Fasıl I: Bağdat'ın İrfan Başkenti Oluşu ve Sûfî Mektebi
Hicrî 2. ve 3. asırlarda Abbâsî hilâfetinin merkezi olan Bağdat; sadece maddî ilimlerin, felsefenin ve ticaretin değil, aynı zamanda İslâm tasavvufunun 'Altın Çağı'nın ve en disiplinli irfan mektebinin beşiğiydi.
Horasan mektebi cezbe ve melâmet ağırlıklı iken; Bağdat mektebi fıkıh, hadis, zühd, murakabe ve nebevî edep temelleri üzerine kurulmuştu. Bu mektebin zirvesinde Serî-i Sakatî ve Cüneyd-i Bağdâdî parıldıyordu.
Fasıl II: Ma'rûf-i Kerhî ve Keramet-i Tâhire
Bağdat mektebinin mânevî kurucusu Şeyh Ebû Mahfûz Ma'rûf b. Fîrûz el-Kerhî'dir (v. 200/815). İmam Ali er-Rızâ hazretlerinin vesilesiyle İslâm ile şereflenen Ma'rûf; duası anında kabul olan 'Müstecâbü'd-Da've' bir velî idi.
İmam Şâfiî ve Ahmed b. Hanbel dahi onun kabrini ziyaret edip 'Ma'rûf'un kabri tecrübe edilmiş bir şifâ ve dua kapısıdır (Tiryâk-ı Mücerreb)' buyurmuşlardır.
Fasıl III: Serî-i Sakatî: Cüneyd'in Dayısı ve Mürşidi
Ma'rûf-i Kerhî'nin talebesi olan Ebü'l-Hasen es-Serî b. Mugallis es-Sakatî (v. 253/867); Bağdat çarşısında kakule ve baharat ticareti yapan (Sakatî) zengin bir tüccar iken, Ma'rûf'un bir duasıyla bütün servetini fukaraya dağıtıp kendini ibadete vakfetmiştir.
Serî hazretleri tevhid, muhabbet ve hakikat ilimlerini Bağdat'ta ilk defa kürsüden anlatan zâttır ve yeğeni Cüneyd'i bizzat kendi terbiyesinde yetiştirmiştir.
Fasıl IV: Cüneyd'in Yedi Yaşında Şükür Hakkındaki Cevabı
Tarihe geçen kudsî menkıbe: Cüneyd henüz yedi yaşında iken dayısı Serî'nin evinde devrin büyük sûfîleri toplanmış, 'Şükür nedir?' diye tartışıyorlardı. Herkes bir tarif yaptı. Serî yeğeni Cüneyd'e döndü: 'Ey oğul, sen ne dersin?'
Yedi yaşındaki Cüneyd şu cevabı verdi: 'Şükür; Cenâb-ı Hakk'ın sana verdiği nimetlerle O'na isyan etmemendir!' Meclisteki bütün pirler hayret içinde kaldı ve Serî ağlayarak: 'Ey Cüneyd! Senin nasibin insanların en üstünü olacaktır' dedi.
Fasıl V: Altın Silsile (Silsile-i Zeheb): Nebevî Kaynaktan Bağdat'a
Bağdat mektebinin hırka ve irşad silsilesi kesintisiz olarak Asr-ı Saâdet'e ulaşır: Hz. Peygamber (s.a.v.) → Hz. Ali (r.a.) → Hasan-ı Basrî → Habîb-i Acemî → Dâvûd-i Tâî → Ma'rûf-i Kerhî → Serî-i Sakatî → Cüneyd-i Bağdâdî.
Bugün yeryüzündeki Kādirî, Şâzelî, Rifâî, Nakşî ve Mevlevî silsilelerinin tamamı bu kutlu halkadan geçerek yayılmıştır.
Fasıl VI: Bağdat Dervişlerinin Ahîlik ve Fütüvvet Âdâbı
Bağdat sûfîleri sadece tekkede ibadet eden inzivâ ehli değildi; fütüvvet (yiğitlik, cömertlik, diğerkâmlık) ahlâkıyla yoğrulmuşlardı.
Kendi nefsini başkasına tercih etmek (Îsâr), kazancını fakirlerle bölüşmek ve düşmanına dahi şefkatle muamele etmek Bağdat mektebinin şiarıydı.
Fasıl VII: İrfânî Hülâsa: Nehirler Akıp Deryâya Vardı
Bağdat İrfan Mektebi; İslâm tasavvufunun çocukluk devresini kemâle erdirmiş, şeriat ile hakikati birbirinden ayrılmaz iki ikiz kardeş kılmıştır.
Sihravemen Bağdat Mektebi Külliyatı; bu kutlu silsilenin feyzini asırlar ötesinden gönüllere taşır.