Mîzânü'l-Hak fî İhtiyâri'l-Ehakk: Aşırılıkların Mîzânı
Kadızâdeliler-Sivâsîler çatışmasında mutedil akıl, tasavvuf ve şeriat dengesi.
📑 İÇİNDEKİLER VE FASIL DÜZENİ
- Fasıl I: Tarihî Şartlar ve 17. Yüzyıl İstanbul'u
- Fasıl II: Fıkhî Deliller ve Mîzânü'l-Hak Metodu
- Fasıl III: Tasavvufun ve Tekkelerin Müdafaası
- Fasıl IV: Akıl ve Mantık İlkeleriyle Tahlil
- Fasıl V: Bibliyografik ve Tarihî Vüs'at
- Fasıl VI: Toplumsal Barış ve İtidal Çağrısı
- Fasıl VII: İrfânî Hülâsa: Hakkı Batıldan Ayıran Terazi
Fasıl I: Tarihî Şartlar ve 17. Yüzyıl İstanbul'u
Mîzânü'l-Hak fî İhtiyâri'l-Ehakk: Aşırılıkların Mîzânı meselesinin Kadızâdeli-Sivâsî tartışmaları eksenindeki arka planı.
Fasıl II: Fıkhî Deliller ve Mîzânü'l-Hak Metodu
Kâtip Çelebi'nin tarafsız, mutedil ve nasslara dayalı adil hüküm kurma üslubu.
Fasıl III: Tasavvufun ve Tekkelerin Müdafaası
Zâhir ulemasının tasavvufa yönelik insafsız ithamlarının çürütülmesi.
Fasıl IV: Akıl ve Mantık İlkeleriyle Tahlil
Toplumu bölen sun'î ihtilafların akıl ve basiretle izale edilişi.
Fasıl V: Bibliyografik ve Tarihî Vüs'at
Eski ve yeni kaynakları karşılaştırarak hakikati ortaya çıkarma titizliği.
Fasıl VI: Toplumsal Barış ve İtidal Çağrısı
Müminlerin birbirini tekfir etmesini önleyen kudsî hikmet ve hoşgörü.
Fasıl VII: İrfânî Hülâsa: Hakkı Batıldan Ayıran Terazi
Kâtip Çelebi'nin dersi: İlimsiz dindarlık taassup, edepsiz ilim ise felakettir.
💡 SIKÇA SORULAN SORULAR VE İRFÂNÎ CEVAPLAR
❓ Mîzânü'l-Hak fî İhtiyâri'l-Ehakk: Aşırılıkların Mîzânı bâbında öne çıkan temel irfânî nükte nedir?
Bu ilim ve marifet menzilinde zâhir ile bâtın dengesi korunarak kulun Hakk'a yakınlığı, esmâ tecellîleri ve amelî ahlâk tekâmülü hedeflenir.
❓ Bu eserin seyr-i sülûk ehline sunduğu temel rehberlik nedir?
Nefis tezkiyesi, kalp tasfiyesi ve dâimî zikir şuuruyla masivâdan yüz çevirip rızâ makamına erişmeyi temin eder.
❓ İlim talebeleri bu külliyattan nasıl istifade etmelidir?
Metinler tedebbürle okunmalı, her faslın irfânî mîzânı ve hikmeti hayatın amelî sahasına tatbik edilmelidir.
📚 KAYNAKÇA VE AKADEMİK REFERANSLAR
- İmâm Ebû Hâmid el-Gazâlî, İhyâu Ulûmi'd-Dîn, Beyrut, Dârü'l-Ma'rife.
- Şeyh-i Ekber Muhyiddin İbnü'l-Arabî, el-Fütûhâtü'l-Mekkiyye, Dâru Sâdır.
- İmâm Kuşeyrî, er-Risâletü'l-Kuşeyriyye, nşr. Abdülhalîm Mahmûd, Kahire.
- İsmail Hakkı Bursevî, Rûhu'l-Beyân, İstanbul, Matbaa-i Osmâniyye.
- Seyyid Şerîf Cürcânî, et-Ta'rîfât, Dârü'l-Kütübi'l-İlmiyye, Beyrut.