İmam Nesâî'nin Hayatı, Rıhleleri ve Hocalar Silsilesi: Horasan'dan Mısır'a
Fasıl I: Horasan'ın Nesâ Beldesinde Doğumu ve Çocukluk Yılları
Ebû Abdirrahmân Ahmed b. Şuayb b. Alî b. Sinân b. Bahr en-Nesâî, hicrî 215 (m. 830) senesinde Horasan'ın meşhur ilim merkezlerinden Nesâ beldesinde dünyaya geldi. Küçük yaşta Kur'an-ı Kerîm'i hıfzetti ve üstün zekâsı, kuvvetli hafızasıyla dikkat çekti. On beş yaşına geldiğinde ilim tahsili için gurbete çıkmaya karar verdi.
Fasıl II: İlk Büyük Rıhlesi: Kuteybe b. Saîd'in Belh Meclisinde Bir Yıl
İmam Nesâî henüz on beş yaşında iken Belh vilayetine giderek asrın en büyük muhaddisi Kuteybe b. Saîd el-Belhî'nin meclisine katıldı. Bir yıldan fazla bir süre Kuteybe'nin huzurunda kalarak binlerce hadis dinledi ve zapt etti. Kuteybe'nin isnadları Nesâî'nin Sünen'inin en sağlam sütunlarından birini teşkil etti.
Fasıl III: İslâm Coğrafyasında İlim Seferleri: Irak, Hicaz, Şam ve el-Cezîre
Nesâî ilim uğruna durmaksızın seyahat eden (cevvâl) büyük seyyahlardandır. Kûfe, Basra, Bağdat, Mekke, Medine, Şam, Halep ve Cezîre beldelerini adım adım dolaştı. Asrın dev muhaddisleri İshak b. Râhûye, Hennâd b. es-Serî, Ebû Kureyb, Yûnus b. Abdila'lâ ve Îsâ b. Hammâd gibi allâmelerden hadis semâ' etti.
Fasıl IV: Mısır'a Yerleşmesi ve Kahire'deki İlim Meclisi
Uzun rıhlelerin ardından Mısır'a yerleşen İmam Nesâî, Kahire'nin Kandîl caddesinde bir ev tutarak ders halkası kurdu. Mısır ulemâsı ve İslâm âleminin dört bir yanından gelen ilim talebeleri onun etrafında toplandı. es-Sünenü'l-Kübrâ ve es-Sünenü's-Sugrâ başta olmak üzere eserlerinin çoğunu burada imlâ etti.
Fasıl V: Zühdü, İbadeti, Heybeti ve Davudî Orucu
İmam Nesâî sadece bir muhaddis değil, büyük bir takvâ ve ibadet ehli idi. Güzel giyinir, vakar ve heybet sahibi bir simaya sahipti. Yılın her iki gününden birini oruçlu geçirir (Savm-ı Dâvûd) ve geceleri teheccüd namazıyla ihyâ ederdi. Mısır valileri ve emirleri onun heybetinden çekinir, hakikati kimseden çekinmeden haykırırdı.
Fasıl VI: Cihat Meydanlarındaki Şecaati ve Gazaları
Nesâî fildişi kulede yaşayan bir âlim değildi. Mısır ordusuyla birlikte Bizans sınırındaki Tarsus gazalarına katılmış; askerlere cesaret vermiş, bizzat kılıç kuşanarak cihat meydanlarında bulunmuştur. İlim ile şecaati şahsında birleştiren müstesna bir kumandan âlim hüviyeti taşımıştır.
Fasıl VII: İrfânî Hülâsa: İlmi Hayatıyla Tevhid Eden Büyük Hadis İmamı
İmam Nesâî; Horasan'ın karlı dağlarından Mısır'ın Nil kıyılarına kadar uzanan seksen sekiz yıllık ömrünü bütünüyle Resûlullah'ın (s.a.v.) mübarek sünnetine vakfetmiştir. O'nun hayatı; sabrın, cehdin, ilmin ve takvânın zirveye ulaştığı Nebevî bir destandır.
Sıkça Sorulan Sorular ve Mütalaalar
Bu risalede İmam Nesâî'nin hangi temel eserleri ve metodolojisi esas alınmıştır?
es-Sünenü's-Sugrâ (el-Müctebâ), es-Sünenü'l-Kübrâ, Hasâisü Alî, Amelü'l-Yevm ve'l-Leyle ve Kitâbü'd-Duafâ şaheserleri esas alınmıştır.
İmam Nesâî'nin Kütüb-i Sitte içindeki müstesna hadis mertebesi nedir?
Sahîhayn'dan sonra en az zayıf hadis ihtiva eden es-Sünenü's-Sugrâ müellifi olup cerh ve ta'dîl ilminde en müteşeddid ve titiz imamlardandır.
İmam Nesâî'nin şehâdeti nasıl vuku bulmuştur?
Dımaşk'ta Hasâisü Alî eserini okurken Ehl-i Beyt muhabbetini savunduğu için nâsibîler tarafından feci şekilde darp edilmiş ve Mekke yolunda şehit düşmüştür.