Merâtib-i Tevhîd ve Sülûk Usûlü: Ef'âl, Sıfât ve Zât Mertebeleri

Fasıl I: Tevhidin Dereceleri: Avâm, Havâs ve Ehassu'l-Havâs

Niyâzî-i Mısrî hazretleri seyr-i sülûk risâlelerinde tevhidin sadece dille 'Lâ ilâhe illallâh' demekten ibaret olmadığını, sâlikin kalbinde üç büyük mertebede tecrübe edilmesi gereken bir hâl olduğunu beyan eder.

Avâmın tevhidi lafızdadır; havâssın tevhidi kalbî keşiftedir; ehassu'l-havâssın tevhidi ise varlığın mutlak vahdetinde eriyip gitmektir.

Fasıl II: Birinci Mertebe: Tevhîd-i Ef'âl (Fiillerin Birliği)

'Lâ fâile illallâh' (Allah'tan başka hiçbir fail, hiçbir iş yapan yoktur) hakikati.

Bu makamda sâlik kâinattaki bütün hareketlerin, oluşların, rızıkların ve hadiselerin hakiki fâilinin Cenâb-ı Hak olduğunu müşâhede eder. Sebepler birer perdedir; rüzgârı estiren, yağmuru yağdıran ve kalpleri çeviren yalnız O'dur. Bu makama eren kulda insanlara kızma ve kin tutma hissi yok olur.

Fasıl III: İkinci Mertebe: Tevhîd-i Sıfât (Sıfatların Birliği)

'Lâ mevfûfe illallâh' (Allah'tan başka hakiki sıfat sahibi yoktur) hakikati.

Kâinattaki bütün hayat (Hayy), ilim (Alîm), kudret (Kādir), irade (Mürîd), sem' (işitme) ve basar (görme) sıfatları Cenâb-ı Hakk'a aittir. İnsandaki hayat ve kudret O'nun bir emânetidir. Bu makamda sâlik kendi varlığının sıfatlarından fâni olur.

Fasıl IV: Üçüncü Mertebe: Tevhîd-i Zât (Zâtın Birliği)

'Lâ mevcûde illallâh' (Allah'tan başka hakiki hiçbir mevcud yoktur) hakikati.

Bu makam tasavvufun zirvesi olan Vahdet-i Vücûd ve Cem' makamıdır. Masivâ (Allah'tan gayrı her şey) bir serap ve gölge gibi erir; arif olan kul sadece Mutlak Zât'ın tecellîsini müşâhede eder.

Fasıl V: Fark Ba'de'l-Cem': Cem'den Sonra Fark Makamı

Mısrî burada çok mühim bir uyarıda bulunur: Tevhid-i Zât makamında kalıp şeriatın emirlerini terk edenler mülhid (sapkın) olurlar. Asıl kâmil mürşid; Cem' makamından sonra tekrar halkın arasına dönen 'Fark Ba'de'l-Cem'' ehlidir.

İçte mutlak tevhidi müşâhede ederken, dışta şeriatın namaz, oruç, helâl ve haram hudutlarına kılı kırk yararcasına riayet eder.

Fasıl VI: Halvetîlik Usûlü: Esrâr-ı Esbâ' (Yedi Esmâ Çilesi)

Halvetî-Mısrî yolunda sâlik yedi nefs mertebesini yedi büyük esmâ ile aşar:

1. Nefs-i Emmâre: Lâ ilâhe illallâh
2. Nefs-i Levvâme: Allah
3. Nefs-i Mülhime: Hû
4. Nefs-i Mutmainne: Hak
5. Nefs-i Râziye: Hayy
6. Nefs-i Merziyye: Kayyûm
7. Nefs-i Kâmile: Kahhâr

Fasıl VII: İrfânî Hülâsa: İnsân-ı Kâmil Menbaı

Merâtib-i Tevhîd yolculuğunu tamamlayan kul; artık nefsinin esiri bir mahluk değil, ilâhî tecellîlerin aynası olan bir İnsân-ı Kâmil'dir.

Sihravemen Tevhid Külliyatı; sülûkun bu en mukaddes adımlarını asr-ı hazır arayışçılarına fısıldar.