İMAM DÂRİMÎ KÜLLİYATI

Kitâbü Fezâili'l-Kur'ân ve Kur'an Tilâveti: Kelâmullâh'ın Esrârı

Eser Hülasası: Sünen-i Dârimî'nin taç bölümü Fezâilü'l-Kur'ân; Kur'an okumanın faziletleri, sûrelerin havâssı, hafızların melekûtî makamı ve kıraat âdâbı.

Fasıl I: Fezâilü'l-Kur'ân Bölümünün Mahiyeti ve İslâm Kütüphanesindeki Yeri

İmam Dârimî'nin Sünen'inin en zengin ve en feyizli kısımlarından biri Kitâbü Fezâili'l-Kur'ân'dır. İslâm tarihinde Kur'an'ın faziletleri ve sûrelerin esrârı sahasında derlenmiş en sahih ve kapsamlı hadis külliyatı olan bu bölüm; müminin kalbini ilâhî kelâmın muhabbetiyle dolduran bir irfan menbaıdır.

Fasıl II: 'Sizin En Hayırlınız Kur'an'ı Öğrenen ve Öğretendir' Müjdesi

Osman b. Affân'dan (r.a.) rivayet edilen meşhur hadis-i şerif: 'Hayruküm men tealleme'l-Kur'âne ve allemehû' (Sizin en hayırlınız Kur'an'ı öğrenen ve başkalarına öğretendir). Kur'an ehlinin 'Ehlullâh' (Allah'ın hususi has kulları) olduğu, kıyamet gününde Kur'an'ın sahibine şefaat edeceği ve anne-babasına güneşten daha parlak bir taç giydirileceği müjdeleri zikredilir.

Fasıl III: Sûrelerin ve Âyetlerin Hususi Faziletleri: Fâtiha, Bakara ve İhlâs

Fâtiha Sûresi'nin şifa ve Ümmü'l-Kitâb oluşu; Bakara Sûresi ve Âyetü'l-Kürsî'nin okunduğu evden şeytanın kaçışı; Bakara ve Âl-i İmrân sûrelerinin kıyamette iki nurlu bulut gibi sahibini gölgeleyeceği; İhlâs Sûresi'nin Kur'an'ın üçte birine denk olduğu nasslarla açıklanır.

Fasıl IV: Yâsîn, Mülk ve Muavvizeteyn Sûrelerinin Kudsî Havâssı

Yâsîn Sûresi'nin Kur'an'ın kalbi olduğu ve ne niyetle okunursa onun hâsıl olacağı; Tebâreke (Mülk) Sûresi'nin kabir azabına mani olan 'Mânia ve Münciye' vasfı; Felak ve Nâs sûrelerinin her türlü haset, sihir ve vesveseye karşı ilâhî kalkan olduğu beyan edilir.

Fasıl V: Kur'an Tilâvetinin Âdâbı: Tertîl, Huşû ve Ağlayarak Okumak

Kur'an'ın aceleyle değil tertîl üzere (tane tane ve mânâsını tefekkür ederek) okunması; güzel sesle tezyin edilmesi; rahmet âyetlerinde sevinip azap âyetlerinde istiğfar ve haşyetle gözyaşı dökülmesi talim edilir. Kalpleri yumuşatan tilâvet ahlâkı sergilenir.

Fasıl VI: Kur'an'ı Unutma Tehlikesi ve Hıfzın Muhafazası

Ezberlenen Kur'an âyetlerinin gafletle unutulmasının büyük bir vebal olduğu; hafızın Kur'an'ı sürekli tekrarlaması (bağlı devenin ipini çözüp kaçmaması gibi) gerektiği muhkem Nebevî ikazlarla ihtar edilir.

Fasıl VII: İrfânî Hülâsa: Kalpleri İlahî Nûrla Dirilten Ebedî Şifâ Kaynağı

Kitâbü Fezâili'l-Kur'ân; müminin ruhunu Arş-ı A'lâ'ya bağlayan ilâhî bir merdivendir. İmam Dârimî bu rivayetlerle; Kur'an'ı sadece bir tilâvet metni değil, kalbi dirilten, ahlâkı güzelleştiren ve kabri aydınlatan ebedî bir hayat nizamı kılmıştır.

Sıkça Sorulan Sorular ve Mütalaalar

Bu risalede İmam Dârimî'nin hangi temel eserleri ve metodolojisi esas alınmıştır?

es-Sünen (el-Müsned), Mukaddime, Kitâbü Fezâili'l-Kur'ân, Kitâbü'r-Rikāk ve Akīde müdafaası esas alınmıştır.

İmam Dârimî'nin Kütüb-i Sitte içindeki yeri ve önemi nedir?

Pek çok hadis otoritesine göre zayıf hadis barındırmaması ve âlî isnadları sebebiyle Kütüb-i Sitte'nin altıncı kitabı olmaya en lâyık hadis anıtıdır.

Sünen-i Dârimî'nin Mukaddime'si ne gibi hususiyetler taşır?

Câhiliye'den İslâm'a geçişi, sünnetin dindeki bağlayıcılığını ve ilim ahlâkını en kapsamlı şekilde ele alan benzersiz bir usûl ve medeniyet manifestosudur.