Et-Tenvîr fî İskâtı't-Tedbîr: Kendi Tedbirini Bırakıp Hakk'ın Takdirine Teslim Olma

Fasıl II: Rızık Endişesinin Metafizik Tahlili ve Şeytânî Vesvese

İbn Atâullâh açıklar: Cenâb-ı Hak Zâriyât Sûresi 22. âyetinde 'Rızkınız da size vaad edilen şeyler de semâdadır' buyurarak rızkı kendi kefaletine almıştır.

Rızık için aşırı kaygı duymak, kulun Yaratıcısına olan itimadındaki derin çatlağı gösterir. Yaratan, ana rahmindeki cenini ve kayadaki kurdu beslediği gibi, iman eden kulunu da asla aç bırakmaz.

Fasıl III: Terk Edilmesi Gereken Tedbir ile Meşru Tedbirin Tefriki

İbn Atâullâh iki türlü tedbir olduğunu bildirir:

• Mezmûm (Kınanmış) Tedbir: Kulun Allah'ı unutarak, sanki hayatın sahibi kendisiymiş gibi geleceğe dair hırslı hesaplar yapması ve kaygıyla kıvranmasıdır.
• Mahmûd (Övülmüş) Tedbir: Şeriatın emrettiği helâl kazanç, ibadet hazırlığı ve âhiret azığı için yapılan meşru cehddir. Bu tedbirde hırs değil, teslimiyet vardır.

Fasıl IV: 'Küllü Mukadderin Kâin': Takdir Edilen Mutlaka Olur

Hadis-i şerifte buyrulduğu gibi: 'Takdir edilen şey mutlaka vukû bulur.' Kulun kendi tedbiri kaderin çizgisini bir milim bile değiştiremez.

Öyleyse kadere rıza göstermek, kul için hem aklî bir zorunluluk hem de mânevî bir huzur kaynağıdır. Rıza gösteren rahat eder; itiraz eden ise hem azap çeker hem de kaderden kaçamaz.

Fasıl V: Kalp Rahatlığı: 'Erıh Nefseke mine't-Tedbîr'

Eserin meşhur cümlesi: 'Nefsini tedbir yorgunluğundan dinlendir! Başkasının (Allah'ın) senin yerine üstlendiği şeyi sen kendi üzerine vazife edinme!'

Mevlâ senin nefesini, kalbinin atışını, gezegenlerin dönüşünü tanzim ederken; sen rızkını ve yarınını dert edinerek kalbini nasıl yorarsın?! Teslim ol ve sekîne denizinde yüz.

Fasıl VI: Şâzelî Yolu'nda Zenginlik ve Esbâb Hikmeti

Şâzeliyye dervişleri çarşıda ticaret yaparlar, ziraatle uğraşırlar; ancak kalpleri asla dükkânın kasasına bağlı değildir.

Onlar elleri işte, kalpleri Hakk'ta olan erlerdir. et-Tenvîr eseri, mü'mini cemiyetin içindeyken mutlak bir kalp tecerrüdüne ulaştırır.

Fasıl VII: İrfânî Hülâsa: Tedbiri Terk Etmenin Nûru (et-Tenvîr)

Kendi cüz'î tedbirini terk edip küllî iradeye teslim olan kulun kalbinde melekûtun nûrları parıldar (*et-Tenvîr*). O kul artık korkulardan, vesveselerden ve dünyevî bunalımlardan ebediyen âzâd olmuştur.

Sihravemen İskât-ı Tedbîr Külliyatı; modern çağın anksiyete ve gelecek kaygısı girdabındaki insanına en tesirli ilâhî şifâyı sunar.