı dağıtan merkez.
- Ay (Kamer): Bedendeki beyin ve dimağ; zihnî nûrları ve algıları yöneten ayna.
- Satürn (Zühal): Dalak ve kemikler; soğukluk ve tutucu güç.
- Jüpiter (Müşteri): Karaciğer; büyüme, kan yapımı ve bereket.
- Mars (Merih): Safra kesesi; hararet, savunma ve cesaret.
- Venüs (Zühre): Üreme organları ve böbrekler; şehvet, neşe ve cemâl.
- Merkür (Utarid): Akciğer ve dil; nefes, konuşma ve zekâ.
Fasıl III: Dört Unsur ve Dört Hılt Dengesi
Kâinattaki dört temel unsur (Ateş, Hava, Su, Toprak); insan bedeninde dört hılt (Safra, Kan, Balgam, Sevda) olarak tecelli eder.
Bu hıltların dengede olması bedensel ve ruhsal sıhhati, dengeden sapması ise hastalıkları ve mânevî sapmaları doğurur.
Fasıl IV: Yeryüzü Dağları, Nehirleri ve İnsan Anatomisi
Kâinattaki dağlar insanın kemikleri gibidir; yeryüzündeki nehirler insanın damarları gibidir; denizler mide ve bağırsaklar gibidir; madenler insanın et ve dokuları gibidir; ağaçlar ve bitkiler ise insanın saçları ve kılları gibidir.
İnsan yeryüzünün yürüyen ve düşünen bir kopyasıdır.
Fasıl V: Arş, Kürsî ve İnsanın Kalp-Göz Sistemi
Kâinattaki Arş-ı A'zam insanın kalbine tekabül eder ('Yere göğe sığmadım, mü'min kulumun kalbine sığdım').
Kürsî insanın göğsü ve aklıdır; Levh-i Mahfûz hafızasıdır; Kalem-i A'lâ ise insanın basiret idrakidir.
Fasıl VI: Zamanın İki Boyutu: Âfâkî ve Enfüsî Zaman
Dış dünyadaki güneşin doğup batması 'Âfâkî Zaman'dır; insanın nefes alıp vermesi ve kalbinin atışları ise 'Enfüsî Zaman'dır.
Kâmil arif enfüsî zamanını her an zikrullâh ile doldurarak dış dünyanın fâni zamanını melekûtî bir ebediyete dönüştürür.
Fasıl VII: İrfânî Hülâsa: Âlemi Kendinde Okumak
Nesefî'nin kozmik anatomisi; insanı kâinata bir yabancı gibi bakmaktan kurtarıp, bastığı her toprakta, baktığı her yıldızda kendi hakikatini temâşâ eden bir şuur zirvesine ulaştırır.
Sihravemen Kozmik Anatomi Külliyatı; kâinat ile insanın ezelî dansını irfan meydanına sermektedir.