Fasıl I: Hacı Bayrâm-ı Velî'nin Serazad Halifesi: Bıçakçı Ömer Dede
Anadolu Melâmet tarihinin en çarpıcı ve celâdetli siması olan Bıçakçı Ömer Dede (Emîr Sikkînî, v. 1475); Hacı Bayrâm-ı Velî hazretlerinin en yakın halifelerinden biridir.
Aslen Bursalı olan Ömer Dede, bıçakçılık zanaatıyla meşgul olduğu ve elinde daima bir bıçak (sikkîn) taşıdığı için 'Emîr Sikkînî' lakabıyla anılmıştır.
Fasıl II: Tac ve Hırka Tartışması: Şekilcilikten Sıyrılan Melâmî Tavır
Hacı Bayrâm-ı Velî'nin irtihalinden sonra halifesi Akşemseddin Göynük'e çekilmiş; diğer dervişler ise taç, hırka ve tekke ananelerine sarılmıştı. Ancak Ömer Dede dervişlik hırkası ve taç giymeyi reddederek sıradan bir esnaf gibi çarşıda çalışmaya devam etti.
Bazı dervişler onun taç ve hırkayı terk etmesini kınayınca Ömer Dede: 'Dervişlik bez parçasında değil, gönüldeki ihlastadır!' diyerek şekilciliğe karşı çıktı.
Fasıl III: Bursa'da Ateş İmtihanı: Hırkaların Yanışı
Tartışmalar büyüyünce Bursa meydanında büyük bir ateş yakıldı. Dervişlerin hırkaları ve taçları ateşe atıldı. Şekle tapanların hırkaları küle dönerken;
Bıçakçı Ömer Dede ateşe girmiş ve alevlerin ortasından bir kıl bile yanmadan selâmetle çıkmıştır. Bu keramet üzerine dervişler onun hakiki bir melâmet kutbu olduğunu teslim etmişlerdir.
Fasıl IV: Bıçak Yapımı ve El Emeğiyle Helâl Kazanç Felsefesi
Emîr Sikkînî ömrü boyunca hiç kimseden sadaka, hediye veya teberrük kabul etmemiştir. Kendi elleriyle demiri döverek yaptığı çakı ve bıçakları satarak geçimini temin etmiş; artan parayı da fukaraya dağıtmıştır.
'El emeğiyle geçinmeyen dervişin duası arşa yükselmez' kaidesini melâmetin temel direği yapmıştır.
Fasıl V: İkinci Devre Melâmîliğinin Doğuşu
Bıçakçı Ömer Dede ile başlayan bu cereyan; tasavvuf tarihinde 'İkinci Devre Melâmîliği' (Bayrâmî Melâmîleri) olarak adlandırılır. İdrîs-i Muhtefî, Sarı Abdullah Efendi ve İsmâil Ma'şûkî gibi isimler bu çizgiden neşet etmiştir.
Onların tekkesi yoktur; her yer tekkedir. Özel bir kıyafetleri yoktur; halk ne giyerse onu giyerler.
Fasıl VI: İhlasın Zirvesi: İyilikleri Gizlemek, Kusurları İtiraf Etmek
Melâmet mektebinde en büyük günah riyâ ve gösteriştir. Melâmî dervişi yaptığı ibadetleri, teheccüdleri ve sadakaları en yakınından bile gizler; halkın gözünde övülmekten nefret eder.
Kendi nefsini daima levmederek (kınayarak) Cenâb-ı Hakk'ın sonsuz fazlına sığınır.
Fasıl VII: İrfânî Hülâsa: 'Dervişlik Baştadır, Tacda Değildir'
Yûnus Emre'nin buyurduğu gibi: 'Dervişlik baştadır tacda değil / Kızdırmak oddadır saçta değil.' Bıçakçı Ömer Dede, İslâm tasavvufunun gösterişten uzak en saf samimiyet aynasıdır.
Sihravemen Bıçakçı Ömer Dede Külliyatı; bu lekesiz ihlas yolunu arayanlara takdim eder.