Tıbbü'l-İmam Ca'fer ve Nebevî Şifâ: Beden, Mizaçlar ve Kur'ânî Terapiler

Fasıl I: İslâm Tıp Geleneğinde Tıbb-ı İmam Ca'fer

İslâm medeniyetinde 'Tıbb-ı Nebevî' külliyatının en zengin ve teferruatlı kollarından birini *Tıbbü'l-İmâm Ca'fer es-Sâdık* teşkil eder. İmam Ca'fer, dedesi Resûlullah Efendimiz'den (s.a.v.) ve Hz. Ali'den tevarüs eden nebevî tıbbı çağının anatomi ve botanik bilgisiyle mezcetmiştir.

Hindistanlı bir hekimle sarayda yaptığı meşhur tıp münazarasında; insan bedeninin kemik, damar, sinir ve organ hendesesini en ince detaylarıyla anlatarak hekimi hayrete düşürmüş ve imana vesile olmuştur.

Fasıl II: Dört Mizaç ve Dört Unsur Dengesi

İmam Ca'fer'e göre insan bedeni dört ana sıvı ve hılt üzerine kurulmuştur:

• Dem (Kan): Sıcak ve nemli - Hava unsuru. Hayat ve canlılık kaynağıdır.
• Safra (Sarı Safra): Sıcak ve kuru - Ateş unsuru. Sindirim ve zekâ hararetidir.
• Balgam: Soğuk ve nemli - Su unsuru. Eklemler ve beden yumuşaklığıdır.
• Sevda (Kara Safra): Soğuk ve kuru - Toprak unsuru. Kemikler ve sebat kuvvetidir.

Hastalık, bu dört hıltın dengesinin (itidal) bozulmasıdır; şifâ ise zıt unsurlarla dengeyi yeniden tesis etmektir.

Fasıl III: Şifâlı Gıdalar: Bal, Sirke, Zeytinyağı ve Çörek Otu

İmam Ca'fer'in reçetelerinde en çok öne çıkan nebevî besinler:

Bal ve Sıcak Su: Bütün iç organları temizleyen, balgamı söken kudsî şifâ. Zeytinyağı: Kalp ve damarların ilacı, peygamberlerin yağı. Çörek Otu (Habbetü's-Sevdâ): Ölümden başka her derde devâ olan bağışıklık kalkanı. Elma ve Ayva: Kalbi kuvvetlendiren, göğsü ferahlatan meyveler.

Fasıl IV: Koruyucu Hekimlik: Az Yemek ve Taharet

İmam Ca'fer şöyle buyurmuştur: 'Mide bütün hastalıkların evidir; perhiz (az yemek) ise bütün ilaçların başıdır.' İnsan bedenini ifsat eden en büyük bela, tıka basa yemek ve haram lokmadır.

Yemekten önce ve sonra elleri yıkamak, yemeğe tuzla başlayıp tuzla bitirmek, suyu ayakta değil oturarak ve üç yudumda içmek bedeni hastalıklardan koruyan nebevî kalkanlardır.

Fasıl V: Kur'ânî Âyetler ve Esmâlar İle Mânevî Terapi (Rukye)

İmam Ca'fer fiziksel tedavinin yanı sıra ruhsal ve metafizik tedaviyi de emretmiştir. Fâtiha sûresi, Âyetü'l-Kürsî, İhlâs, Felak ve Nâs sûrelerinin suya okunup içilmesi;

Cenâb-ı Hakk'ın 'eş-Şâfî', 'el-Muâfî', 'en-Nâfi'' esmâlarının ebced mîzânıyla zikredilmesi, hem psikosomatik rahatsızlıkları hem de nazar ve vesvese illetlerini kökünden izale eder.

Fasıl VI: Hacamat ve Kan Aldırma Günleri

Tıbb-ı İmam Ca'fer'de hacamatın (kan aldırma) mevsimleri ve hicrî takvim günleri hassasiyetle belirlenmiştir. Hicrî ayların 17, 19 ve 21. günleri (dolunay sonrası kan basıncının dengelendiği vakitler) hacamat için en şifâlı günlerdir.

Salı ve Perşembe günleri hacamat tavsiye edilmiş; Çarşamba ve Cuma günleri ise ihtiyatla sakındırılmıştır.

Fasıl VII: İrfânî Hülâsa: Sıhhat Şükür İçin Verilmiş Bir Emanettir

Beden ruha hizmet eden bir binektir; binek sağlıklı olmazsa sâlik mânevî menzillere ulaşamaz. İmam Ca'fer'in tıp mektebi, bedeni şımartmak için değil; Arş'ın Rabbine daha dinç bir şuurla secde edebilmek için sıhhati muhafaza etmeyi hedefler.

Sihravemen Tıbb-ı İmam Ca'fer Külliyatı; kadîm nebevî şifâ mirasını günümüz insanına güvenle sunar.