Kasasü'l-Enbiyâ: Peygamberlerin Hayatı ve İsmet Akîdesi

İslâm edebiyatında ve tefsirinde peygamberler tarihi (Kasasü'l-Enbiyâ), asırlar boyunca halk masalları ve İsrâiliyyât efsaneleriyle harmanlanarak nakledilmişti. İmâm İbn Kesîr, bu sahada devrim mahiyetinde bir tenkit icra ederek Kasasü'l-Enbiyâ adlı eserini kaleme almıştır.

Eserin gayesi, Kur'an'ın açık naslarına ve sahih Nebevî sünnete dayanarak peygamberlerin nezih, pâk ve örnek hayatlarını tahrifattan kurtarmaktır.

İlk insan ve ilk peygamber Hz. Âdem'in topraktan halkedilişi, meleklere üstün kılınışı ve ilâhî isimlerin talimi. Şeytanın kibri ve isyanı neticesinde kovuluşu.

Cennetteki imtihan ve zelle hadisesi: İbn Kesîr, bu zellenin bir isyan veya günah değil, ilâhî takdirin bir cilvesi ve insanın yeryüzü hilafetine hazırlanması olduğunu Kur'anî hüccetlerle beyan eder.

Nûh, İbrâhim, Mûsâ, Îsâ ve Muhammed (aleyhimüsselâm) olmak üzere beş büyük Ulü'l-Azm peygamberin tebliğ destanı. Hz. Nûh'un tufan sabrı, Hz. İbrâhim'in ateşi gülzâra çeviren hanîf tevhidi.

Hz. Mûsâ'nın Firavun zulmüne karşı Tûr dağındaki kelâmullah şerefi ve Hz. Îsâ'nın şefkat nefhası eşsiz bir üslupla aktarılır.

İbn Kesîr, peygamberlerin şirk, küfür, kebâir (büyük günahlar) ve haysiyeti zedeleyen süflî kusurlardan mutlak olarak korunmuş (masum) olduklarını akâidî ve aklî delillerle savunur.

Tevrat metinlerinde yer alan Hz. Lût, Hz. Dâvûd ve Hz. Süleymân hakkındaki asılsız iftiraları tek tek teşhir edip çürütür; peygamberlerin insanlığın ahlâk zirveleri olduğunu tescil eder.

Her peygamberin kendi devrinin en revaçta olan ilmine uygun bir mu'cize ile teyit edilişi: Hz. Mûsâ devrinde sihrin iptali, Hz. Îsâ devrinde tıbbın aciz kalışı ve Peygamberimiz (s.a.v.) devrinde edebiyat ve belâgatin Kur'an karşısında secdeye kapanışı.

Mu'cizeler, tabiat perdesinin arkasındaki mutlak kudretin Zât-ı Bârî'ye ait olduğunu gösteren hakikat işaretleridir.

Âd, Semûd, Medyen, Sodom ve Firavun kavimlerinin akıbetleri. Azgınlık, zulüm ve ölçüde tartıda hile yapan kavimlerin kasırgalarla, sayhalarla ve sularla helak edilişi.

İbn Kesîr, bu helak kıssalarının müminler için bir teselli, kâfirler ve zalimler için ise ebedî bir tehdit ve ikaz olduğunu vurgular.

Kasasü'l-Enbiyâ'nın nihâî dersi, peygamberlerin ahlâkıyla ahlâklanmaktır. Onların sabrı sabrımız, tevekkülü tevekkülümüz, duası duamız olmalıdır.

İnsanlığın kurtuluşu, sahte ideolojilerin peşinde değil, enbiyâ kandilinin nurlu aydınlığında yürümekle mümkündür.