Kitâbü'l-Edeb ve Nebevî Zarafet: Sünen'de Muâşeret, Hilm, Tevâzû ve Ahlâk
Fasıl I: Sünen'de Edep Bâblarının Yeri: Fıkıh ile Ahlâkın Ayrılmazlığı
Sünen-i Ebî Dâvûd'un hacimli bölümlerinden biri olan Kitâbü'l-Edeb; şer'î ahkâmın kuru bir hukuk kalıbı olmadığını, nebevî zarafet, hilm ve edeple taçlanması gerektiğini ortaya koyar. Ebû Dâvûd, müminin günlük muâşeretini, insanlarla münasebetini ve kalbî olgunluğunu yüzlerce sahih rivayetle nizam altına alır.
Fasıl II: Selâm Âdâbı ve Muhabbetin Yayılması: Düşmanlığı Eriten İlâhî Nûr
Selâmın İslâm toplumunun harcı oluşu: Tanıdığına ve tanımadığına selâm vermek, meclise girerken ve ayrılırken selâmı unutmamak, karşılaştığında musâfaha (tokalaşma) edip kardeşinin elini bırakmadan günahların dökülmesi müjdesi.
Fasıl III: Hilm ve Öfkeyi Yutmak: 'Gücü Yettiği Halde Öfkesini Yutanın Mükâfatı'
Resûl-i Ekrem Efendimiz'in (s.a.v.) müjdesi: 'Kim gücü yettiği, intikam almaya muktedir olduğu halde öfkesini yutarsa, Allah kıyamet gününde mahlûkatın gözü önünde onu çağırır ve cennet hurilerinden dilediğini seçme hürriyeti verir!' Hilm, aklın ve imanın gazaba galip gelmesidir.
Fasıl IV: Tevâzû ve Kibrin Zıddı: Yere Yakın Olanın Hak Katında Yücelmesi
'Kim Allah için tevâzû gösterirse Allah onu yüceltir; kim de kibirlenirse Allah onu alçaltır!' Ebû Dâvûd; meclislerde başköşeye oturma sevdasından, gösterişli elbiselerle çalım satmaktan kaçınmanın dervişçe asaletini nasslarla belgeler.
Fasıl V: Canlılara ve Hayvanlara Merhamet: Karıncayı İncitmeyen Nebevî Vicdan
Yavrusu alınan bir kuşun çırpınışını görüp 'Bunun yavrusunu alarak kim bunu üzdü? Yavrusunu geri verin!' buyuran Rahmet Peygamberi. Ateşte karınca yuvasını yakanları men etmesi; binek hayvanına gücünün üstünde yük yükleyenleri ikaz etmesi. İslâm edebi bütün mahlûkatı kucaklar.
Fasıl VI: Dili Muhafaza Etmek: Müminin Gıybet, Alay ve Kötü Sözden Arınması
Gıybetin ölü kardeşinin etini yemek gibi iğrenç bir haram oluşu; koğuculuk yapanın cennete giremeyeceği ikazı; lakap takmaktan, insanların ayıplarını araştırmaktan sakınma kaideleri.
Fasıl VII: İrfânî Hülâsa: Günlük Hayatın Her Ânını Nebevî Edeple Süslemek
Kitâbü'l-Edeb; dervişliğin tekkelere mahsus bir hal değil, çarşıda, evde, sokakta ve insânî münasebetlerde nebevî ahlâkı yaşamak olduğunu ilan eder. Ebû Dâvûd'un derlediği bu edebiyat, İslâm medeniyetinin ruhudur.
Sıkça Sorulan Sorular ve Mütalaalar
Bu risalede İmam Ebû Dâvûd'un hangi temel eserleri ve metodolojisi esas alınmıştır?
Sünen-i Ebî Dâvûd, Kitâbü'z-Zühd, Risâletü Ebî Dâvûd ilâ Ehli Mekke ve Mesâilü'l-İmâm Ahmed şaheserleri esas alınmıştır.
İmam Ebû Dâvûd'un Sünen'ini Kütüb-i Sitte içinde müstesna kılan en mühim vasıf nedir?
Beş yüz bin hadis arasından süzülen 4.800 fıkhî ahkâm hadisini cem etmesi ve fukahânın icmâ ettiği delilleri eksiksiz sunmasıdır.
Ebû Dâvûd'un 'Dinin Dört Hadisi' nazariyesi neyi ifade eder?
İslâm dininin amelî, kalbî ve ahlâkî bütün hükümlerinin niyet, helâl-haram, mâlâyâniyi terk ve kardeşlik hadisleri etrafında toplandığını ifade eder.