İsm-i Âzam'ın 6 Kutup Esmâsı: Ferd, Hayy, Kayyûm, Hakem, Adl, Kuddûs

Fasıl I: İsm-i Âzam Sırrı ve Hz. Ali'nin Beyânı

İslâm âlimleri İsm-i Âzam'ın Kur'ân-ı Kerîm ve Esmâ-i Hüsnâ içinde gizlendiği hususunda müttefiktir. Hz. Ali Efendimiz (k.v.) ve onu takip eden büyük kutuplar; İsm-i Âzam'ın tek bir kelime değil, kâinatın arşını taşıyan altı büyük ilâhî ismin terkibinden ibaret olduğunu açıklamışlardır.

Bu altı esmâ: Ferd, Hayy, Kayyûm, Hakem, Adl, Kuddûs (فرد حي قيوم حكم عدل قدوس) esmâ-i şerîfeleridir. Celcelûtiye'nin bütün kuvveti ve melekûtî tasarrufu bu altı kutup esmânın rezonansından neş'et eder.

Fasıl II: Altı Esmânın Mânâ ve Mertebeleri

• el-Ferd: Eşi, benzeri ve ortağı olmayan; zâtında ve sıfatlarında tek ve bölünmez olan Yaratıcı. Şirkin bütün köklerini kazıyan tevhid kalesi.
• el-Hayy: Ezeli ve ebedi hayat sahibi; bütün varlıklara can ve şuur bağışlayan dirilik kaynağı.
• el-Kayyûm: Kendi zâtıyla kaim olan ve bütün kâinatı her an ayakta tutan; uyuklama ve gafletten münezzeh mutlak idareci.
• el-Hakem: Hüküm sahibi; zerreden küreye bütün varlıklar arasında hak ile batılı ayıran ve adil kanunlar koyan.
• el-Adl: Sonsuz adalet sahibi; hiçbir mahlûkuna zerre kadar haksızlık etmeyen, her şeyi tam yerli yerine koyan.
• el-Kuddûs: Her türlü kusurdan, noksanlıktan ve kirden mutlak surette pak ve münezzeh olan; kâinatı temizleyen pâk nûr.

Fasıl III: Kâinatın 6 Ciheti ve Kozmik Denge

Maddî âlem altı cihetten (ön, arka, sağ, sol, üst, alt) müteşekkildir. Altı İsm-i Âzam esmâsı bu altı ciheti melekûtî bir kubbe gibi kuşatır.

Sağ cihet Hayy ile dirilir, sol cihet Kayyûm ile sebat bulur, üst cihet Ferd ile yücelir, alt cihet Kuddûs ile arınır, ön cihet Hakem ile aydınlanır ve arka cihet Adl ile korunur. Bu altılı kalkanı kuşanan kula hiçbir cihetten şer yaklaşamaz.

Fasıl IV: 6x6 Museddes Vefk Hendesesi

İmam Gazâlî ve Şeyh Ahmed el-Bûnî; bu altı ismin ebced değerlerinin toplamını 6x6 (Museddes) vefkinin 36 hücresine adalet terazisiyle nakşetmişlerdir.

Museddes vefki zevcü'l-ferd (çiftli tek) vefklerin en zor ve en dengeli olanıdır. Dikey, yatay ve köşegen toplamları İsm-i Âzam'ın ebcedî sırrını verir ve taşındığı haneye aşılmaz bir melekûtî zırh örer.

Fasıl V: Bediüzzaman Said Nursî'nin Otuzuncu Lem'a İncelemesi

Bediüzzaman Said Nursî Hazretleri *Risale-i Nur* külliyatının *Otuzuncu Lem'a* (Esmâ-i Sitte Risalesi) bâbında bu altı esmâyı modern fenlerin ışığında tahlil etmiştir:

Kuddûs isminin kâinattaki muazzam temizlik faaliyetini (denizlerin, ormanların ve hücrelerin temizliği); Adl isminin atomlardan galaksilere kadar olan hassas mîzânı; Kayyûm isminin yerçekimi ve çekirdek kuvvetlerini ayakta tutuşunu dâhiyâne bir irfanla ispatlamıştır.

Fasıl VI: Günlük Zikir Sayıları ve Ebced Mîzânı

Altı esmânın müstakil ebced değerleri şöyledir: Ferd (284), Hayy (18), Kayyûm (156), Hakem (68), Adl (104), Kuddûs (170). Toplam ebced değeri: 800'dür.

Günde 800 defa 'Yâ Ferd, Yâ Hayy, Yâ Kayyûm, Yâ Hakem, Yâ Adl, Yâ Kuddûs' virdine devam eden kimsenin basireti açılır, kalbindeki vesveseler erir ve işleri ilâhî teshîrle kolaylaşır.

Fasıl VII: İrfânî Hülâsa: İsm-i Âzam'a Ayna Olmak

İsm-i Âzam zikrinin nihai kemâlâtı; kulun bu altı esmânın ahlâkıyla ahlâklanmasıdır: Kalbini günah kirlerinden temizleyip Kuddûs'e, mahlûkata şefkatle adalet gösterip Adl'e, hayırlı amellerde sebat edip Kayyûm'a ayna olmalıdır.

Sihravemen İsm-i Âzam Külliyatı; bu yüce esmâların bâtınî ve zâhirî hazinelerini taliplilerine arz eder.