Kasîde-i Celcelûtiye: Tarihsel Menşei, Hz. Ali Senedi ve Nebevî İlham

Fasıl I: Celcelûtiye'nin Zuhûru ve Nebevî Menşei

İslâm irfan ve havas literatürünün en kadîm ve azametli kasidesi olan *Kasîde-i Celcelûtiye*; İlim Şehrinin Kapısı, Emîrü'l-Mü'minîn Hz. Ali b. Ebî Tâlib (k.v.) Efendimiz'e nispet edilen muazzam bir esmâ ve münâcât hazinesidir.

Rivayetlere göre Cebrâîl (a.s.), Fahr-i Kâinât Efendimiz'e (s.a.v.) yeşil zebercedden bir levha indirmiş; o levhada Arş'ın tavanına ve kürsînin sütunlarına nakşedilmiş kudsî İsm-i Âzam esmâları ve beyitleri yer almıştır. Resûlullah Efendimiz bu kudsî sırrı sırdaşı ve damadı Hz. Ali'ye emanet etmiş, Hz. Ali de bu sırrı kudsî bir manzume halinde nazmetmiştir.

'Celcelût' kelimesi Süryânî lisanında 'Bedi'' (Eşi ve benzeri olmayan eşsiz yaratıcı), 'Kādir' ve 'Küllî Hâkimiyet Sahibi' manalarına gelen bir İsm-i İlâhî'dir.

Fasıl II: Hz. Ali Efendimiz'in Senedi ve Ehl-i Beyt Mirası

Celcelûtiye; Ehl-i Beyt imamları vasıtasıyla nesilden nesile aktarılmış, Hz. Hasan, Hz. Hüseyin, İmam Zeynelâbidîn ve İmam Ca'fer-i Sâdık (r.anhüm) hazerâtının en mahrem virdi olmuştur.

Daha sonra tasavvuf kutupları olan Hasan-ı Basrî, Ma'rûf-ı Kerhî, Cüneyd-i Bağdâdî ve Abdülkadir Geylânî hazerâtına intikal etmiş; İslâm âleminin manevî omurgasını teşkil etmiştir.

Fasıl III: Kasidenin Vezni, Dili ve Gramer Hususiyetleri

Kaside aruz vezninin en haşyetli kalıplarından biri olan 'Müstef'ilün Müstef'ilün Müstef'ilün' bahrinde nazmedilmiştir. Dili saf fasih Arapça olmakla birlikte, içerisine ilâhî vahiyle inen Süryânîce ve İbrânîce kudsî esmâlar yerleştirilmiştir.

Her bir beytin kafiyesi, okunduğu anda kalpte ve melekût âleminde sarsıcı bir yankı (celcele) uyandırır. 'Celcelût' isminin bir hikmeti de bu melekûtî yankıdır.

Fasıl IV: Kasidenin Açılışı: 'Bede'tü bi-Bismillâhi Rûhî bihi'htedet'

Kasîde-i Celcelûtiye'nin ilk beyti doğrudan tevhidin ve vahyin özü olan Besmele ile başlar:

'Bede'tü bi-Bismillâhi rûhî bihi'htedet / İlâ keşfi esrârin bi-bâtınihâ'ntavet' (Ruhum kendisiyle hidayete ersin ve bâtınında dürülmüş olan sırların keşfine ulaşsın diye Allah'ın adıyla başladım!).

Bu beyt-i şerîf, sâlikin kalbini mâsivâdan soyup doğrudan Hakk'ın Zâtî nûruna rapteden bir manevî şalter hükmündedir.

Fasıl V: Tarih Boyunca Yapılan Büyük Şerhler

Celcelûtiye asırlar boyunca büyük arifler tarafından şerh edilmiştir:

• İmam Gazâlî Şerhi: Kasidenin ahlâkî, kalbî ve vefkî boyutlarını şerh etmiştir.
• Şeyh Ahmed el-Bûnî Şerhi: *Şemsü'l-Ma'ârif*'te kasidenin melekût hâdimlerini ve tılsımlarını açıklamıştır.
• Bediüzzaman Said Nursî Şerhi: *Sikke-i Tasdîk-ı Gaybî*'de kasidenin Kur'ânî hakikatlere ve ahir zaman hadiselerine bakan ebcedî işaretlerini tahlil etmiştir.

Fasıl VI: Zâhir Ulemâsının Tereddütleri ve İrfânî Cevaplar

Bazı zâhir ehli âlimler kasidedeki Süryânîce kelimeleri anlamadıkları için bid'at zannetmişlerdir. Ancak İmam Gazâlî ve Taşköprizâde gibi büyük muhakkikler;

Peygamber Efendimiz'in Hz. Zeyd b. Sâbit'e Süryânîce ve İbrânîce öğrenmeyi emrettiğini, bu kelimelerin peygamberlerin lisanındaki İsm-i Âzam esmâları olduğunu ispatlayarak bu şüpheleri bertaraf etmişlerdir.

Fasıl VII: İrfânî Hülâsa: İlim Şehrinin Anahtarı

Resûlullah (s.a.v.) 'Ben ilmin şehriyim, Ali ise onun kapısıdır' buyurmuştur. Kasîde-i Celcelûtiye; o kutlu kapıdan içeri girenlerin ellerine verilen melekûtî bir rehber ve nûrânî bir kalkandır.

Sihravemen Celcelûtiye Külliyatı; bu kudsî mirası en sahih rivayet ve şerhlerle takdim eder.