Fasıl I: Ümmü'l-Kitâb ve Seb'u'l-Mesânî: Vahyin İlk Matrisi ve Yedi Boyutlu Varlık Mizanı
Kur'ân-ı Azîmü'ş-Şân'ın ilk suresi ve bütün vahyî hakikatlerin çekirdeği olan Fâtiha-i Şerîfe, bizzat İlahî kelâmda 'Seb'u'l-Mesânî' (tekrarlanan yedi âyet) ve 'el-Kur'ânü'l-Azîm' olarak vasfedilmiştir. Tasavvuf ve havas ulemâsına göre Fâtiha, kâinat ağacının tohumu; varlık mertebelerinin (Lâhût, Ceberût, Melekût, Mülk) ve insan-ı kâmilin yedi nefs derecesinin ontolojik özetidir. Kur'an'ın 114 suresinin esrârı Fâtiha'da, Fâtiha'nın esrârı Besmele'de, Besmele'nin esrârı Bâ harfinde, Bâ harfinin esrârı ise altındaki noktada mündemiçtir.
Havas ilminde Fâtiha, 'el-Vâfiye' (tam ve kâmil), 'el-Kâfiye' (her müşküle yeten) ve 'eş-Şâfiye' (maddî ve mânevî dertlere şifa veren) isimleriyle anılır. Bu sure, arşı taşıyan meleklerin zikri, göklerin kapılarını açan anahtar ve kâinattaki kozmik enerjiyi insan kalbine celbeden bir ilahî feyiz kanalıdır. Fâtiha'sız hiçbir namazın caiz olmaması, kulun Cenâb-ı Hak ile vuslatında bu yedi basamağın her rekâtta kat edilmesinin zorunluluğundan neşet eder.
İmam Gazâlî ve Şeyh-i Ekber Muhyiddin İbnü'l-Arabî'ye göre Fâtiha; 'Hamd' makamı ile başlayıp kulun acziyetini 'İyyâke na'büdü ve iyyâke neste'în' (Yalnız Sana kulluk eder, yalnız Senden yardım dileriz) merkezinde tevhid ile taçlandıran, ardından 'Sırât-ı Müstakîm' niyazıyla kâmil istikameti talep eden kusursuz bir manevî yükseliş merdivenidir.
Fasıl II: Fâtiha'nın Sayısal Mimarisi: 7 Âyet, 25 Kelime ve 123 Harfin Ebced Şifreleri
Fâtiha-i Şerîfe, harf ve kelime geometrisi bakımından matematiksel bir mucizedir. Besmele-i Şerîfe ile birlikte tam 7 âyet, 25 kelime (vav harfleri ve zamirlerle 29 kelime) ve noktasız ve noktalı harflerin ittifakıyla 123 harften (okunuş hecelerine göre 143 harf) teşekkül eder. Ebced-i kebîr hesabıyla Fâtiha Suresi'nin tamamının sayısal toplamı, harflerin mahreçlerine ve şeddelerine göre 10.143 veya 9.361 gibi muazzam bir enerji değerine tekabül eder.
Fâtiha'nın harfleri dört tabii unsura (Nâr/Ateş, Hevâ/Hava, Mâ/Su, Türâb/Toprak) taksim edildiğinde; insanın yaratılışındaki dört mizaçla tam bir ahenk sergiler. Nârî harfler nefsin zulmetini yakıp yok eden celâli, mâî harfler kalbe inşirah ve şifa veren cemâli, hevâî harfler zihni aydınlatan ruhanî idraki, türâbî harfler ise sebat ve vakar kemâlini temsil eder.
Klasik havas mecmualarında zikredilen 'Ebced-i Sagîr' (küçük ebced) hesaplarında Fâtiha'nın her kelimesinin sayısal ağırlığı, zikir adedinin temelini oluşturur. Örneğin 'İyyâke na'büdü' kelimesinin ebced değeri ile kulun benliğini Hakk'ın iradesinde eritmesi arasında sayısal ve metafizik bir rabıta kurulmuştur.
