Fasıl I: Vefkte Kesir (el-Kesr) Problemi: Sayının Tam Bölünememesi Durumu
Vefk ilmi, ilahî isimlerin ve âyet-i kerîmelerin sayısal değerlerini (ebced-i kebîr) geometrik kareler içine eşit satır, sütun ve köşegen toplamlarıyla yerleştirme hendesesidir. Ancak tatbikatta her âyetin yahut esmâ terkibinin ebced toplamı, vefkin taban formülüne tam olarak bölünemez. İşte bu duruma klasik havas ilminde 'el-Kesr' (Kesir / Kalanlı Bölünme Problemi) adı verilir.
İmam Ahmed el-Bûnî ve İmam Gazâlî; vefkte kesir zuhur ettiğinde vefki terk etmenin yahut sayıları rastgele yuvarlamanın vefkin melekûtî rezonansını tamamen bozacağını beyan ederler. Kesir, bir hata değil; kâinattaki asimetrinin ve ilahî lütfun gizlendiği bir 'intikal kapısı'dır. Kesirli sayılar, vefkin belirli hassas hanelerine (kesir haneleri) ilave edilerek mizan tam ve kusursuz hale getirilir.
Fasıl II: Müselles ve Murabbada Kesir Haneleri: Dâhil ve Hâriç Dengesi
Vefk hendesesinde en çok kullanılan iki mertebe olan 3x3 Müselles ve 4x4 Murabba vefklerinde kesir kaideleri riyazî formüllere bağlanmıştır:
- 3x3 Müselles Vefkinde: Toplam sayıdan 12 (üs) çıkarılır, kalan 3'e bölünür. Kalan sayı 1 ise 7. haneye (hava hanesi), kalan 2 ise 4. haneye (su hanesi) 1'er sayı ziyade edilir.
- 4x4 Murabba Vefkinde: Toplam sayıdan 30 (üs) çıkarılır, kalan 4'e bölünür.
- Kalan 1 ise: 13. haneye 1 eklenir.
- Kalan 2 ise: 9. haneye 1 eklenir.
- Kalan 3 ise: 5. haneye 1 eklenir.
Bu ziyadeler sayesinde vefkin satır, sütun ve kutur (köşegen) toplamları milimetrik bir adaletle hedef ebced değerine kilitlenir.
Fasıl III: Gazâlî'nin Mizan Kaidesi: Fazlalık Sayının Vefk Yatağına Dağıtılması
Hüccetü'l-İslâm İmam Gazâlî el-Evfâk adlı eserinde; kesrin vefk yatağına adilane dağıtılmasını 'Adl-i İlahî'nin riyazî tecellisi olarak vasfeder. Gazâlî'ye göre kesir hanesi, vefkin kalbidir; fazla olan enerji orada toplanır ve vefkin dört bir cihetine dengeli bir şua halinde yayılır.
Eğer kesir hanesi yanlış yere konulursa, vefkin bir ciheti ağır basar, diğer ciheti eksik kalır; bu hal melekût hâdimlerinin teshir dairesini bozar ve ameliyenin semeresiz kalmasına yol açar.
Fasıl IV: Miftah, Mizan, Kutup ve Kilit Dörtlüsünün Kesir Ayarı
Her kâmil vefkin dört ana direği vardır:
- el-Miftâh (Anahtar): Vefkin 1 numaralı ilk giriş hanesidir; enerjinin vefke girdiği kapıdır.
- el-Mîzân (Terazi): Vefkin satır ve sütunlarının eşitliğini denetleyen ağırlık merkezidir.
- el-Kutub (Kutup): Vefkin tam orta hücresidir; arşî rezonansın düğüm noktasıdır.
- el-Gıll / el-Kufl (Kilit): Vefkin son hanesidir; enerjiyi içeriye hapsedip dışarı kaçmasını önleyen mühürdür.
Kesir intikali gerçekleştiğinde Kilit hanesi tam olarak hedeflenen sayıya ulaşır ve vefk bir melekût kalesine inkılap eder.
Fasıl V: Kesirli Vefklerde Ruhanî Enerjinin Muhafazası ve Telafi Tılsımları
Büyük havas allâmeleri, kesirli vefklerin etrafına 'Telafi Tılsımları' ve esmâ kuşakları yazmayı adet edinmişlerdir. Vefkin dört köşesine Cenâb-ı Hakk'ın 'el-Adl' (العدل = 104), 'el-Muksit' (المقسط = 209) ve 'el-Hakîm' (الحكيم = 78) isimleri nakşedilir.
Bu isimler, kesirden doğabilecek muhtemel enerji dalgalanmalarını nötralize ederek vefkin daimi bir sekînet ve emân kalkanı olmasını temin eder.
Fasıl VI: Dört Unsur (Ateş, Hava, Su, Toprak) Hanesi Üzerinden Kesir Çözümü
Vefk hendesesinde her kutu dört elementten birine tabidir. Kesir intikal ettirilirken talibin yahut niyetin tabiatı gözetilir:
Eğer niyet muhabbet ve şifa ise kesir Su (Mâî) hanelerine yönlendirilir; eğer niyet heybet, zafer ve düşmanı defetmek ise kesir Ateş (Nârî) hanelerine intikal ettirilir. Bu usûl, vefkin tesirini yüzde yüz artıran kadim bir sırr-ı mektûmdur.
Fasıl VII: İrfânî Şerh: Kusursuz Adaletin ve İlahî Nizamın Riyazî İspatı
Şeyh-i Ekber Muhyiddin İbnü'l-Arabî'ye göre vefk kesirleri; kâinatta hiçbir şeyin mutlak mânâda eksik yahut fazla olmadığını, her görünen noksanlığın arkasında daha yüce bir ilahî dengenin gizlendiğini fısıldar.
İnsan da kâinatın kesirli bir cüz'üdür; nefsinde zaaflar ve noksanlıklar barındırır. Ancak o noksanlıklar tevhid ve ubudiyet terazisinde Hakk'a teslim edildiğinde, kul kemâlât libasını giyer ve İnsân-ı Kâmil makamına vasıl olur. Sihravemen Vefk ve Hendese Odası'nda serdedilen bu külliyat; vefk ilmini kuru şekilcilikten kurtarıp tevhîdî bir riyazet mektebine dönüştürmektedir.