Fasıl I: Marifetullâh Nedir? İlim ile İrfanın Ayırt Edici Farkı

Mârifetnâme'nin en yüksek zirvesi ve asıl gayesi; kulun Yaratıcısını kalben tanıması olan 'Marifetullâh' mevzusudur. İbrâhim Hakkı açıklar ki: 'İlim' kitaplardan okuyarak öğrenilen teorik bilgidir; 'Marifet' ise bizzat kalpte tadılan, keşf ve zevkle müşâhede edilen yakînî nurdur.

Âlim Allah'ın emirlerini bilir; ârif ise bizzat Allah'ı bilir ve O'nun huzurunda erir. İnsanın yaratılışından maksat bu marifetullâha erişmektir ('İllâ li-ya'budûn' yani 'İllâ li-ya'rifûn' - Ancak Beni tanısınlar ve ibadet etsinler diye!).

Fasıl II: Kalbin Yedi Letâifi: Kalb, Ruh, Sır, Hafî, Ahfâ, Nefs, Kâleb

İbrâhim Hakkı Nakşibendî ve Kâdirî usûllerini cem ederek sâlikin bâtınındaki 7 letâif merkezini açıklar:

  • Kalb: Sol memenin iki parmak altında. Sarılık nuru. Zikrullahla uyanır.
  • Ruh: Sağ memenin iki parmak altında. Kırmızılık nuru. Aşk ve cezbe makamı.
  • Sır: Sol memenin iki parmak üstünde. Beyazlık nuru. Müşâhede menzili.
  • Hafî: Sağ memenin iki parmak üstünde. Siyahlık nuru. Gaybî tecellîler.
  • Ahfâ: Göğsün tam ortasında. Yeşillik nuru. Vahdet sırrı.
  • Nefs: İki kaşın arasında. Tezkiye edildikçe nûrânîleşir.
  • Kâleb: Bütün bedenin zerrelerine zikrin yayılması (Sultânî Zikir).

Fasıl III: Zikr-i Lisânî'den Zikr-i Hafî'ye ve Zikr-i Sırr'a Terakkî

Zikrin mertebeleri üç basamaktır: Önce dille yapılan 'Zikr-i Lisânî', ardından dil susup kalbin vurduğu 'Zikr-i Kalbî' ve nihayet bütün varlığın susup sırrın konuştuğu 'Zikr-i Hafî'.

'Lâ ilâhe illallâh' kelime-i tevhidi; nefy (Lâ ilâhe: bütün putları ve mâsivâyı yok etmek) ve ispat (İllallâh: kalbe yalnızca Allah'ı yerleştirmek) kılıcıyla nefsi arındırır.

Fasıl IV: Dört Büyük Sülûk Makamı: Şeriat, Tarikat, Marifet, Hakikat

Tasavvuf yolunun dört kapısı:

Şeriat: Ağacın kökleri ve kabuğudur. Farzlar, haramlar ve zâhirî hükümler.
Tarikat: Ağacın gövdesi ve dallarıdır. Zikir, riyâzet ve ahlâkî disiplin.
Marifet: Ağacın yaprakları ve çiçekleridir. Kalbin nûrlanması ve hakikatleri sezişi.
Hakikat: Ağacın meyvesidir. Vuslat, rıza ve Cenâb-ı Hakk'ın cemâlini temaşa.

Fasıl V: Fenâfillâh ve Bekâbillâh: Varlık Vahametinden Sıyrılmak

Sâlik zikir ateşinde yandıkça kendi benliğini (ene/benlik davasını) kaybeder. Tıpkı demirin ateşe girip ateş rengini alması gibi, kul kendi iradesinden fâni olup Hakk'ın iradesinde erir (Fenâfillâh).

Ardından kul tekrar halkın arasına döner; ancak artık kendi nefsiyle değil Allah'ın ahlâkıyla bakar, O'nun rızasıyla konuşur ve yaşar (Bekâbillâh).

Fasıl VI: İsm-i Zât ve Esmâ-i Hüsnâ İle Tezyîn Olunmuş Seyr-i Sülûk

İbrâhim Hakkı her esmânın kalpte bir pası sildiğini bildirir. 'Yâ Hayy' hayat verir, 'Yâ Kayyûm' sebat kazandırır, 'Yâ Kuddûs' kalbi pâk eyler, 'Allah' lafzı ise bütün esmâyı kendinde cem eder.

Fasıl VII: İrfânî Hülâsa: İnsân-ı Kâmil'in Ahlâkı ve Marifetullah Zirvesi

Marifetullâha eren İnsân-ı Kâmil; herkese şefkatle bakar, kimseyi incitmez, kimseden incinmez, cömerttir, alçak gönüllüdür ve daima tebessüm eder.

Sihravemen Marifetullâh Külliyatı; tasavvufun bu en asil ve kudsî menziline giden yolu aydınlatmaktadır.