Kitâbü't-Tavâsîn: Nûr-ı Muhammedî, Nübüvvet Kandili ve Tâ-Sînü's-Sirâc

Fasıl I: Kitâbü't-Tavâsîn'in Mahiyeti ve Mukattaa Remizleri

Ebû'l-Mugîs el-Huseyn b. Mansûr el-Hallâc (v. 309/922); İslâm tasavvuf tarihinin en çileli, en vecd dolu ve en derin şehîd-i aşkıdır. Onun yegâne müstakil ve tam metin olarak günümüze ulaşan eseri *Kitâbü't-Tavâsîn* (Tâ-Sînler Kitabı)'dır.

'Tavâsîn' kelimesi, Kur'ân-ı Kerîm'deki Şuarâ, Neml ve Kasas sûrelerinin başında yer alan 'Tâ-Sîn' ve 'Tâ-Sîn-Mîm' mukattaa harflerinin çoğuludur. Hallâc her bir faslı bir 'Tâ-Sîn' başlığı altında tanzim ederek, vahyin ve gaybın şifrelerini açmıştır.

Eserin ilk ve en nurlu bölümü *Tâ-Sînü's-Sirâc* (Kandil Tâ-Sîn'i)'tır ve doğrudan doğruya Âlemlerin Efendisi Hz. Muhammed Mustafâ'nın (s.a.v.) ezelî nûrunu şerh eder.

Fasıl II: Nûr-ı Muhammedî'nin Ezeliyeti: 'O'nun Nûru Bütün Nûrlardan Önceydi'

Hallâc *Tâ-Sînü's-Sirâc* faslına şu haşyet verici cümlelerle başlar:

'Bir kandil ki gayb nûrundan parladı, göründü ve geri döndü. O kandil bütün nurları aştı; hükümdarların baş tacı oldu. O'nun nûru bütün nûrlardan önce zuhur etmişti; varlığı yokluktan evvel vardı; adı Levh-i Mahfûz'un başında yazılıydı.'

Hallâc'a göre Hz. Peygamber (s.a.v.) sadece 6. asırda Mekke'de doğmuş bir beşer değil; kâinat ağacının çekirdeği, varlığın ilk yaratılan cevheri olan Hakikat-i Muhammediyye'dir.

Fasıl III: Kandil ve Şimşek İstiaresi: Vahyin Parıltısı

Hallâc Peygamber Efendimiz'i karanlık bir gecede çakan öyle bir ilâhî şimşeğe benzetir ki; O parladığı zaman gözler kamaşır, gayb melekûtunun bütün sırları ayân olur.

Bütün peygamberlerin nûrları O'nun nûrundan birer şule almış; bütün hikmet sahipleri O'nun deryasından birer katre içmiştir. O, nûrun kaynağı ve şefaatin ebedî membaıdır.

Fasıl IV: Tâ-Sînü'l-Fahm ve Akıl Sınırlarının Parçalanması

Tavâsîn'in ikinci faslı olan *Tâ-Sînü'l-Fehm*; beşerî aklın hakikati kavramadaki aczini ortaya koyar. İnsan aklı bir kelebek gibidir; ışığın cazibesine kapılır, etrafında döner; ancak ışığın hakikatini anlamak için alevin içine girmesi ve yanıp kül olması gerekir.

Hallâc buyurur: 'Kelebek ışığın rengiyle veya hararetiyle yetinmedi; doğrudan alevin kalbine daldı ve onda yok oldu. İşte hakiki irfan, bilmek değil; onda fâni olmaktır.'

Fasıl V: Geometrik Şemalar ve Kalp Daireleri

Kitâbü't-Tavâsîn'in en özgün taraflarından biri; Hallâc'ın el yazısıyla çizdiği daireler, çizgiler ve noktalarla dolu kudsî diyagramlardır.

Bu diyagramlar, Hakk ile kul arasındaki perdeleri, hakikat ile şeriatın kesişim noktasını ve Arş'ın etrafındaki nûr halelerini hendesî olarak temsil eder.

Fasıl VI: Massignon'un Keşfi ve Eserin İlmî Kurtuluşu

Asırlar boyunca kayıp zannedilen veya gizli tekkelerde saklanan Kitâbü't-Tavâsîn; Fransız şarkiyatçı Louis Massignon tarafından İstanbul, Şam ve Londra kütüphanelerindeki yazmalar taranarak tahkik edilmiş ve 1913 yılında neşredilmiştir.

Bu neşir, Hallâc'ın bir mülhid değil; Kur'an ve Sünnet aşığı, tevhid deryasında boğulmuş ulu bir velî olduğunu bütün dünyaya kanıtlamıştır.

Fasıl VII: İrfânî Hülâsa: Sirâc-ı Münîr'in İzinde Yürümek

Ahzâb Sûresi 46. âyetinde buyrulduğu gibi: 'Ve O'nu, Allah'ın izniyle bir davetçi ve aydınlatıcı bir kandil (Sirâcen Münîrâ) olarak gönderdik.' Hallâc'ın Tavâsîn'i; mü'min gönülleri bu ebedî kandilin etrafında pervane olmaya çağırır.

Sihravemen Hallâc Külliyatı; Kitâbü't-Tavâsîn'in bu kudsî faslını en sahih irfânî tahlillerle takdim eder.