Fasıl I: Celcelûtiye'nin Menşei: Hz. Ali'ye Cebrail (a.s.) Tarafından İndirilen Sahife
İslam irfan ve havas dünyasının en esrarlı, en kudsi ve en tesirli kasidesi olan Kasîde-i Celcelûtiye; İlim Şehrinin Kapısı Hazret-i Ali Kerremallâhü Vecheh'e nisbet edilen manevî bir şaheserdir. Rivayet olunur ki Resûl-i Ekrem Efendimiz'e (s.a.v.) Cebrail (a.s.) vasıtasıyla cennetten indirilen nurlu bir sahife içindeki İsm-i A'zam şifreleri, Efendimiz'in emriyle Hz. Ali tarafından şiir kalıbına dökülmüş ve ümmete ebedî bir melekût mirası kılınmıştır.
Bediüzzaman Said Nursî Hazretleri Sikke-i Tasdîk-ı Gaybî ve Şualar eserlerinde Celcelûtiye'nin vahyî bir ilhama dayandığını, ahir zaman fitnelerine karşı en muhkem sığınak olduğunu tafsilatıyla izah eder. Kaside, baştan sona İsm-i A'zam'ın Süryânî ve İbrânî esmâsıyla bezenmiş bir melekût feryadıdır.
Fasıl II: Süryânî ve İbrânî Esmâ'nın Hakikati: "Bede'tü Bi-Bismillâhi Rûhî Bihî'htedet"
Kaside meşhur "Bede'tü bi-bismillâhi rûhî bihî'htedet, ilâ keşfi esrârin bi-bâtınihi'ntavet" (Bismillâh ile başladım; rûhum onunla bâtınında saklı sırları keşfetmeye hidayet buldu) beytiyle açılır.
Kasidede geçen Celceliyyet, Belyehan, Bâzıh, Heyyür, Şelmehat gibi lafızlar; peygamberlerin ezelî lisanı olan Süryânîce ve İbrânîce karşılıklarıyla Cenâb-ı Hakk'ın 'el-Kuddûs', 'el-Azîz', 'el-Kaviyy', 'el-Melik' ve 'el-Mütekebbir' esmâlarının melekûtî hitaplarıdır. Bu kelimeler lisanın ötesinde, arş meleklerinin zikir nağmeleridir.
Fasıl III: İsm-i A'zam Kasidesinde Yedi Mühür ve Ceberût Mührü
Celcelûtiye'nin kalbinde, Hâtem-i Süleymânî'yi teşkil eden Yedi Mukaddes Mühür (el-Eşkâlü's-Seb'a) beyitleri yer alır: Yıldız, üç dikey elif, eğri mîm, merdiven, dört yatay parmak, ters hâ ve vâv kavisleri.
Hz. Ali bu yedi şeklin İsm-i A'zam'ın kâinat levhasına kazınmış resimleri olduğunu beyan eder. Bu mühür dairesi ceylan derisine safranla işlendiğinde; yeryüzündeki hiçbir büyü, sihir, bağlama tılsımı ve şeytani tasallut o dâireyi aşamaz.
Fasıl IV: Kasidenin Beyitlerinin Esmâ ve Âyet Terkipleri
Celcelûtiye'nin her bir beyti belirli bir müşkülün halli için müstakil bir vird menbaıdır:
- Rızık ve Fütûhât Beyti: "Ve sabbe alâ kalbî şeâbîbe rahmetin..." - Kalbe rahmet sağanaklarının yağması ve rızık kapılarının açılması.
- Heybet ve Zafer Beyti: "Ve ahrisnî yâ ze'l-celâli bi-kâfin kün..." - Düşmanların gözünü bağlayan ve zâlimleri titreten celâlî zırh.
- Şifa ve Sekînet Beyti: "Ve esmim ve ebkim sümme a'mi adüvvenâ..." - Hasetçilerin dillerini lal, gözlerini kör eden melekût seddi.
Fasıl V: Gece Teheccüd Kıraati ve Melekût Kapılarını Açan Vird Merasimi
Celcelûtiye ile amel etmenin en kudsî vakti, gecenin sülüs-i âhirinde (son üçte birinde) teheccüd namazının akabidir. Abdestli olarak seccade üzerinde kıbleye oturulur, 3 defa İhlâs ve Fâtiha okunup ervâh-ı tayyibeye hediye edilir.
Ardından kaside huşû içinde bir veya üç defa tilavet edilir. Bu kıraate devam eden sâlikin göğsü hikmet nurlarıyla dolar, rüyalarında melekût âleminin sırlarına muttali kılınır.
Fasıl VI: Sihir, Tılsım ve Zulmün İptalinde Celcelûtiye Duâsı
Ağır musibetlere, bozulmayan kara büyülere ve cin tasallutlarına karşı Celcelûtiye'nin tamamı bir kâse suya okunup nefes edilir. Bu sudan 21 gün boyunca hasta kimseye içirildiğinde ve hanenin dört bir köşesine serpildiğinde; düğümler çözülür, habis ruhanîler o mekânı terk eder.
Fasıl VII: İbnü'l-Arabî ve Bediüzzaman Nazarında Celcelûtiye İrfanı
Şeyh-i Ekber Muhyiddin İbnü'l-Arabî ve Bediüzzaman Said Nursî; Celcelûtiye'nin sıradan bir şiir değil, İlahî İsimlerin Ceberût âlemindeki tecelli nizamı olduğunu vurgularlar.
Kasidedeki asıl sır; kulun kendi acziyetini anlayıp Hazret-i Ali'nin ve Ehl-i Beyt'in saf tevhîd teknesinde fâni olmasıdır. Sihravemen Celcelûtiye ve İsm-i A'zam Odası'nda hazırlanan bu külliyat; asırlardır elden ele aktarılan bu melekût hazinesini günümüz hakikat arayıcılarına bir hidayet rehberi olarak emanet etmektedir.