Fasıl I: En-Nâmûsü'l-A'zam'ın Mahiyeti ve Gaybî Mânâsı

Kutbü'l-Ârifîn Cîlî'nin tasavvufî ve havas literatüründeki en gizemli eserlerinden biri olan *en-Nâmûsü'l-A'zam ve'l-Kāmûsü'l-Akdem fî Ma'rifeti Rabbi'l-Âlemîn*; gayb âleminin melekûtî kanunlarını ve ilâhî kelâmın yaratılış şifrelerini açıklar.

'Nâmûs-ı A'zam'; hem Cibrîl-i Emîn'e (a.s.) hem de kâinatın üzerine bina edildiği ilâhî kanun-ı a'zama verilen isimdir.

Eser, Arş'ın melekûtundan fezânın derinliklerine kadar bütün varlık katmanlarının kozmik nizamını şerh eder.

Fasıl II: Küllî Akıl (Akl-ı Evvel) ve Küllî Nefis Dairesi

Cîlî kâinatın iki temel rükün üzerine kurulduğunu beyan eder: Küllî Akıl ve Küllî Nefis.

Küllî Akıl, ilâhî emri alan ilk nûrdur; onda hiçbir cehalet ve karanlık yoktur. Küllî Nefis ise bu aklın tecellîsini kabul eden, sûretleri doğuran ve âlemi tanzim eden evrensel rûhtur.

Bu iki prensip, kâinattaki bütün hareket ve bereketin kaynağıdır.

Fasıl III: Cibrîl-i Emîn'in Rûhânî Hakikati

Cîlî'ye göre Cebrâîl (a.s.) sadece peygamberlere vahiy getiren bir melek değil; ilâhî ilmin kâinata dağıtılmasından sorumlu olan Küllî Akl'ın tecessüm etmiş melekûtî sûretidir.

Vahiy Cebrail'in sadrından Peygamber'in kalbine akar; bu akış iki deryanın birbirine kavuşması gibidir.

Fasıl IV: Arş'ın Kalemi ve Kozmik Mürekkep

Eserde 'Kalem-i A'lâ' nûrdan bir mızrak, 'Mürekkep' ise gayb âleminin sırları olarak tasvir edilir. Kalem Levh-i Mahfûz üzerine kıyamete kadar olacak her hadiseyi yazarken çıkan ses (Sarîfü'l-Aklâm); meleklerin tesbihatıdır.

Bu yazının her harfi, yeryüzünde bir hadise, bir insan ve bir kader olarak tecelli eder.

Fasıl V: Gaybî Tasarruf ve Velîlerin Melekûtî İradesi

Cîlî velâyet mertebesindeki ariflerin gayb âlemindeki tasarruflarını şerh eder: Bir velî kendi nefis putunu tamamen erittiğinde, Cenâb-ı Hakk'ın 'Kün' (Ol!) emrinin bir mazharı haline gelir.

Keramet ve duaların sür'atle kabulü, melekûtî nizamın o velînin kalbine itaat etmesi sırrına dayanır.

Fasıl VI: Âlem-i Misâl ve Gayb Pencereleri

En-Nâmûsü'l-A'zam'da sâlikin rüyada ve yakaza halinde gayb pencerelerini nasıl aralayacağı anlatılır. Bedenî duyular sükûnete erdiğinde, kalp gözü açılır ve melekût suretleri temaşa edilir.

Fasıl VII: İrfânî Hülâsa: Gaybın Anahtarları Yalnızca O'nun Katındadır

En'âm Sûresi 59. âyetinde buyrulduğu gibi: 'Gaybın anahtarları O'nun katındadır; onları O'ndan başkası bilmez.' İnsân-ı kâmil gaybı kendiliğinden bilmez; ancak Allah'ın bildirdiği nûr nispetinde temaşa eder.

Sihravemen en-Nâmûs Külliyatı; gayb ilimlerinin en saf ve tevhidî hakikatlerini sunar.