Kitâbü't-Tefsîr ve Âyetlerin Hadislerle Beyânı: Nesâî'nin Rivayet Tefsiri
Fasıl I: Kitâbü't-Tefsîr'in Mahiyeti: Kur'an'ı Sünnet ile Tefsir Etme Usûlü
İmam Nesâî'nin es-Sünenü'l-Kübrâ külliyatı içerisinde yer alan ve müstakil bir tefsir mecmuası hacminde olan Kitâbü't-Tefsîr, rivayet tefsirinin en muteber kaynaklarından biridir. İmam Nesâî, Fâtiha'dan Nâs sûresine kadar Kur'an âyetlerinin bizzat Resûlullah'ın (s.a.v.) mübarek beyanlarıyla ve ashâbın nakilleriyle nasıl açıklandığını en sahih senedlerle kaydetmiştir.
Fasıl II: Esbâb-ı Nüzûl Rivayetleri: Âyetlerin Nüzûl Şartları ve Tarihî Arka Plan
Âyet-i kerîmelerin hangi hâdise üzerine nâzil olduğunu bildiren esbâb-ı nüzûl rivayetleri, âyetin kastettiği hakiki mânâyı kavramanın anahtarıdır. Nesâî; Bedir, Uhud, Hendek, Hudeybiye ve Mekke'nin fethinde inen âyetlerin nüzûl sebeplerini en ince teferruatıyla tespit etmiştir.
Fasıl III: Garîbü'l-Kur'ân ve Lügat İncelikleri: İbn Abbâs Tefsiri
Kur'an'da geçen nâdir ve garîb kelimelerin tefsirinde İslâm ümmetinin 'Tercümânü'l-Kur'ân'ı Abdullah b. Abbâs'ın (r.a.) ve talebeleri Mücâhid, İkrime, Katâde ve Dahhâk'ın tefsir nakilleri derlenmiştir. Arap dilinin zenginliği ve belâgatı âyetlerin tefsirine ışık tutmuştur.
Fasıl IV: Nâsih ve Mensûh Âyetlerin Hadislerle Tespiti
Hükmü kıyamete kadar bâki olan muhkem âyetler ile teşrî' tedriciliği gereğince hükmü kaldırılan mensûh âyetlerin tespiti, Nesâî'nin tefsirinde hadis nasslarıyla ortaya konur. Hüküm istinbâtında hataya düşmemek için nesh ilminin zarureti vurgulanır.
Fasıl V: Âyetlerdeki Mücmel Hükümlerin Sünnetle Tafsili
Kur'an'da mücmel (özet) olarak emredilen namazın rekatları, zekâtın nisapları, haccın menâsiki ve haram kılınan yiyeceklerin tafsilatı sünnet-i seniyye olmaksızın anlaşılamaz. Nesâî, Kitâbü't-Tefsîr'inde sünnetin Kur'an'ı beyan vazifesini muhkem delillerle sergilemiştir.
Fasıl VI: İsrâiliyyât Rivayetlerinden Arındırılmış Saf Tefsir
Tefsir kitaplarına sızan asılsız ehl-i kitap masallarına (İsrâiliyyât) karşı İmam Nesâî son derece müteyakkız davranmıştır. Sadece Resûlullah'a ve ashâbın sika âlimlerine ulaşan sahih ve hasen rivayetlere yer vererek tefsir ilmini hurafe tortularından temizlemiştir.
Fasıl VII: İrfânî Hülâsa: Vahyin İki Kanadı: Kitap ile Sünnetin Ebedî İttihadı
Kitâbü't-Tefsîr; Kur'an ile Sünnet'in birbirinden ayrılamaz iki ilâhî nur olduğunu gösteren bir ilim burhanıdır. İmam Nesâî bu eseriyle; Kur'an'ın kudsî lafzını nebevî hikmetin aynasında tefsir ederek müminlerin zihin ve gönül dünyasını aydınlatmıştır.
Sıkça Sorulan Sorular ve Mütalaalar
Bu risalede İmam Nesâî'nin hangi temel eserleri ve metodolojisi esas alınmıştır?
es-Sünenü's-Sugrâ (el-Müctebâ), es-Sünenü'l-Kübrâ, Hasâisü Alî, Amelü'l-Yevm ve'l-Leyle ve Kitâbü'd-Duafâ şaheserleri esas alınmıştır.
İmam Nesâî'nin Kütüb-i Sitte içindeki müstesna hadis mertebesi nedir?
Sahîhayn'dan sonra en az zayıf hadis ihtiva eden es-Sünenü's-Sugrâ müellifi olup cerh ve ta'dîl ilminde en müteşeddid ve titiz imamlardandır.
İmam Nesâî'nin şehâdeti nasıl vuku bulmuştur?
Dımaşk'ta Hasâisü Alî eserini okurken Ehl-i Beyt muhabbetini savunduğu için nâsibîler tarafından feci şekilde darp edilmiş ve Mekke yolunda şehit düşmüştür.