Fasıl III: Mülûk-u Seb'a ve Ruhanî Hâdimler: Yedi Gezegen ve Yedi Melekûtî Muhafız Tekabüliyeti
İmam Ahmed el-Bûnî'nin 'Şemsü'l-Maârif'inde ve kadim İslâm havas yazmalarında Fâtiha'nın her bir âyetinin, haftanın yedi gününe, yedi seyyareye (gezegene) ve yedi büyük ruhanî melike (Mülûk-u Seb'a) tealluk ettiği beyan edilir. Bu nizam, feleklerin dönüşü ile Kur'an âyetlerinin yeryüzündeki manevî tesirleri arasındaki kozmik intizamı gösterir.
Birinci âyet 'Elhamdü lillâhi Rabbi'l-âlemîn' Pazar gününe, Şems (Güneş) seyyaresine ve ulvî hâdimi Rukyâîl (a.s.) ile meliki Müzheb'e; ikinci âyet 'er-Rahmâni'r-Rahîm' Pazartesi gününe, Kamer (Ay) seyyaresine ve Cebrâîl (a.s.) ile meliki Mürre'ye; üçüncü âyet 'Mâliki yevmi'd-dîn' Salı gününe, Merih (Mars) seyyaresine ve Semsemâîl (a.s.) ile meliki Ahmer'e tekabül eder.
Dördüncü âyet Çarşamba gününe ve Utarid'e (Mîkâîl / Bürkân), beşinci âyet Perşembe gününe ve Müşteri'ye (Sarfeyâîl / Şemhûreş), altıncı âyet Cuma gününe ve Zühre'ye (Aneyâîl / Ebyad), yedinci âyet ise Cumartesi gününe ve Zühal'e (Kesfeyâîl / Meymûn) bağlanmıştır. Havas ehli, bu gün ve saatlerde Fâtiha'yı ilgili âyetinin tekerrürüyle tilavet ederek manevî tasarruflara kapı aralamıştır.
Fasıl IV: Bast-ı Hurûf ve Kelâm Geometrisi: Fâtiha Harflerinin Açılımı ve Esmâ Terkipleri
Havas ilminde 'Bast' ameliyesi, harflerin batınındaki gizli kuvvetleri açığa çıkarma sanatıdır. Fâtiha Suresi'nin ilk kelimesi olan 'Elhamd' lafzının harfleri (Elif, Lâm, Hâ, Mîm, Dâl) telaffuz edildikleri isimleriyle açıldığında: Elif (Elif-Lâm-Fe = 1+30+80=111), Lâm (Lâm-Elif-Mîm = 30+1+40=71), Hâ (Hâ-Elif = 8+1=9), Mîm (Mîm-Yâ-Mîm = 40+10+40=90), Dâl (Dâl-Elif-Lâm = 4+1+30=35) şeklinde ikincil ve üçüncül mertebe sayılarına ulaşılır.
Bu bast ameliyesiyle elde edilen yeni sayısal değerler, Esmâü'l-Hüsnâ'nın ebced değerleriyle mezcedilir. Fâtiha'nın bastından türetilen esmâ terkipleri arasında en meşhuru, 'Yâ Hayyü Yâ Kayyûm Yâ Câmiu Yâ Rezzâk' terkibidir. Bu terkip, varlığın diriliğini, rızkın bereketini ve dağınık işlerin cem' olmasını temin eden ilahî bir miftah kabul edilir.
Bast-ı hurûf yoluyla elde edilen harflerin unsurları dengelenerek, ameliyeyi icra eden kişinin tabiatındaki eksik unsurlar (örneğin ateş eksikliği veya su fazlalığı) dengelenir; böylece zikir, insanın psikosomatik dengesini de ıslah eden bir şifa kaynağına dönüşür.
Fasıl V: Vefk Tanzimi ve Sayısal Hıfz Daireleri: Müselles ve Murabba Tablolarının Kurulum Sırları
Fâtiha-i Şerîfe'nin vefki, havas ilminin en muhkem hıfz ve fütûhât dairelerinden biridir. Vefk, sayıların ve harflerin belirli geometrik matrislere (3x3 Müselles, 4x4 Murabba) yerleştirilerek satır, sütun ve köşegen toplamlarının eşit kılınması esasına dayanır. Fâtiha'nın ebced tutarı olan sayıdan, vefkin kaidesine göre (Müselles için 12, Murabba için 30) 'miftah düşme' ameliyesi yapılır.
