Fasıl I: İbnü'l-Fârız'ın İrfânî Omurgası: Vahdet-i Şühûd ve Zâtî Muhabbet
İbnü'l-Fârız'ın düşünce dünyası; varlığın birliğini sırf zihnî veya nazarî bir nazariye olarak değil, doğrudan kalpte yaşanan bir 'şühûd' (görme/müşahede) olarak temellendirir.
Vahdet-i Şühûd; âşığın gözünde mâsivânın (Allah'tan gayrı her şeyin) silinip, sadece Hak Teâlâ'nın tecellîlerinin görünmesidir. Güneş doğduğunda yıldızların yok olmaması ama görünmez hale gelmesi gibi; kâinat da Hakk'ın nuru karşısında görünmez olur.
Fasıl II: Fena fi'l-Aşk: Âşığın Varlığını Ma'şukta Eritmesi
Tasavvufta fena mertebeleri üçtür: Fena fi'ş-Şeyh, Fena fi'r-Resûl ve Fena fi'llâh. İbnü'l-Fârız bunlara 'Fena fi'l-Aşk' kavramını ekler.
Âşık öyle bir mertebeye gelir ki, artık kendi sevdiğini bile unutur; geride sadece sevginin kendisi kalır. Seven ile sevilen birleşir ve ikilik zâil olur.
Fasıl III: Fenâ'dan Bekā'ya Geçiş: Cem'ü'l-Cem' Mertebesinde Hakikati Yaşamak
Fena nihai durak değildir; hakiki kemâlât 'Bekā bi'llâh' (Allah ile baki olmak) makamıdır. Bu makama eren arif; halkın içinde Hak ile birlikte yaşar.
Cem'ü'l-Cem' mertebesinde hem kesret (çokluk) hem vahdet (birlik) aynı anda müşahede edilir; ne halk Hakk'a, ne de Hak halka perde olur.
Fasıl IV: Esmâî Tecellîler ve Suretlerin Ötesindeki Mutlak Cemâl
İbnü'l-Fârız kâinattaki her güzel yüzde, her latif çiçekte ve her ahenkli nağmede tecelli edenin tek bir Mutlak Cemâl olduğunu bildirir.
Surete takılıp kalan putperest olur; suretin arkasındaki Zât-ı Zülcelâl'i gören ise arif-i billâh mertebesine yükselir.
Fasıl V: Kalbin Beytullâh Oluşu: Kâbe Metaforunun İrfânî Yorumu
İbnü'l-Fârız şiirlerinde Kâbe'yi, Arafat'ı ve tavafı derinden şerh eder. Taş ve topraktan yapılan Kâbe zahirî kıbledir; ancak hakiki Beytullâh mü'minin arınmış kalbidir.
Kalbin etrafında tavaf eden melekût nûrları, arşın sırlarını o kalbe ilka ederler.
Fasıl VI: Aşk Yolunun Tehlikeleri: İddia, Şatahat ve Edebe İlticâ
İbnü'l-Fârız sâlikleri en büyük tehlikeye karşı uyarır: İddia sahibi olmak! 'Ben âşığım, ben erdim' demek nefsaniyetin en sinsi tuzağıdır.
Hakiki aşk sessizdir, vakurdur ve edep libasını asla çıkarıp atmaz. Şatahat (taşkın sözler) ham dervişlerin işidir; kâmil arif derya gibi suyu yutar da rengi değişmez.
Fasıl VII: İrfânî Hülâsa: Varlığın Sebebi Olan Muhabbet Nûru
Hadîs-i kudsîde buyrulur: 'Gizli bir hazine idim; bilinmeyi sevdim de mahlûkatı yarattım.' Bütün varlık ilâhî sevginin bir neticesidir.
Sihravemen Vahdet-i Şühûd Külliyatı; İbnü'l-Fârız'ın bu yüksek metafiziğini arı duru bir dille akıllara nakşeder.