Hâkim Külliyatının İslâm Düşüncesine Tesiri ve Mirası: Hadis Rönesansı
Fasıl I: Horasan'dan Cihana Yayılan Hadis Rönesansı
Hâkim en-Nîsâbûrî'nin telif ettiği eserler, hicrî beşinci asırdan itibaren İslâm dünyasında muazzam bir hadis rönesansı başlatmıştır. Sahîhayn'ın sınırlarını genişleten el-Müstedrek ve hadis usûlünü kuran Ma'rifetü Ulûmi'l-Hadîs, medreselerin müfredatını kökten değiştirmiştir.
Fasıl II: En Büyük Talebesi İmam Beyhakî ve Sünnet Külliyatı
İslâm tarihinin en büyük hadis musanniflerinden İmam Ebû Bekr el-Beyhakî (es-Sünenü'l-Kübrâ müellifi), bütünüyle Hâkim'in rahle-i tedrisinde yetişmiştir. Beyhakî eserlerindeki rivayetlerin ve isnadların büyük çoğunluğunu bizzat Hâkim'den semâ' etmiştir.
Fasıl III: Hatîb el-Bağdâdî ve İbn Asâkir'in Tarihçilik Mirası
Târîhu Bağdâd müellifi Hatîb el-Bağdâdî ve Târîhu Dımaşk müellifi İbn Asâkir; şehir tarihçiliği metodolojisini ve ricâl tahlillerini doğrudan Hâkim'in Târîhu Nîsâbûr'undan örnek alarak inşa etmişlerdir.
Fasıl IV: İbnü's-Salâh ve Nevevî'nin Hadis Usûlü İnşası
Hadis usûlünün klasik zirvesi kabul edilen Mukaddimetü İbni's-Salâh ve İmam Nevevî'nin İrşâd'ı, Hâkim'in ortaya koyduğu elli iki nev'i ve cerh-ta'dîl kaidelerini şerhederek sistemleştirmiştir.
Fasıl V: Hâfız İbn Hacer el-Askalânî ve Hâkim Tahkikleri
Hâfız İbn Hacer, Tehzîbü't-Tehzîb, el-İsâbe ve Fethu'l-Bârî'de Hâkim'in rivayetlerini ve tenkitlerini en yüksek seviyede hüccet kabul etmiş; el-Müstedrek'in İslâm fıkhındaki yerini savunmuştur.
Fasıl VI: Osmanlı Medreselerinde ve Kütüphanelerinde Hâkim Mirası
Osmanlı Dârülhadislerinde Hâkim'in eserleri başucu kaynağı olmuş; İstanbul'un büyük selâtin kütüphanelerinde (Süleymaniye, Fatih, Köprülü) el-Müstedrek ve Ma'rifet'in nefis yazma nüshaları istinsah edilerek muhafaza edilmiştir.
Fasıl VII: İrfânî Hülâsa: Asırlara Hükmeden Nebevî İlim Zirvesi
Hâkim en-Nîsâbûrî; İslâm ilim semâsında hiçbir zaman batmayacak muazzam bir hakikat güneşidir. O'nun mirası; Nebevî sünnetin tükenmez bir derya olduğunu bütün çağlara haykıran ebedî bir anıttır.
Sıkça Sorulan Sorular ve Mütalaalar
Bu risalede Hâkim en-Nîsâbûrî'nin hangi temel eserleri ve metodolojisi esas alınmıştır?
el-Müstedrek ale's-Sahîhayn, Ma'rifetü Ulûmi'l-Hadîs, Târîhu Nîsâbûr ve Kitâbü'l-Medhal şaheserleri esas alınmıştır.
Hâkim en-Nîsâbûrî'nin İslâm hadis tarihindeki kurucu vasfı ve unvanı nedir?
'el-Hâkim' ve 'İbnü'l-Beyyi'' unvanlarıyla anılan Nîsâbûrî, Sahîhayn'ın şartlarını istidrâk eden ve hadis usûlünü ilk sistemleştiren büyük hadis hâfızıdır.
el-Müstedrek ale's-Sahîhayn'ın temel telif gayesi nedir?
Buhârî ve Müslim'in sıhhat şartlarına uyduğu halde kendi kitaplarına almadıkları sahih hadisleri derleyerek sünnet kütüphanesini tamamlamaktır.