Mukaddime-i İbn Mâce: Sünnetin Hücciyeti ve Bid'at Fırkalarına Reddiyeler
Fasıl I: Mukaddime'nin Mahiyeti: Doğrudan Sünnet Müdafaasıyla Başlayan Sünen
Diğer sünen musannifleri eserlerine doğrudan taharet veya namaz faslıyla başlarken, İmam İbn Mâce eşsiz bir usûlî basiretle eserinin başına müstakil bir 'Mukaddime' koymuştur. Bu Mukaddime; sünnetin dindeki bağlayıcı yerini, vahiy mahsulü olduğunu ve Resûlullah'ın (s.a.v.) emrine uymanın farziyetini ispatlayan hadislerle başlar.
Fasıl II: 'Benim Sünnetime ve Râşid Halifelerin Yoluna Sımsıkı Sarılın' Hadisi
İrbâd b. Sâriye'den rivayet edilen meşhur hutbe hadisi: 'Sizden kim benden sonra yaşarsa pek çok ihtilaflar görecektir. Benim sünnetime ve hidâyete erdirilmiş Hulefâ-yi Râşidîn'in yoluna sımsıkı sarılın; o yola azı dişlerinizle tutunun! Dinde sonradan uydurulan işlerden (bid'atlerden) sakının; zira her bid'at dalâlettir!'
Fasıl III: İlim Talebinin Farziyeti ve Âlimlerin Fazileti
İslâm coğrafyasında her müminin ezbere bildiği kutlu nass: 'İlim talep etmek her Müslümana farzdır!' (Talebü'l-ilmi farîzatün alâ külli müslim). İlim yoluna çıkan kimseye meleklerin kanatlarını sereceği, sudaki balıklardan gökteki kuşlara kadar her şeyin âlim için istiğfar edeceği müjdesi Mukaddime'de tahkik edilir.
Fasıl IV: Sünneti Hafife Alanlara İkaz: Koltuğuna Kurulan Adam Hadisi
Mikdâm b. Ma'dîkerib'den rivayet edilen mucizevî nebevî ikaz: 'Yakında karnı tok bir şekilde koltuğuna yaslanıp: 'Aramızda yalnız Allah'ın Kitabı vardır; onda neyi helâl bulursak helâl, neyi haram bulursak haram sayarız' diyecek adamlar çıkacaktır! Haberiniz olsun ki, Resûlullah'ın haram kıldığı şey de Allah'ın haram kıldığı gibidir!' Sünneti inkâr eden zındıklara asırlar öncesinden vurulan tokat.
Fasıl V: Fırkaların Reddi: Hâricîler, Kaderiyye ve Cehmiyye Fitneleri
Mukaddime'de ümmeti bölen sapkın akımlara karşı Nebevî uyarılar sıralanır: Hâricîlerin 'dinden okun yaydan fırladığı gibi çıkacakları', Kur'an okuyup boğazlarından aşağı inmeyeceği; Kaderiyye'nin 'bu ümmetin mecusileri' olduğu açıkça hadislerle ortaya konur.
Fasıl VI: Sahâbe-i Kirâmın ve Ehl-i Beyt'in Faziletleri
Mukaddime'nin son kısmı Hulefâ-yi Râşidîn, Aşere-i Mübeşşere, Ehl-i Beyt ve ensâr ile muhâcirînin faziletlerine tahsis edilmiştir. Sahâbeye dil uzatanların dinden nasipsiz kalacağı kesin dille ihtar edilir.
Fasıl VII: İrfânî Hülâsa: Sünnet Kalesinin Muhkem Burcu
Mukaddime-i İbn Mâce; Müslümanın zihin ve inanç istikametini tayin eden muazzam bir akāid ve usûl manifestosudur. İmam İbn Mâce bu girişle; sünnet kalesinin kapısına sarsılmaz bir nöbetçi dikmiş, hakikatin yolunu açmıştır.
Sıkça Sorulan Sorular ve Mütalaalar
Bu risalede İmam İbn Mâce'nin hangi temel eserleri ve metodolojisi esas alınmıştır?
es-Sünen (Kütüb-i Sitte'nin altıncı kitabı), Kitâbü'z-Zühd, Mukaddime, Zevâid rivayetleri ve Tefsîr ile Târîh mirası esas alınmıştır.
İmam İbn Mâce'nin Kütüb-i Sitte içindeki yeri ve önemi nedir?
Kütüb-i Sitte'nin altıncı direği kabul edilen İbn Mâce, bab tertibindeki zarafeti ve diğer beş kitapta bulunmayan binlerce müstakil zevâid hadisiyle fıkhın temel kaynağıdır.
Sünen-i İbn Mâce'nin Kitâbü'z-Zühd bölümü tasavvuf açısından ne ifade eder?
Dünyaya karşı zâhid olmayı, kanaati, tevekkülü ve kalp tasfiyesini en sahih hadislerle sistemleştiren İslâm tasavvufunun kurucu hadis metnidir.