Fasıl I: Harakânî Kelâmında Tevhidin Mahiyeti
Ebü'l-Hasan Harakânî hazretlerinin kelâmı, felsefî cedellerden ve kelâmî tartışmalardan uzak; doğrudan kalbin yangınından fışkıran saf ve yalın bir tevhid şarabıdır.
Ona göre tevhid; Allah'ın bir olduğunu sadece dille ikrar etmek değil; kâinatta O'ndan başka hiçbir fâil, hiçbir mâbud ve hiçbir hakiki varlık görmemektir. Bütün varlık O'nun varlığının tecellîsidir.
Fasıl II: 'Sen Çık Aradan Kalsın Yaradan' İrfânı
Harakânî şöyle haykırır: 'Kırk yıldır nefsime baktım, onda zerre kadar hayır görmedim. Ne vakit nefsimi aradan çıkardım, Rabbimi her zerrede müşâhede ettim!'
Kulun Rabbiyle arasındaki en kalın perde kendi 'benliği'dir. İblis'i helâk eden 'Ene hayrun minhu' (Ben ondan hayırlıyım) kibri; insanı tevhid nûrundan mahrum eden zehirdir.
Fasıl III: İlâhî Aşk Ateşi: Akıl Gemisinin Parçalanışı
Harakânî mektebinde aşk, aklın bittiği yerde başlar. Akıl hesap yapar, kâr-zarar tartar; aşk ise canını cânâna fedâ eder.
Hazret buyurur: 'Aşk öyle bir ateştir ki kalbe düştüğünde mâsivâ namına ne varsa yakar kül eder; geriye sadece Allâh kalır!' Aşk olmadan yapılan ibadetler cesetsiz ruh gibidir.
Fasıl IV: Recâ ve Havf Dengesi: Celâl ve Cemâl Arasında
Harakânî bir yandan Allah'ın azamet ve celâlinden tir tir titrer, günahlarının haşyetiyle inler; diğer yandan O'nun sonsuz rahmetine öyle güvenir ki, bütün günahkârların affı için canını ortaya koyar.
'Allah'ım! Cehennemini bana ver, oraya yalnız beni at ki başka hiçbir kulun yanmasın!' niyazı, bu muazzam cemâl ve şefkat ufkunun ifadesidir.
Fasıl V: Zâhirî İbadetten Kalbî Huzûra İntikal
Namaz kılmak sadece eğilip kalkmak değildir; namaz mirâçtır. Harakânî'ye 'Namazı nasıl kılıyorsun?' diye sorduklarında:
'Tekbir aldığımda Kâbe'yi önümde, Arş'ı başımın üstünde, Sırat'ı ayaklarımın altında, Azrâil'i arkamda ve Cennet ile Cehennem'i iki yanımda görürüm; o namazı son namazım bilerek kılarım' cevabını vermiştir.
Fasıl VI: Rıza Makamı: Kahrın da Hoş Lütfun da Hoş
Kulun başına gelen musibetler ve hastalıklar karşısındaki rıza tavrı, Harakânî irfânının mihenk taşıdır. Nimet geldiğinde şükretmek kolaydır; asıl marifet kahır geldiğinde de tebessüm edebilmektir.
Zira sevgili kulunu terbiye etmek için bazen belâ kılıcıyla vurur; vurulan darbe yâr elinden geldikten sonra derviş için şifâdır.
Fasıl VII: İrfânî Hülâsa: Vuslat-ı Ebediyye
Ebü'l-Hasan Harakânî'nin tevhid ve marifetullah yolu; kulu fanilik bağlarından çözüp Bâkî olan Zât'ın kudsî vuslatına erdirir. Bu yolda yürüyenler asla mahzun olmazlar.
Sihravemen Marifetullâh Külliyatı; Harakânî'nin bu yakıcı aşk ve tevhid meşalesini ebediyete taşır.