Marifetullâh ve İrfan Sohbetleri: Hikmetler, Menkıbeler ve Vasiyetler

Fasıl I: Marifetullâh Nedir? Ârif ile Âlimin Farkı

Bâyezîd-i Bistâmî hazretlerine âlim ile ârif arasındaki fark sorulduğunda şöyle buyurmuştur: 'Âlim ilmini ölülerden (kitap yazan geçmiş âlimlerden) alır; ârif ise ilmini asla ölmeyen Diri'den (Hayy ve Kayyûm olan Allah'tan) vasıtasız alır.'

Marifet, Allah Teâlâ'yı zâtı, sıfatları ve fiilleriyle bizzat kalpte müşâhede etmektir. Kuru ezber bilgi yüküdür; marifet ise kalbi aydınlatan ebedî bir nûrdur.

Fasıl II: Bâyezîd'in Altın Hikmetleri ve Kelâm-ı Kibârı

Bistâmî'nin asırlar boyunca dilden dile dolaşan bazı kudsî hikmetleri:

• 'Cennetliklerin en alt derecesi, Allah'tan başka hiçbir şeye rağbet etmemektir.'
• 'İhlas; ameline ne halkın övgüsünü ne de kendi nefsini ortak etmektir.'
• 'Allah ile arandaki perde sâdece senin nefsindir; nefsini aradan çek, vuslat tamam olsun.'
• 'Ârifin kalbi öyle bir ummandır ki; kâinat oraya düşse bir damla gibi kaybolur.'

Fasıl III: Şakîk-i Belhî ve Ahmed b. Hadreveyh İle Karşılaşmaları

Zamanın büyük velîleri Bâyezîd'i ziyarete gelir, onun manevî heybeti karşısında hayran kalırlardı. Şakîk-i Belhî ile tevekkül bâbında yaptıkları sohbetler tasavvuf tarihinin altın sayfalarıdır.

Bâyezîd onlara tevekkülün bulduğu zaman şükretmek, bulamadığı zaman sabretmek değil; bulduğu zaman dağıtıp bulamadığı zaman şükretmek olduğunu öğretmiştir.

Fasıl IV: Ebu'l-Hasan Harakânî'ye Ulaşan Rûhânî Miras (Üveysîlik)

Bâyezîd-i Bistâmî vefatından yaklaşık bir asır sonra doğacak olan Şeyh Ebu'l-Hasan Harakânî hazretlerini önceden müjdelemiştir. Harakân köyünün yanından geçerken: 'Buradan bir er kokusu alıyorum; adı Ali olacak, benden bir derece üstün olacak!' buyurmuştur.

Harakânî hazretleri Bâyezîd'in kabr-i şerîfine 12 yıl boyunca gidip gelmiş ve manen onun rûhâniyetinden terbiye alarak (Üveysî usûl) hilafet hırkasını giymiştir.

Fasıl V: Nakşibendiyye Silsilesindeki Kutup Makamı

Bâyezîd-i Bistâmî; Silsile-i Âliyye-i Nakşibendiyye'nin 5. büyük halkasıdır. Hz. Ebû Bekir Sıddîk (r.a.) ve Selmân-ı Fârisî'den sonra bu kudsî emaneti Ca'fer-i Sâdık hazretlerinin rûhâniyetinden devralmış ve Harakânî'ye devretmiştir.

Hafî (gizli) zikrin ve kalbî murakabenin en yüksek zirvesini temsil eder.

Fasıl VI: Vefatı, Türbesi ve Bistâm Şehri

Bâyezîd hicrî 261 yılında Bistâm'da fâni âlemden bekâ âlemine irtihal etmiştir. Vefat ederken son sözü: 'Rabbim! Seni layıkıyla zikredemedim, affına sığınıyorum' olmuştur.

Bugün İran'ın Bistâm şehrindeki türbesi, asırlardır âriflerin, dervişlerin ve hakikat yolcularının feyiz menbaı olmaya devam etmektedir.

Fasıl VII: İrfânî Hülâsa: Sultanü'l-Ârifîn'in Ebedî Mirası

Bâyezîd-i Bistâmî'nin açtığı çığır; kuru şekilcilikten kalbî aşka, taklitten tahkike, şirk-i hafîden mutlak tevhîde uzanan sönmez bir meşaledir.

Sihravemen Marifet Külliyatı; bu kudsî mirası en sahih kaynaklar ve derin tahlillerle insanlığın istifadesine sunar.