Kalan sayı hane adedine (3 veya 4) bölünür; şayet kesir kalırsa kesrin ekleneceği hususi haneler (kesir hanesi) tespit edilir. Vefkin dört bir tarafına dört büyük meleğin (Cebrâîl, Mîkâîl, İsrâfîl, Azrâîl) ve dört rükünün isimleri yazılır. Vefkin merkezine ise Fâtiha'nın kalbi olan 'İyyâke na'büdü ve iyyâke neste'în' nakşedilir.
Bu vefk, safran ve gül suyu mürekkebiyle eşref bir saatte (bilhassa Güneş veya Jüpiter saatinde) temiz ceylan derisi veya beyaz ipek üzerine çizildiğinde; taşıyan kimseyi her türlü kaza, belâ, sihir ve nazardan koruyan aşılmaz bir manevî zırh haline gelir.
Fasıl VI: Şifa, Def-i Belâ ve Rızık Fütûhâtı: Klasik Havas Müdevvenatındaki Tatbikî Tertipler
Sahih hadis-i şeriflerde Ebû Saîd el-Hudrî'nin (r.a.) yılan sokan bir kabile reisine Fâtiha okuyarak şifa buldurması, bu surenin bizzat 'Rukye' (manevî şifa) olduğunun en büyük nebevî senedidir. Klasik havas kitaplarında Fâtiha ile yapılan şifa tertiplerinde, surenin 41 defa bir kâse suya okunup hastaya içirilmesi ve üzerine nefes edilmesi en yaygın ve mücerrep usûldür.
Rızık darlığı ve fakirlikten halas olmak için; sabah namazının sünneti ile farzı arasında Fâtiha'yı Besmele'nin sonundaki 'Mîm' harfini Fâtiha'nın ilk 'Elhamd' kelimesindeki 'Lâm' harfine ulayarak ('Bismillâhirrahmânirrahîmi'l-hamdü lillâhi Rabbi'l-âlemîn') 41 defa okuma tertibi ulemâ tarafından asırlarca tatbik edilmiştir.
Ayrıca kapalı kapıların açılması, kalbî ferahlık ve basiret inşirahı için geceleri teheccüd vaktinde Fâtiha'nın 313 defa (Bedir ehli sayısınca) okunması, insanın manevî frekansını yükselterek ilahî lütufları celbeden muazzam bir vird kabul edilmiştir.
Fasıl VII: İbnü'l-Arabî ve Gazâlî Nazarında Fâtiha İrfanı: Zâhirden Bâtına Vuslat Külliyatı
Havas ameliyelerinin nihai gayesi, dünyevî menfaatler devşirmek değil; kulun nefsini tezkiye ederek Hakk'a vuslatını temin etmektir. İmam Gazâlî 'el-Munkızu mine'd-Dalâl' ve 'el-Evfâk' eserlerinde; Fâtiha'nın sayılarının ve vefklerinin ancak takvâ, helal lokma ve ihlas ile tesir edeceğini, ahlaktan yoksun bir zihnin elinde bu ilimlerin bir kıymet ifade etmeyeceğini ikaz etmiştir.
Muhyiddin İbnü'l-Arabî Hazretleri ise 'Fütûhât-ı Mekkiyye'de Fâtiha'yı her namazda kul ile Rabbi arasında cereyan eden bir ilahî mükâleme olarak şerh eder. Kul 'Elhamdü lillâhi Rabbi'l-âlemîn' dediğinde Cenâb-ı Hak 'Kulum Bana hamdetti' buyurur; 'İyyâke na'büdü' dediğinde ise 'Bu kulumla Benim aramdadır ve kuluma dilediği verilecektir' hitabı tecelli eder.
Sihravemen İlimler Akademisi Kur'an Havâssı ve Hikmet Odası'nda serdedilen bu şerh; Fâtiha-i Şerîfe'nin harf, sayı ve melekût esrârını Ehl-i Sünnet omurgasına sadakatle şerh etmekte; kütüphanemizin kadim havas mirasını siber çağın idrakine bir hidayet meşalesi olarak takdim etmektedir.