Rüyetullâh Akîdesi: Âhirette Cemâlullâh'ı Seyretmenin İrfânî ve Kelâmî Hakikati

Müminlerin en büyük emeli ve ebedî saadetin zirvesi, âhirette Rablerinin Cemâl-i Bâkemâlini temaşa etmektir. Eş'arî, bu kudsî inancı aklî ve naklî delillerle tahkim etmiştir.

Kıyâme sûresi 22-23. âyetleri: 'O gün birtakım yüzler aydınlıktır; Rablerine bakmaktadırlar.' Yûnus sûresi 26. âyetinde zikredilen 'Ziyâde' (fazlası) kavramının bizzat rüyetullâh oluşu.

Resûlullah'ın (s.a.v.) meşhur beyanı: 'Şüphesiz siz şu dolunayı birbirinizi sıkıştırmadan nasıl görüyorsanız, Rabbinizi de öyle apaçık göreceksiniz.' Görmenin şüphesizliği, fakat Allah'ın aya benzetilmediği tenzihi.

Mu'tezile görmenin ancak ışık, mesafe ve cihetle mümkün olacağını savunmuştur. Eş'arî ise ispatlar ki görmenin asıl sebebi var olmaktır (illetü'r-rüyeti el-vücûd). Mevcut olan her şeyin görülmesi mümkündür; Allah Teâlâ da mevcuttur, öyleyse görülmesi caizdir.

Allah Teâlâ bir mekânda, bir yönde veya karşımızda durarak görülmez; bilakis gözlerde yaratılan kudsî bir idrak nûruyla cihetsiz ve perdesiz tecelli eder.

Dünyada baş gözüyle rüyet imkansızdır (Lâ tüdrikühü'l-ebsâr); ancak kalp basiretiyle tecellîleri seyretmek mümkündür. Cennette ise iki gözün nuru birleşir.

Rüyetullâh gerçekleştiğinde müminler cennetin köşklerini ve meyvelerini unuturlar; Zât-ı Zülcelâl'in cemâli karşısında sonsuz bir istiğrak ve bayram yaşanır.