İMAM BUHÂRÎ KÜLLİYATI

Bed'ü'l-Vahy ve Nûr-ı Muhammedî: Vahyin Başlangıcı, Melekût Âlemi ve Nübüvvet Hakikati

Eser Hülasası: Sahîh-i Buhârî'nin ilk kitabı Bed'ü'l-Vahy; Hira mağarası tecellîsi, Cebrâil'in (a.s.) nüzulü, ilk vahiy 'İkra' ve melekûtî nizam.

Fasıl I: Sahîh'in Kapısı: Niçin 'Bed'ü'l-Vahy' ile Başlandı?

İmam Buhârî eserine iman, tevhid veya taharetle değil; doğrudan 'Bed'ü'l-Vahy' (Vahyin Başlangıcı) faslıyla başlar. Çünkü şeriatın, imanın ve bütün dinî ahkâmın yegâne menbaı ilâhî vahiydir. Vahiy anlaşılmadan dinin hiçbir rüknü anlaşılamaz. Buhârî, ilk hadis olarak 'Ameller niyetlere göredir' hadisini zikrederek hem vahyin rûhuna hem de sâlikin kalbî ihlasına kapı aralar.

Fasıl II: Rüyâ-yı Sâdıka: Vahyin İlk Tecellîsi Olarak Sabah Aydınlığı

Hz. Âişe'den (r.a.) nakledilen muazzam rivayet: Resûlullah'a (s.a.v.) vahyin gelişi ilk önce uykuda sâdık rüyalarla başladı. Gördüğü hiçbir rüya yoktu ki sabah aydınlığı gibi apaçık çıkmasın. Bu hal, beşerî idrakin melekûtî tecellîlere hazırlanma merhalesidir.

Fasıl III: Hira Mağarasında Halvet ve İnzivâ Âdâbı

Peygamber Efendimiz'in (s.a.v.) Mekke'nin şirret ve şirk ortamından uzaklaşıp Hira mağarasında günlerce 'tahannüs' (Cenâb-ı Hakk'a ibadet ve tefekkür) ile meşgul olması. Bu hal, tasavvuftaki halvet, uzlet ve kalp tasfiyesi sünnetinin en kudsî menbaıdır.

Fasıl IV: Cebrâil'in (a.s.) Nüzûlü ve 'İkra'' (Oku) Emrinin Kozmik Titreşimi

Ramazan ayının Kadir gecesinde Cebrail'in (a.s.) gelerek Resûl-i Ekrem'i üç defa kucaklayıp takati kesilinceye kadar sıkması ve 'Oku!' buyurması: 'Yaratan Rabbinin adıyla oku! O, insanı bir alaktan yarattı...' Bu sıkış, beşeriyetin fâni kayıtlarının melekûtî kudret karşısında eriyip vahye ayna haline gelişidir.

Fasıl V: 'Zemmilûnî' (Beni Örtünüz) Niyâzı ve Hz. Hatice'nin (r.a.) İrfânî Ferâseti

Vahyin celâlî ağırlığıyla yüreği titreyerek eve dönen Resûlullah'ın 'Beni örtünüz!' buyurması ve Hz. Hatice vâlidemizin emsalsiz tesellisi: 'Asla! Allah seni hiçbir zaman utandırmaz. Çünkü sen akrabayı gözetirsin, doğru konuşursun, âcizin elinden tutarsın, yoksula yardım eder, misafire ikramda bulunur ve hak yolunda uğrayan musibetlere arka çıkarsın!'

Fasıl VI: Vahyin Çeşitleri: Çıngırak Sesi ve Meleğin İnsan Suretinde Görünmesi

Vahyin en ağır gelişi çıngırak sesine benzer tecellidir ki en soğuk kış gününde bile Efendimiz'in alnından inci gibi terler boşalırdı. Meleğin bazen Dıhye el-Kelbî suretinde bir insan gibi gelip hitap etmesi ise vahyin ünsiyet ve beyan boyutudur.

Fasıl VII: İrfânî Hülâsa: Gayb Âleminden Şehâdet Âlemine Açılan Nur Köprüsü

Bed'ü'l-Vahy; insanlığın karanlıklar içinde kaybolduğu bir çağda Arş-ı A'lâ'dan inen ebedî hidâyet nûrunun başlangıcıdır. Buhârî bu başlangıcı tescil ederek bütün ilimlerin ve amellerin ancak Kur'an ve vahiy nuruyla hayat bulacağını ilan etmiştir.

Sıkça Sorulan Sorular ve Mütalaalar

Bu risalede İmam Buhârî'nin hangi temel eserleri ve rivayetleri esas alınmıştır?

el-Câmiu's-Sahîh, el-Edebü'l-Müfred, Halku Ef'âli'l-İbâd ve et-Târîhu'l-Kebîr gibi ana hadis ve kelâm kaynakları esas alınmıştır.

İmam Buhârî'nin hadis kabulündeki en belirgin ve tavizsiz sıhhat şartı nedir?

Râvilerin sadece aynı çağda yaşamış olmaları (muâsara) yetmeyip, bizzat bir araya geldiklerinin (liḳā ve semâ') kesin olarak sabit olması şartıdır.

Buhârî'nin eserlerinde zühd, takvâ ve tasavvuf irtibatı nasıl temerküz eder?

Kitâbü'r-Rikāk, Kitâbü'l-Îmân ve Kitâbü'd-Deavât bâblarıyla kalbin tasfiyesini, dünyevî zühdü ve nebevî ihsan ahlâkını en sahih nasslarla vazetmiştir.